Dziennik 1943: Wieki XX i XXI - Grubiński, Wacław; Raźny, Joanna (Lodz University Press, 2023)
Prezentowana praca jest edycją krytyczną Dziennika Wacława Grubińskiego za rok 1943. W zapisie diarystycznym autor utrwala koleje swego losu po zwolnieniu z łagrów północnego Uralu i opuszczeniu razem z armią Andersa ZSRS; stamtąd przez Persję (Iran), Indie, afrykański Durban i Cape Town (Kapsztad) przedostał się do Szkocji i Anglii, a w maju 1943 r. zamieszkał na stałe w Londynie. Lektura dziennika dostarcza nowej wiedzy na temat wojennej biografii jego autora, oświetlając w subiektywnej perspektywie wydarzenia, przedsięwzięcia twórcze, kręgi środowiskowe, relacje osobowe, jakie nawiązał w pierwszych miesiącach po przybyciu do Wielkiej Brytanii, reprezentatywne dla czasu historycznego postawy i opinie. Tekst dziennika, obudowany komentarzem tekstologicznym oraz aparatem przypisów, poprzedza przedmowa, będąca syntetyczną prezentacją całokształtu biografii i dzieła Grubińskiego (1883–1973) — dramaturga, prozaika i publicysty — którego postać, znana dobrze w kręgach artystycznych młodopolskiej, a później także międzywojennej Warszawy, uległa po drugiej wojnie światowej powolnemu zapomnieniu. W oparciu o teksty wspomnieniowe, recenzje, wypowiedzi samego Grubińskiego przedstawiono podstawowe fakty z jego biografii i dorobku pisarskiego, jak również dzieje recepcji jego utworów w kraju i za granicą. Relacjonowanie dialogu Grubińskiego z literacką publicznością poprowadzono aż po ostatnie dni życia pisarza, który doczekał sędziwych lat i zmarł na emigracji w Londynie, a także zasygnalizowano pojawienie się zainteresowania jego twórczością w ostatnich dziesięcioleciach. Publikacja została przygotowana w ramach grantu wewnętrznego pt. Twórczość Wacława Grubińskiego w świetle nowych źródeł Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Łódzkiego oraz stypendium Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej NAWA Lektorzy 2021/2022 i 2022/2023, realizowanego w ośrodku Uniwersytet Sorbona IV w Paryżu.