Ojczyzna smakami zapamiętana. Patriotyczno-literacka apoteoza polskiej - Załęczny, Jolanta (Perspektywa stołu, 2023)
Opuszczający ojczystą ziemię po powstaniach XIX w., udający się na emigrację czy zsyłani na Sybir zabierali ze sobą najdroższe wspomnienia osób, miejsc, a także zapamiętane smaki, które będą im w każdym czasie przypominać Polskę. Opisywali je potem w pamiętnikach i wspomnieniach, a literaci utrwalili je na kartach powieści i w strofach wierszy. Z dala od rodzinnego kraju próbowali przypominać sobie polskie potrawy, czasem nawet starali się je przygotować, tworząc w ten sposób namiastkę ojczyzny. Na sposób polski urządzano wigilię i święcone. Niektóre przepisy weszły do kanonu literatury polskiej i nieodłącznie wpisały się w patriotyczno-literacką apoteozę polskiej kuchni, tworząc kanon polskiej kuchni narodowej. Mistrzem był tu Adam Mickiewicz, którego opisy potraw i zastawy stołowej utrwalone na kartach narodowej epopei weszły na trwałe do historii literatury, ale też zbudowały wyobrażenie ojczyzny poprzez smaki i zapachy potraw uznawanych niemal za narodowe.