Teatr z cyrku (na przykładzie "Żoko, małpy brazylijskiej", 1825) - Ciechowicz, Jan (Nie tylko klaun i tygrys. Szkice o sztuce cyrkowej, 2019)
Co to jest cyrk? Artykuł zawiera próbę definicji zjawiska. Odnosi się m.in. do Cyrku Olimpijskiego czasów Mickiewicza. Następnie analizie zostaje poddany melodramat w 3 aktach Żoko, małpa brazylijska (1825), wielki szlagier sceniczny XIX w., spolszczony przez Józefa Damse. Polska prapremiera odbyła się w Teatrze Narodowym w Warszawie (1828), gdzie rolę małpy zagrał „genialnie” tancerz Heinrich Springer. W długiej karierze teatralnej Żoko świetną kreację stworzył także Stanisław Krzesiński, m.in. na scenie Teatru Starego w Lublinie (na benefis J. Frołowicza, zapewne w roku 1829). Nazwisko aktora podobnego do małpy ukryte zostało na afiszu pod „trzema gwiazdkami” (dla niepoznaki).