Pogranicze bizantyńsko-arabskie w świetle Eposu o Digenisie Akritasie - Mikuła, Maksymilian (Vade Nobiscum, tom XXIV/2024: Studia nad Bliskim Wschodem, 2024)
Epos o Digenisie Akritasie jest jedynym zachowanym do dzisiejszych czasów eposem bizantyńskim. Utwór ten powstał najprawdopodobniej w XII w., za panowania w Bizancjum dynastii Komnenów. Podzielony jest on na dwie części. Pierwsza z nich opowiada historię Musura, arabskiego emira, który przyjął chrzest. Natomiast druga prezentuje dzieje jego syna, legendarnego wojownika Bazylego Digenisa Akritasa. W artykule autor zastanawia się, w jaki sposób w utworze zostało przedstawione pogranicze bizantyńsko-arabskie przed 1071 r., czyli w okresie, kiedy dzieje się akcja eposu. Analizuje m.in. takie kwestie, jak znaczenie religii dla ludności pogranicza, rolę arystokracji militarnej czy przyczyny i znaczenie walki dla społeczeństwa omawianego terenu. Historyk porównuje informacje zawarte w eposie z innymi źródłami, czyli De ceremoniis Konstantyna Porfirogenety oraz Concilia et Narrationes Kekaumenosa. Na koniec prezentuje on wnioski na temat tego, w jaki sposób w eposie zostało ukazane pogranicze, a także czy dzieło to przekazuje wiarygodne informacje na temat życia na wzmiankowanym terytorium.