O hipotezie religijnej - Dziobkowski, Bogdan (Analiza, racjonalność, filozofia religii: Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Ryszardowi Kleszczowi. Nr 6 (2020), 2020)
Według Profesora Ryszarda Kleszcza analityczna filozofia religii zajmuje się przede wszystkim problemami znaczenia oraz uzasadnienia przekonań religijnych. W tekście zostały zaprezentowane dwa odrębne rozwiązania tych problemów. Pierwsze przedstawił Józef Maria Bocheński w Logice religii. Na gruncie tego ujęcia wiara jest aktem, w którym zdanie o określonej treści uznaje się za prawdziwe. Owo zdanie ma charakter hipotezy wyjaśniającej całość bądź część doświadczenia jednostki. Ku takiej odpowiedzi skłania się Kleszcz. Podobny sposób postrzegania religii możemy też znaleźć w tekstach Jacka Jadackiego i Bogusława Wolniewicza. Zupełnie inna koncepcja religii została przedstawiona we wczesnej filozofii Ludwiga Wittgensteina. Według niego przekonania religijne to niedorzeczności. Nie kryje się zatem za nimi żadna uchwytna treść i tym samym o żadnym uzasadnieniu w tym wypadku nie może być mowy. Wypowiadanie tego typu niedorzeczności wskazuje jednak na pewną skłonność tkwiącą w naturze ludzkiej – skłonność do przekraczania gra[1]nic języka i tym samym granic świata. Religię Wittgenstein postrzegał jako postawę podmiotu metafizycznego względem świata. Postawa ta sprawia, że świat przestaje być jedynie mieszaniną faktów i zaczyna się jawić jako sensowna całość.