Transgresja a transcendencja - Gutowski, Piotr (Analiza, racjonalność, filozofia religii: Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Ryszardowi Kleszczowi. Nr 6 (2020), 2020)
Tekst zawiera analizę powikłanych relacji między znaczeniami dwóch słów: „transcendencja” i „transgresja”. Mają one rdzeń wspólny: „przekraczanie dotychczasowych granic”, i części odmienne. Najważniejsza opozycja dotyczy przekraczania granic człowieka w stronę boskiego ideału w ramach tradycyjnego porządku społecznego (w przypadku transcendencji) i przekraczania, kwestionowania tegoż porządku (w przypadku transgresji). Dzięki wyeksponowaniu części odmiennych terminy te stały się emblematami dwóch opozycyjnych światopoglądów: skrajnie konserwatywnego i skrajnie liberalnego. Argumentuję, że ze względów komunikacyjnych lepiej jest skoncentrować się na znaczeniu wspólnym i że w drodze do indywidualnej oraz społecznej dojrzałości potrzebne są zarówno akty transcendowania, jak i akty transgresji.