W przeddzień zdobycia Halicza przez Mścisława Mścisławowicza (koniec marca – początek kwietnia 1221): prozopografia uczestników bitwy - Voloshchuk, Myroslav (Przed bitwą, 2023)
Artykuł poświęcony został uczestnikom bitwy o miasto Halicz, która rozegrała się na przełomie marca i kwietnia 1221 r. Kluczowymi stronami konfliktu byli z jednej strony król halicki i książę węgierski Koloman ze swoimi sojusznikami, z drugiej zaś przedstawiciel smoleńskiej gałęzi rodu Mścisławowiczów, książę Torczeska Mścisław Mścisławowicz i jego sprzymierzeńcy. Znaczna ilość informacji i ich emocjonalne przedstawienie w źródłach historycznych z XIII–XVII w. pozwalają z całą pewnością określić wspomnianą bitwę jako jedną z największych nie tylko w ziemi halickiej (a konkretnie – o jej stolicę), ale w ogóle – w posiadłościach Rurykowiczów z czasów przedmongolskich. Potwierdzają to zarówno wyniki badań prozopograficznych przedstawionych w niniejszej publikacji, jak i pierwszy i jedyny dla rusko-węgierskich międzydynastycznych stosunków fakt wzięcia do niewoli przez księcia ruskiego polsko-węgierskiej pary koronowanej, jej długi pobyt w niewoli, a następnie wielopoziomowe negocjacje dyplomatyczne w sprawie warunków jej uwolnienia. O genialnym zwycięstwie księcia Mścisława zadecydowały ilość środków zmobilizowanych na kampanię z ziemi kijowskiej, smoleńskiej i stepu połowieckiego oraz niesłuszne przekonanie obrońców Halicza, że nie da się go zdobyć. Przez ponad rok Koloman i jego sprzymierzeńcy wzmocnili swoje pozycje w mieście, najpierw wypędzając wrogów i odpierając ich ataki, a później także kontratakując. Wpływ na osłabienie pozycji króla Halicza w przededniu zdobycia stolicy przez książąt ruskich miała również nieobecność jego ojca Andrzeja II na Węgrzech. Para królewska w ramach dużej delegacji na początku marca 1221 r. udała się nad granicę bułgarską, o czym Mścisław Mścisławowicz mógł wiedzieć, i co w rzeczywistości nie pozwoliło Arpadom szybko przyjść z pomocą oblężonemu Kolomanowi.