Bitwa pod Mohaczem 1526 roku i jej wpływ na sytuację geopolityczną w Europie Środkowo-Wschodniej - Andrusyak, Yaroslav; Tovtyn, Yana (Przed bitwą, 2023)
Problem ekspansji tureckiej, w kontekście której jest rozpatrywana bitwa pod Mohaczem, jest bardzo istotny z badawczego punktu widzenia. Wydarzenia z pierwszej połowy XVI w. radykalnie zmieniły historyczny rozwój Europy Środkowo-Wschodniej, co jest bezpośrednio związane z wynikiem bitwy pod Mohaczem (29 sierpnia 1526). Data bitwy stała się, punktem odniesienia w dziejach nie tylko Królestwa Węgierskiego, Czeskiego i obszarów wchodzących ich skład (np. współczesnej Słowacji, Chorwacji i in.). Nieudana polityka wewnętrzna przedstawicieli linii czesko-węgierskiej dynastii Jagiellonów doprowadziła do utraty poparcia wpływowych panów czeskich i magnatów węgierskich. Nie udało się przyciągnąć czołowych monarchów Europy do walki z agresją turecką. Węgierskie i czeskie stany nie doceniły poziomu zagrożenia i dbały bardziej o własne interesy polityczne i gospodarcze. Wszystko to doprowadziło do „katastrofy pod Mohaczem”, w której zginął kwiat szlachty węgierskiej. Według różnych danych statystycznych armia królewska liczyła 25 000–28 000 żołnierzy (w tym 8000 cudzoziemców: Czechów, Polaków, Chorwatów, Serbów, Niemców, Włochów, Hiszpanów) i 53–80 dział. Liczebność wojsk tureckich wynosiła 55 000–65000 i 160 dział. Klęska pod Mohaczem miała poważne konsekwencje geopolityczne. Większość drobnej i średniej szlachty węgierskiej poparła Jana Zápolye, a przedstawiciele szlachty wyższej poparli Ferdynanda I Habsburga, który także został wybrany na tron czeski. Na mapie Europy pojawiło się zależne od Turcji Księstwo Siedmiogrodzkie, zaś w innej części Węgier powstały tzw. Węgry Królewskie. W ten sposób Imperium Tureckie ustanowiło hegemonię w środkowo-wschodnim regionie Europy z dalszą ekspansją swoich wpływów.