Nie-miejsce umiejscowione. Rozważania wokół dramatów Rechnitz (Anioł zagłady) Elfriede Jelinek i Naszej klasy Tadeusza Słobodzianka - Żyła, Weronika (Uwolnij umysł: Rozważania na temat języka, literatury i kultury, 2022)
Elfriede Jelinek i Tadeusz Słobodzianek w swoich dramatach piszą o udziale rodaków w Zagładzie. Zarówno w austriackim Rechnitz, jak i w polskim Jedwabnem miały miejsce brutalne pogromy, o których po wojnie zapomniano i w żaden sposób nie kultywowano ich pamięci. Oba miejsca można było nazwać za Claude’em Lanzmannem nie-miejscami pamięci, który terminem tym określił porzucone, nieoznaczone miejsca związane z Zagładą Żydów. Kiedy wiele lat po wojnie próbowano przywrócić pamięć wydarzeń, w obu tych miejscach spotykano się z dezaprobatą bądź obojętnością lokalnych społeczności.Analizując po części analogiczne sytuacje w Rechnitz i Jedwabnem, chciałabym zastanowić się, czy nie-miejsce pamięci może zmienić swój status ontologiczny i stać się miejscem pamięci oraz czy taki proces może zajść w przestrzeni rzeczywistej, czy potrzebne jest do tego inne medium. W tym celu skupię się na dwóch tekstach dramatycznych, które opowiadają o analizowanych wydarzeniach – Rechnitz (Anioł Zagłady) i Naszej klasie – oraz ich roli w procesie przywracania pamięci o Zagładzie. Ważnym kontekstem pozostają też historie obu miejsc, które ujawniają powielane wielokrotnie mechanizmy, co pozwala sądzić, że proces przywracania pamięci nie-miejscom można ująć w uniwersalne ramy.