Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego jest jednym z wiodących wydawców akademickich w Polsce. Od pięćdziesięciu lat zajmujemy się publikowaniem monografii, podręczników akademickich oraz czasopism naukowych.
Hybrydowe modelowanie procesów demograficznych z wykorzystaniem rozmytych przełączających układów dynamicznych
W książce zaprezentowane są nowe modele umieralności, które umożliwiają prognozowanie procesu wymierania populacji w perspektywie średnio- i długookresowej. Autorzy omawiają kolejne modyfikacje modelu Lee-Cartera, wykorzystując teorię równań różniczkowych, algebry liczb rozmytych oraz algebry liczb zespolonych. Zastosowanie tych struktur pozwala na modelowanie umieralności, a następnie na wskazanie własności prognostycznych poszczególnych modeli. W sytuacji starzenia się społeczeństw w krajach rozwiniętych proponowane modele mogą znaleźć zastosowanie m.in. w planach emerytalnych i ubezpieczeniach na życie.
Prawa autorskie (c) 2015 © Copyright by Authors, Łódź 2015; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2015 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
Marketing terytorialny w ujęciu relacyjnym
Marketing terytorialny zyskał w ostatnich latach znaczną popularność. Nawiązuje on do klasycznego marketingu z sektora przedsiębiorstw, bazującego na teorii wymiany, jednak nie przystaje już do coraz bardziej złożonego otoczenia miast i regionów. W publikacji autor podjął próbę wyjaśnienia rozwoju koncepcji marketingu terytorialnego na podstawie teorii współdziałania międzyorganizacyjnego. Dokonał świadomego zawężenia tej koncepcji do procesów przyciągania mobilnych czynników wzrostu do terytorium. Wymagało to zastąpienia samorządu terytorialnego jego organizacyjnym wymiarem w postaci struktur administracji samorządowej wraz z ich kierownictwem (organizacja terytorialna). W przeciwieństwie do wielu dotychczasowych ujęć, mieszkańcy zostali zaprezentowani jako udziałowcy terytorium, mający pośredni i bezpośredni wpływ na rządzenie zarówno poprzez demokratyczne instytucje sprawowania władzy, jak i procesy governance, umożliwiające im włączanie się w podejmowanie strategicznych decyzji dotyczących rozwoju terytorium. W charakterze klientów znaleźli się natomiast zewnętrzni inwestorzy, turyści i studenci rozumiani jako dysponenci mobilnych zasobów kapitału, pracy i wiedzy.
Prawa autorskie (c) 2016 © Copyright by Wawrzyniec Rudolf, Łódź 2016; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2016 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
Estetyczne i etyczne aspekty współczesnej antropologii
Książka jest nową próbą łącznego ujęcia problemów estetyki i etyki w badaniach antropologicznych - zarówno na poziomie teoretycznym, jak i empirycznym. Krytyczne podejście do kultury ponowoczesnej nie jest tu tylko estetyzującą, antropologiczną interpretacją ikonosfery codzienności, lecz także próbą wniknięcia z wrażliwością etyczną w szczególne obszary praktyki społecznej, które wymagają innych sposobów przedstawiania. Autorka na podstawie własnych badań nad ikonosferą miejsc – dużego miasta, miasteczek, wsi oraz instytucji, tzn. urzędów pracy – wskazuje m. in. na konkretne układy w przestrzeniach, które w kontekście estetycznych wyborów ludzi i ich wrażliwości etycznej mogą uczynić skomplikowane związki społeczne bardziej adekwatnymi i harmonijnymi. O tym „w taki właśnie sposób, nikt jeszcze nie pisał” (z recenzji prof. Zbigniewa Libery).
Prawa autorskie (c) 2017 © Copyright by Krystyna Piątkowska, Łódź 2017; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2017 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
Nazwy terenowe i miejscowe w przestrzeni fizycznej
Tom Nazwy terenowe i miejscowe w przestrzeni fizycznej jest trzecią częścią projektu naukowego Nomina loci, opracowaną w łódzkim ośrodku onomastycznym na podstawie materiałów przedstawionych po XVIII Międzynarodowej i Ogólnopolskiej Konferencji Onomastycznej „Mikrotoponimia i makrotoponimia”. Tom pierwszy Mikrotoponimia i makrotoponimia. Problematyka wstępna (2014) przedstawia ogólne i teoretyczne zagadnienia z zakresu geonimii w jej wymiarze ojka- i anojkonimicznym; drugi – Mikrotoponimy i makrotoponimy w komunikacji i literaturze (2015) poświęcono analizom toponimów pod względem formalnym, pragmatycznym i kulturowym, z ich odniesieniem do sfery komunikacji ogólnej, użytkowej, medialnej i literackiej. W monografii Nazwy terenowe i miejscowe w przestrzeni fizycznej kontynuowane są rozważania w zakresie toponimii, ze szczególnym uwzględnieniem występowania jednostek mikro- i makrotoponimicznych w szeroko rozumianej przestrzeni fizycznej, na którą składa się pejzaż naturalny, terenowy, hydrograficzny, powiązany z konkretnymi regionami oraz elementami topografii, jak również obiektami składającymi się na układ miast i wsi. Wielojęzyczność tomu, udział przedstawicieli z różnych ośrodków naukowych pozwala na prezentację najnowszych wyników badań w zakresie toponomastyki polskiej i zagranicznej, zwłaszcza wschodnie- i zachodniosłowiańskiej.
Prawa autorskie (c) 2016 © Copyright by Authors, Łódź 2016; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2016 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
Książka zawiera syntetyczny, a zarazem przekrojowy opis rosyjskiej polityki – od uwarunkowań geograficznych i historycznych przez konstrukcję państwa i gospodarki aż po współczesny autorytaryzm Władimira Putina oraz wojnę przeciwko Ukrainie. Poszczególne zagadnienia składają się na obraz państwa, które od wieków oscyluje między imperialną ambicją, silnym państwem a słabym społeczeństwem. Współczesny putinizm jest natomiast kontynuacją wielu starych wzorców wzmocnionych nowymi narzędziami kontroli.
Prawa autorskie (c) 2026 © Oxford University Press 2024; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2026; © Copyright for Polish translation by Michał Słowikowski, Łódź 2026 https://www.press.uni.lodz.pl/index.php/wul/pl/no_license
Społeczny potencjał odrodzenia miast poprzemysłowych
Książka dotyczy oceny znaczenia potencjału społecznego w różnicowaniu poziomu rozwoju miast poprzemysłowych funkcjonujących w odmiennych uwarunkowaniach kulturowych, ale pełniących w przeszłości podobne funkcje. Wzięto pod uwagę pięć ośrodków: Łódź (Polska), lwanowo (Rosja), Miskolc (Węgry), Poniewież (Litwa), Adapazari (Turcja). Przedstawione analizy oparto na wypracowanej przez autora koncepcji „społecznego potencjału rozwoju zbiorowości terytorialnych” uwzględniającej takie elementy, jak: podmiotowość, kapitał ludzki, sieciowy komponent kapitału społecznego, komponent normatywny, zaufanie społeczne oraz formy mobilizacji i przywództwa lokalnego. Poziom rozwoju badanych miast scharakteryzowano zarówno w kategoriach subiektywnej oceny jakości życia prywatnego oraz satysfakcji z funkcjonowania określonych sfer instytucjonalnych miasta, jak i w kategoriach zbiorczych wskaźników standardu życia w mieście na podstawie uogólnionych danych statystycznych.
Prawa autorskie (c) 2016 © Copyright by Paweł Starosta, Łódź 2016; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2016 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
Uniwersyteckie kształcenie bibliotekarzy. W 70-lecie studiów bibliotekoznawczych i informacyjnych na Uniwersytecie Łódzkim
W publikacji zaprezentowano problematykę akademickiego kształcenia bibliotekarzy i pracowników książki. Autorzy wiążą wątki dydaktyczno-naukowe z aktualną sytuacją studiów poświęconych kształceniu przygotowującemu do badań i całokształtu prac bibliologicznych w Polsce. Tekstom naukowym towarzyszą materiały dokumentacyjne i faktograficzne związane z jubileuszem 70-lecia Katedry Bibliotekoznawstwa na UŁ oraz I zjazdem absolwentów studiów bibliotecznych.
Polityka wynagradzania osób zarządzających w bankach
Nieefektywna polityka wynagradzania naczelnej kadry kierowniczej w instytucjach sektora usług finansowych uznana została za jedną z przyczyn ostatniego kryzysu finansowego. Polityka wynagrodzeń stosowana przez czołowe korporacje finansowe zachęcała do podejmowania ryzykownych decyzji nastawionych na wyniki krótkookresowe, które gwarantowały wysokie premie kadrze zarządzającej. Nie były uwzględniane przy tym perspektywy długookresowe, co często negatywnie wpływało na wartość spółki w dłuższym okresie. Między innymi takie działania zachodzące w sektorze usług finansowych doprowadziły do spadku zaufania inwestorów i destabilizacji rynków finansowych zarówno w wysoko rozwiniętych gospodarkach, jak i w tych rozwijających się. Po wybuchu kryzysu finansowego w Unii Europejskiej wiele uwagi poświęcono polityce wynagradzania kadry kierowniczej najwyższego szczebla w sektorze bankowym. Wynikiem tego były Zalecenia Komisji Europejskiej i Dyrektywy Parlamentu Europejskiego dotyczące tego obszaru nadzoru korporacyjnego. Zmiany regulacji prawnych dotyczących zasad wynagradzania kadry kierowniczej w sektorze bankowym w Polsce miały miejsce dopiero od roku 2012. Istniejące w Polsce standardy, wynikające z tych regulacji, są wciąż mniej rygorystyczne niż te stosowane w większości krajów Unii Europejskiej. Dało to asumpt do podjęcia próby oceny jakości polityki wynagradzania kadry zarządzającej w bankach notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.
Prawa autorskie (c) 2016 © Copyright by Agata Wieczorek, Łódź 2016; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2016 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
Wielowymiarowa Analiza Zachowań Organizacyjnych (WAZO) w polskich przedsiębiorstwach
Złożoność i niejednorodność problematyki zachowań organizacyjnych sprawia, iż badania tego obszaru wymagają podejścia wielowymiarowego. Z jednej strony należy bowiem uwzględnić specyfikę rozwiązań organizacyjnych i warunkowane nimi zachowania, z drugiej zaś, ich zróżnicowane aspekty. Prezentowane w książce wyniki badań oparte zostały na koncepcji WAZO (Wielowymiarowej Analizy Zachowań Organizacyjnych), której założenia teoretyczne zawarto w monografii: K. Januszkiewicz i zespół, Zachowania ludzi w organizacji. Uwarunkowania i kierunki ewolucji, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2012. W badaniu wykorzystano kwestionariusz WAZO składający się z dwóch części. Część I, Rozwiązania organizacyjne, pozwala na diagnozę rozwiązań organizacyjnych dla organizacji jako całości, jak też dla poszczególnych wymiarów. Część II, Zachowania organizacyjne, umożliwia przedstawienie zachowań organizacyjnych w ujęciu ogólnym dla pracownika oraz na tle poszczególnych wymiarów (K. Januszkiewicz, I. Bednarska-Wnuk, M. Czajkowska, M. Kołodziejczak, M. Michalak, I. Świątek-Barylska, M. Zalewska-Turzyńska, Kwestionariusz WAZO – metodyka i narzędzie badawcze, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2016].
Autorzy opowiadają o kobietach na najwyższych szczeblach władzy w dziejach Bizancjum (IV–XV w.), ich roli w polityce i dworskich knowaniach, zwłaszcza w okresach przejściowych lub czasach kryzysu państwa, kiedy okoliczności sprzyjały podejmowaniu działań przez cesarskie małżonki lub matki. Przez pryzmat historii cesarzowych przybliżają w barwny i bardzo przystępny sposób historię Bizancjum, dzieje obfitujące w dramatyczne wydarzenia, których uczestniczkami, a nierzadko również inicjatorkami były tytułowe bazylisy. Czytelnik ma szansę podczas lektury nie tylko spotkać się z przedstawionymi z pasją, żywymi postaciami cesarzowych (opowieści o 25 niezwykłych kobietach – od Heleny, matki Konstantyna Wielkiego do Marii z Trapezuntu), ale również wkroczyć w ich świat codzienny sprzed stuleci: dowiedzieć się, jak można było zostać cesarzową, jak wyglądało życie na dworze, pożycie z cesarskim małżonkiem, macierzyństwo, udział ceremoniach, religijność, jaka była rola tych kobiet w polityce, w intrygach, a wreszcie, co działo się z bazylisami po utracie pozycji.
Prawa autorskie (c) 2017 © Copyright by Authors, Łódź 2017; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2017 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
Prezentowany tom dotyczy trudnego do zdefiniowania, a zarazem coraz bardziej wszechobecnego zjawiska kiczu. Jeszcze w XIX wieku pojęcie to dotyczyło malarstwa, obecnie zostało rozszerzone na wszelkie sfery życia, stało się też zjawiskiem ponadstylowym, a nawet − jednym z kanałów komunikowania, który ukierunkowuje indywidualne i zbiorowe aksjologie, emocje, postawy i zachowania. Autorzy reprezentujący różne dziedziny naukowe, omawiając zagadnienie kiczu w języku, literaturze, sztuce i mediach, zadają pytanie, co jest dzisiaj jego istotą. Kicz w tych refleksjach to nie tylko „piękny efekt', przesada, tandeta, „proste przeżycia duchowe', to nie tylko popkultura, stereotypowość, szablonowość, seryjność, sentymentalizm itp., lecz także „terapia kompleksów” − indywidualnych i zbiorowych, niekiedy wręcz konieczna dla emocjonalnego zdrowia, samopoczucia i znalezienia równowagi w rozrelatywizowanej rzeczywistości. Kicz to realizacja tęsknoty za rzeczywistością taką, jaką chcielibyśmy, by była.
Kreatywność językowa w przestrzeni publicznej
Publikacja jest kontynuacją rozważań podjętych w dwóch poprzednich książkach z cyklu poświęconego oryginalności słownej: Kreatywność językowa w komunikowaniu (się) i Kreatywność językowa w przestrzeni medialnej. W przygotowaniu znajduje się kolejny tom - Kreatywność językowa w literaturze i mediach. Poszczególne zagadnienia przedstawione przez badaczy zostały zgrupowane w pięciu częściach, z których każda ściśle wiąże się z kreatywnością na płaszczyźnie językowej, ale dotyczy nieco innych jej aspektów (kreatywność stricte językowa, kreatywność językowa a odmiany języka, kreatywność językowa w przestrzeni publicznej: politycznej, medialnej, miejskiej). Autorzy, wyczuleni na nowe zjawiska językowe, prezentują aktualny materiał badawczy. Interesują się przede wszystkim niestandardowym użyciem języka, które traktują nie jako odstępstwo od normy, lecz przejaw twórczego myślenia. Czytelników zainteresowanych kreatywnością językową w bardziej praktycznym ujęciu zachęcamy do sięgnięcia po Kreatywność językową w reklamie. Podręcznik nie tylko dla specjalistów, z bogatym materiałem ilustracyjnym oraz niebanalnymi, rozwijającymi ćwiczeniami. Publikacja dofinansowana ze środków rektorskich na działalność kół naukowych.
Podręcznik zawiera podstawową wiedzę na temat metod statystycznych oraz umiejętności ich wykorzystania do analizy i oceny wyników badań statystycznych prowadzonych przez studentów kierunków studiów związanych z turystyką i rekreacją. Wiedza ta może być przydatna podczas pisania pracy licencjackiej lub magisterskiej, a także do opracowania raportu z wyników badań w trakcie studiów. Na wybranych przykładach z zakresu szeroko rozumianej turystyki i rekreacji zaprezentowano algorytm rozwiązywania zadań oraz interpretację uzyskanych wyników. Każdy rozdział kończy się blokiem zadań do samodzielnego rozwiązania. W podsumowaniu przedstawiono kolejność i opis etapów badania statystycznego, które pozwalają na wyciągnięcie prawidłowych wniosków.
Prawa autorskie (c) 2019 © Copyright by Iwona Jażdżewska, Łódź 2019; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2019 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
Autor przedstawia najważniejsze zagadnienia z zakresu współczesnej onkologii. Porządkuje dotychczasową wiedzę i zachęca do krytycznej refleksji nad tym, jak nauka, medycyna i środki masowego przekazu kształtują nasze rozumienie choroby nowotworowej. Dzięki jego przewodnikowi można spojrzeć na raka nie tylko jak na diagnozę, lecz także jak na złożone zjawisko biologiczne, społeczne i ekonomiczne – jedno z kluczowych wyzwań współczesnego świata. Nowotwór złośliwy w tym ujęciu przestaje być jedynie kategorią medyczną, a jawi się jako problem cywilizacyjny, który wymaga współdziałania lekarzy, badaczy, polityków i całego społeczeństwa.
Prawa autorskie (c) 2026 © Nick James 2025 The moral rights of the author have been asserted; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2026; © Copyright for Polish translation by Aneta Balcerczyk & Kamila Soboska, Łódź 2026 https://www.press.uni.lodz.pl/index.php/wul/pl/no_license
Łobodowski – dziennikarz i publicysta w walce o wolną i zjednoczoną Europę
Józef Łobodowski to znany polski pisarz, dziennikarz i publicysta, który pozostawił po sobie ogromny dorobek literacki i publicystyczny, syntezujący najlepsze idee i tradycje kultury polskiej i innych narodów. Utwory pisarza, publikowane w czasopismach polskich, europejskich i amerykańskich XX wieku, były przejawem aktywnej postawy patriotycznej J. Łobodowskiego, krytycznej oceny wydarzeń politycznych oraz analizy sytuacji międzynarodowej, a także troski o przyszłość Polski i całej Europy. Swoje idee prezentował również na falach polskich oraz europejskich rozgłośni radiowych – m.in. Radia Madryt i Radia Wolna Europa. J. Łobodowski rozwinął własną koncepcję budowania relacji międzyetnicznych w przyszłej, demokratycznej i zjednoczonej Europie, pozostawiając po sobie wiele cennych, nowatorskich idei dotyczących jej bezpieczeństwa. W pierwszej części monografii opisano główne etapy życia pisarza, które bezpośrednio wpłynęły na tematykę i problematykę jego twórczości, a także przedstawiono ewolucję jego światopoglądu. W drugiej i trzeciej części monografii analizowane są wybrane aspekty jego prac publicystycznych, dotyczące geopolitycznych wyzwań powojennej Europy, sytuacji międzynarodowej oraz losów krajów Europy Środkowo-Wschodniej, w szczególności Polski, a także kwestii stosunków polsko-ukraińskich i ich znaczenia geopolitycznego. Dziś refleksje J. Łobodowskiego na temat przyszłości narodów europejskich, Polski i krajów sąsiednich oraz wyzwań i zagrożeń, przed którymi stoją, brzmią jeszcze bardziej przenikliwie niż w czasach, gdy powstały. Jego refleksje dotyczące stosunków międzynarodowych, w szczególności relacji polsko-ukraińskich oraz potrzeby znalezienia dróg porozumienia i zbliżenia, pozostają aktualnym programem działania na przyszłość.
Prawa autorskie (c) 2026 © Copyright by Svitlana Grela-Kravchenko, Lodz 2026; © Copyright for this edition by Univeristy of Lodz, Lodz 2026 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
Jurysdykcja Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w ramach Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa
Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa jest szczególną polityką Unii Europejskiej, w związku z czym podlega ona szczególnym zasadom i procedurom. Dotyczy to także postanowień instytucjonalnych, które kształtują kompetencje instytucji i organów UE w sposób odmienny od pozostałych polityk. Co do zasady Trybunał Sprawiedliwości UE nie jest właściwy do orzekania w zakresie postanowień WPZiB, za wyjątkiem kontroli przestrzegania art. 40 TUE oraz środków ograniczających skierowanych przeciwko jednostkom (art. 24 ust. 1 TUE w zw. z art. 275 TFUE). Jednakże praktyka orzecznicza TSUE w tej materii pokazuje, że jego kompetencje w ramach WPZiB kształtują się inaczej, niż wynikałoby to z literalnego brzmienia wspomnianych przepisów. TSUE dał pierwszeństwo wykładni systemowej i teleologicznej nad wykładnią językową, czym w możliwie szeroki sposób zapewnił jednostkom prawo do skutecznego środka kontroli sądowej. Poza sytuacjami wymienionymi wprost w przepisach TSUE kontroluje akty WPZiB w zakresie dostępu do dokumentów, umów międzynarodowych, budżetu UE i postanowień finansowych, a wreszcie akty niezwiązane bezpośrednio z wyborami politycznymi i strategicznymi, w tym TSUE zaimplementował na grunt prawa UE doktrynę sprawy politycznej. Jurysdykcja TSUE w ramach WPZiB jest również problematyczna z punktu widzenia przystąpienia UE do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, albowiem TSUE obawia się, że kognicja ETPCz mogłaby być szersza niż jego własna. Najnowszy projekt umowy o przystąpieniu UE do EKPC nie porusza w ogóle zagadnienia WPZiB, pozostawiając je do wewnętrznego uregulowania UE. To właśnie orzecznictwo TSUE omówione w opracowaniu przyczynia się do rozwiązania tego problemu, gdyż mało prawdopodobna jest opcja zmiany Traktatów przez państwa członkowskie UE.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa
Prawa autorskie (c) 2026 © Copyright by Magdalena Matusiak-Frącczak, Łódź 2026; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2026 https://www.press.uni.lodz.pl/index.php/wul/pl/no_license
O prawie administracyjnym i administracji. Refleksje
Do rąk Czytelników oddajemy opracowanie wyjątkowe pod każdym względem. Publikacja ta, wydana w charakterze księgi jubileuszowej dedykowanej Profesor Małgorzacie Stahl, zawiera bez mała pięćdziesiąt opracowań naukowych, przygotowanych przez administratywistów reprezentujących niemal wszystkie ośrodki naukowe w Polsce. Oddaje to skalę popularności Jubilatki i zasięg oddziaływań Jej prac naukowych. Rozległe zainteresowania naukowe Profesor Małgorzaty Stahl znajdują też istotne odzwierciedlenie w tematyce tekstów zawartych w księdze, dotyczących aktualnych zagadnień części ogólnej nauki prawa administracyjnego, ustroju administracji publicznej (ze szczególnym uwzględnieniem samorządu terytorialnego), problematyki prawa procesowego (postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego) oraz materialnego prawa administracyjnego. Wyrażamy nadzieję, że publikacja spotka się z zainteresowaniem szerokiego kręgu Czytelników - nie tylko teoretyków prawa administracyjnego, lecz także przedstawicieli innych gałęzi prawa, praktyków oraz studentów kierunków prawa i administracji.
The Body and Sociology – empirical research and theoretical concepts
The book presents issues of the sociology of the body in relation to various spheres of social life in which processes, values, norms and other social phenomena influence the human body. The book presents the assumptions and most important classical and contemporary sociological theories in relation to the human body. It contains twelve chapters covering various substantive areas of the sociology of the body such as work, sport, beauty, media, gender, sexuality, food and eating, medicine, disease and disability, time and religion. Each chapter presents: the most important theoretical concepts relating to the discussed topic, the achievements of scholars in particular area of the sociology of the body, the most important studies, including classic ones and key concepts. "The Body and Sociology – empirical research and theoretical concepts” is a book addressed to sociologists of various specialties who want to expand their knowledge of the sociology of the body or supplement information on the role of corporeality in such areas as sports, work, religion or media. It was prepared by specialists in the field as part of the work of The Sociology of the Body Section of the Polish Sociological Association.
Prawa autorskie (c) 2026 © Copyright by Authors, Łódź 2026; © Copyright for Polish translation by Christine Frank-Es-Salhi, Łódź 2026; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2026 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
Biograficzne badania nad twórczością. Teoria i empiria
Prezentowany tom dotyczy wybranych teoretycznych aspektów badań nad twórczością wybitną i profesjonalną (w części I) oraz przykładów badań nad biografiami twórców (w części II). Autorzy uzasadniają rolę i wpływ mentorów w rozwoju osób wybitnych, charakteryzują sytuacje kryzysowe, z którymi zmagają się twórcy, wskazują stosowane przez nich strategie zaradcze wobec trudności, a także pokazują sytuacje przełomowe w twórczości. Stawiają również pytania o to, jak prowadzić badania biograficzne, aby spełnić kryteria biografii naukowej; czy biografie nienaukowe są twórcze; jak się powinno pisać biografię osoby wybitnej, jakie jest znaczenie podejścia interdyscyplinarnego do badań biograficznych oraz jakie narzędzia badań są najlepsze.
Rozwój cech wydawniczych polskiej książki literackiej XIX-XX wieku
Książka stanowi reedycję klasycznej już publikacji J. Dunina z 1982 r., która wpłynęła na dalszy rozwój badań historycznoliterackich i historycznobibliologicznych w Polsce, w opracowaniu i ze wstępem Jacka Ladoruckiego. Jest odpowiedzią na głosy środowiska naukowego mówiące o jej roli w XX-wiecznym dorobku dyscypliny oraz o potrzebie jej funkcjonowania w dydaktyce badaniach, zwłaszcza w czasach „przełomu cyfrowego”.
Prawa autorskie (c) 2018 © Copyright by Janusz Dunin, Łódź 1982; © Copyright by Jacek Ladorucki, Łódź 2018; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2018 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
Reprezentacje niepełnosprawności w przestrzeniach kultury
Publikacja podejmuje problem obrazu osób z niepełnosprawnościami w perspektywie humanistycznej, historycznej, społecznej, językoznawczej, literaturoznawczej i dydaktycznej. Punktem wyjścia rozważań jest przekonanie, że niepełnosprawność nie może być ujmowana wyłącznie jako kategoria medyczna, lecz powinna być analizowana jako zjawisko kulturowe, społeczne i aksjologiczne, ujawniające sposób funkcjonowania normy, inności, wykluczenia oraz podmiotowości. Zebrane w tomie artykuły ukazują różnorodne reprezentacje niepełnosprawności w tekstach literackich, kulturowych, medialnych i edukacyjnych, wskazując zarówno na mechanizmy stereotypizacji, jak i na próby ich przekraczania. Szczególne miejsce zajmują analizy poświęcone możliwościom rozmowy o niepełnosprawności w praktyce dydaktycznej, a także refleksje nad językiem jako narzędziem kształtowania społecznej percepcji osób z dysfunkcjami. Autorzy i autorki zwracają uwagę na znaczenie terminologii, konotacji leksykalnych, metafor oraz sposobów wartościowania, które mogą utrwalać społeczne bariery albo wspierać postawy inkluzywne. Publikacja, będąca efektem konferencji studencko-doktoranckiej „Obraz osób z niepełnosprawnościami w języku, literaturze, kulturze i dydaktyce”, stanowi interdyscyplinarną próbę poszerzenia refleksji nad niepełnosprawnością oraz wyznaczenia nowych kierunków badań nad jej językowym, literackim i kulturowym obrazem.
Prawa autorskie (c) 2026 © Copyright by Authors, Łódź 2026; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2026 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
„Dać przyczynek do historii kultury getta”
Publikacja prezentuje wybór tekstów Oskara Rosenfelda, wiedeńskiego pisarza, dziennikarza i działacza syjonistycznego, deportowanego jesienią 1941 roku do getta łódzkiego. Zatrudniony w Wydziale Archiwum, Rosenfeld należał do najważniejszych niemieckojęzycznych kronikarzy kultury łódzkiego getta. Współtworzył jego codzienną kronikę, opracowywał hasła do encyklopedii getta oraz podejmował próby literackiego opisu rzeczywistości dzielnicy zamkniętej. Tom gromadzi teksty Rosenfelda związane z jego działalnością w Wydziale Archiwum, a także polski przekład Zeszytu 12, brulionowego świadectwa początków jego archiwalnej refleksji nad kulturą getta. Zebrane materiały ukazują stopniową przemianę getta z przestrzeni, w której trwały jeszcze szczątkowe formy życia społecznego i artystycznego, w obóz niewolniczej pracy, głodu i deportacji. Szczególne znaczenie tomu polega na wydobyciu antropologicznego sensu pojęcia „kultura getta”. Rosenfeld nie opisuje jej wyłącznie jako sfery sztuki, lecz jako zespół praktyk, języków, relacji i strategii przetrwania ludzi funkcjonujących w warunkach przymusu, izolacji i permanentnego zagrożenia. Publikacja, poprzedzona tekstami wprowadzającymi Krystyny Radziszewskiej i Saschy Feucherta, stanowi ważne źródło do badań nad gettem łódzkim, dokumentowaniem Zagłady oraz niemieckojęzycznym piśmiennictwem świadectwa.
Prawa autorskie (c) 2026 © Copyright by Authors, Łódź 2026; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2026 https://www.press.uni.lodz.pl/index.php/wul/pl/no_license
Folklore in the Digital Age: Collected Essays. Foreword by Andy Ross
Online and digital cultures are among the most personally gripping effects of globalization in our increasingly networked world. While global multimedia culture may seem to endanger traditional folklore, there is no doubt that it creates new folklore as well. Folklore in the Digital Age vividly illustrates the range of e-folklore studies in updated papers and essays from the author’s 21st-century research. The themes covered include not only the most serious issues of the day, such as the 9/11 attacks and natural disasters, but also cheerier topics, such as online dating and food culture. In these essays Professor Krawczyk-Wasilewska paints a convincing picture of digital folklore as a cultural heritage. She covers a wide range of issues from all levels of society and offers fascinating insights into how online culture affects our postmodern lives.
Prawa autorskie (c) 2016 © Copyright by Violetta Krawczyk-Wasilewska, Łódź 2016; © Copyright for this edition by University of Łódź, Łódź 2016; © Copyright for this edition by Jagiellonian University Press https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
Parametr wygładzania w estymacji jądrowej funkcji gęstości dla zmiennych losowych w badaniach ekonomicznych
Estymacja jądrowa funkcji gęstości jest jedną z podstawowych procedur stosowanych w analizach ekonomicznych, gdyż w sposób jednoznaczny określa zmienną losową utożsamianą w badaniach z cechą statystyczną. W pracy przedstawiono metodę estymacji jądrowej funkcji gęstości, ze szczególnym uwzględnieniem procedur wyboru parametru wygładzania. Za pomocą metod symulacyjnych analizie poddano własności parametrów wygładzania, wyznaczonych omawianymi metodami, uwzględniając zarówno liczebność próby, jak i postać funkcji jądra wykorzystywanej w estymatorze jądrowym funkcji gęstości. Zaproponowano również nową metodę wyboru parametru wygładzania, opartą na średniej harmonicznej, która ze względu na uogólnioną postać średniej charakteryzuje się uniwersalnością w zakresie stosowania tej metody. Uwzględniono przykłady zastosowania w badaniach ekonomicznych prezentowanych metod wyboru parametru wygładzania w procesie estymacji jądrowej funkcji gęstości dla zmiennych losowych.
Prawa autorskie (c) 2016 © Copyright by Aleksandra Baszczyńska, Łódź 2016; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2016 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
Psycholog w oczach Polaków: między profesjonalizmem a stereotypami
Praca przedstawia wyniki badania „Postrzeganie zawodu psychologa w Polsce”, którego projekt powstał w Instytucie Psychologii Uniwersytetu Łódzkiego we współpracy z Ogólnopolskim Panelem Badawczym ARIADNA i Komitetem Naukowym XXXVII Kon­gresu Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Badanie przeprowadzono z udziałem reprezentatywnej próby osób w wieku powyżej 18 lat, liczącej 1146 osób, z wykorzystaniem metody CAWI. Celem badania było poznanie społecznego wizerunku psycholo­gii jako obszaru wiedzy i interwencji, społecznego odbioru psychologów i poziomu zaufania do nich, a także sprecyzowanie oczekiwań wobec psychologów i ich kompetencji oraz zidentyfikowanie sytuacji sięgania po pomoc psychologiczną i związanych z tym barier. Uwzględniono również oczekiwania dotyczące prawnych regulacji wy­konywania zawodu psychologa i przygotowania do niego, a ponadto po­równanie w tym zakresie zawodu psychologa i zawodu psychoterapeuty. Ze względu na rozwój nowych technologii w badaniu uwzględniono także wiedzę na ich temat oraz gotowość do korzysta­nia z nich w kontekście pomocy psychologicznej. Obraz zawodu psychologa rysujący się na podstawie przeprowa­dzonych badań wydaje się korzystny, a profesjonalne kompetencje i spo­łeczna przydatność psychologów są oceniane wysoko, podobnie jak zasadność prawnego uregulowania zawodu psychologa. Na podstawie wyników badania sformułowano kilka rekomendacji dotyczących działań wspierających poszukiwanie i korzystanie z pomocy psychologicznej. Publikacja współfinansowana ze środków Polskiego Towarzystwa Psychologicznego
Autor książki przedstawia historię ideologii syjonistycznej od jej początków do współczesności. Wnikliwie i przystępnie opisuje kluczowe momenty w ideologicznym rozwoju syjonizmu, w tym pojawienie się nowoczesnego nacjonalizmu żydowskiego w Europie na początku XIX wieku, założenie ruchu syjonistycznego przez Theodora Herzla w 1897 roku, powstanie ruchu Pokój Teraz i wybór konserwatywnego premiera Binjamina Netanjahu. Publikacja zawiera obiektywną ocenę syjonizmu i jego znaczenia jako ruchu intelektualnego i kulturowego, wykraczającą poza jego kontrowersyjne implikacje polityczne.
Prawa autorskie (c) 2025 © Oxford University Press 2017; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2025; © Copyright for Polish translation by Maciej Potz, Łódź 2025 https://www.press.uni.lodz.pl/index.php/wul/pl/no_license
Publikacja jest poświęcona podstawowym problemom etycznym we współczesnym świecie, takim jak brak stabilności, spadek poziomu zaufania społecznego i zanikanie szacunku w dyskursie publicznym. Autor omawia aktualne zagrożenia dla myślenia etycznego – idee, które sprawiają, że na myśl o kryteriach dokonywania wyborów i standardach zachowania ogarniają nas wątpliwości. Czytelnik znajdzie tu także rozdział poświęcony podstawom etyki oraz jej związkom z różnymi dyscyplinami nauki. W tym kontekście poruszane są ważne kwestie dotyczące narodzin, śmierci, natury naszych pragnień czy wolności. Autor, odwołując się zarówno do przykładów z życia codziennego, jak i do teorii etycznych słynnych filozofów – Arystotelesa, Kanta, Hume’a i innych – formułuje osobistą wypowiedź na temat sensu życia i wybranych zagadnień moralnych.
Prawa autorskie (c) 2026 © Simon Blackburn 2021 The moral rights of the author have been asserted; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2026; © Copyright for Polish translation by Joanna Miksa, Łódź 2026 https://www.press.uni.lodz.pl/wul/no_license
Pedagogiczny wymiar kultury fizycznej i zdrowotnej w życiu współczesnego człowieka
Prezentowana publikacja dotyczy wybranych zagadnień związanych z kulturą fizyczną i zdrowotną współczesnego człowieka. Autorzy – specjaliści z zakresu pedagogiki, nauk medycznych i nauk o kulturze fizycznej – podejmują m.in. problematykę wartości kultury fizycznej w procesie kształcenia i wychowania, współczesnych czynników promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej, zdrowotnych uwarunkowań aktywności ruchowej czy społecznych kontekstów idei olimpijskiej. Tematyka ta wpisuje się w ważny nurt rozważań, w którym poszukuje się nowych rozwiązań pedagogicznych, zwłaszcza w odniesieniu do idei edukacji olimpijskiej i zdrowotnej.
Autor, czerpiąc inspirację z dzieł największych teoretyków wojskowości w historii, takich jak Sun Tzu, Niccolò Machiavelli i Carl von Clausewitz, syntetycznie przedstawia zagadnienie strategii wojskowej. Podkreśla jej zależność od celów, sposobów i środków ich osiągania, a także zwraca uwagę na czynniki ryzyka, podając liczne przykłady: od wojny Hannibala z Rzymem po zwycięstwo Napoleona pod Austerlitz, od kampanii aliantów mającej na celu zdobycie twierdzy Hitlera po ataki terrorystyczne z 11 września 2001 roku. Czytelnik może zapoznać się z głównymi rodzajami strategii wojskowych – zniszczeniem i manewrem, wyniszczaniem i wyczerpywaniem, terroryzmem, dekapitacją czy cyberwładzą – a także przekonać się, że strategia wojskowa jest niezbędna nie tylko do zrozumienia ważnych wydarzeń z przeszłości, ale nabiera jeszcze większego znaczenia dzisiaj, w świecie co-raz bardziej zagrożonym przez narastające konflikty.
Prawa autorskie (c) 2026 © Oxford University Press 2013, 2024; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2026; © Copyright for Polish translation by Robert Rosa, Łódź 2026 https://www.press.uni.lodz.pl/wul/no_license
Reforma szkolnictwa wyższego w Polsce w debacie publicznej
Książka dotyczy procesu reformowania szkolnictwa wyższego w Polsce w latach 1990-2015 w kontekście toczonej na ten temat debaty publicznej. Scalenie socjologicznej analizy debaty publicznej inspirowanej analizami dyskursu publicznego oraz polityki publicznej (i procesami deliberacji) pozwala na wskazanie najważniejszych uwarunkowań reformy szkolnictwa: ideologicznych, instytucjonalnych oraz bezpośrednio związanych z prowadzeniem polityki publicznej. W wymiarze empirycznym autorka omawia trzy wymiary debaty poświęconej reformowaniu uniwersytetów: naukowy/akademicki (oparty na analizie treści tekstów naukowych), rządowy strategiczno-ustawodawczy (oparty na analizie treści dokumentów strategicznych i aktów prawnych), publicystyczny (oparty na analizie treści artykułów pochodzących z dzienników i tygodników). Takie kompleksowe podejście pozwala na wskazanie odmiennych funkcji każdego z wymiarów debaty publicznej. Wszystkie te analizy wieńczy ukazanie reformy szkolnictwa wyższego w dwóch kontekstach: merytorycznym (treść reformy) i formalnym (sztuka reformowania). Autorka stara się w ten sposób podkreślić, iż dla sukcesu reformy szkolnictwa wyższego konieczne jest sprzęgnięcie przedmiotowej koncepcji reform ze zdolnością decydentów do ich przygotowania (i ostatecznie implementowania).
Prawa autorskie (c) 2017 © Copyright Agnieszka Dziedziczak-Foltyn, Łódź 2017; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2017 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/