Szkoła – przestrzeń kultury książki. Stan badań bibliologicznych

W nauce o książce badano, w różnych kontekstach historycznych i kulturowych, szkolne „obiekty bibliologiczne”, takie zwłaszcza, jak: biblioteka i inne księgozbiory tworzone na potrzeby procesu dydaktycznego; programy oraz realizacje dydaktyczne przeznaczone nauce czytania i nauce lektury; różnorodne świadectwa uczniowskiej i nauczycielskiej lektury, zarówno wspólnotowej, jak i indywidualnej. Odwołując się do reprezentatywnych przykładów prac badawczych z zakresu polskiej bibliologii historycznej i stosowanej opublikowanych w ciągu ostatniego trzydziestolecia, dotyczących kultury książki szkolnej od średniowiecza po koniec lat 50. XX wieku, określono główne koncepcje i kierunki badawcze. Zarazem ukazano w tym zakresie „pola styczne” badań bibliologicznych z badaniami nauk humanistycznych i społecznych, zwłaszcza historii oświaty i wychowania. Zwrócono uwagę na te kategorie stosowane w teorii bibliologii, które są przydatne, a nawet niezbędne dla badań historycznooświatowych. Zgromadzone przykłady przekonują, że perspektywa obserwacji wyraźnie przesuwała się, nie tylko w nauce o książce, z obiektów „klasycznych”, takich jak biblioteki, księgozbiory, instytucje książki oraz edytorskie egzemplarze, na repertuary – kanony lektur, w celu odczytywania ich kulturowych znaczeń i funkcji. Zasoby książki szkolnej badane były nie tylko ze względu na cechy formalne – edytorskie i piśmiennicze, ale przede wszystkim jako sui generis projekty kulturowe – przekazujące określony model wiedzy i kompetencji oraz system wartości.