Nie-miejsce umiejscowione. Rozważania wokół dramatów Rechnitz (Anioł zagłady) Elfriede Jelinek i Naszej klasy Tadeusza Słobodzianka

Weronika Żyła

doi:10.18778/8220-732-3

Nie-miejsce umiejscowione. Rozważania wokół dramatów Rechnitz (Anioł zagłady) Elfriede Jelinek i Naszej klasy Tadeusza Słobodzianka

Weronika Żyła

Uniwersytet Łódzki, Wydział Filologiczny

https://orcid.org/0009-0005-8686-0419 (unauthenticated)

Publikacja:

Uwolnij umysł: Rozważania na temat języka, literatury i kultury

Strony: 23-32

DOI: https://doi.org/10.18778/8220-732-3.03

Słowa kluczowe: muzyka metalowa, poezja niemiecka, pamięć traumatyczna, anty-semityzm, teatr współczesny, diaspora, kino współczesne

Opublikowane: 18 marca 2022

Kategorie: Filologia polska, Otwarty dostęp

Pliki do pobrania

PDF

Elfriede Jelinek i Tadeusz Słobodzianek w swoich dramatach piszą o udziale rodaków w Zagładzie. Zarówno w austriackim Rechnitz, jak i w polskim Jedwabnem miały miejsce brutalne pogromy, o których po wojnie zapomniano i w żaden sposób nie kultywowano ich pamięci. Oba miejsca można było nazwać za Claude’em Lanzmannem nie-miejscami pamięci, który terminem tym określił porzucone, nieoznaczone miejsca związane z Zagładą Żydów. Kiedy wiele lat po wojnie próbowano przywrócić pamięć wydarzeń, w obu tych miejscach spotykano się z dezaprobatą bądź obojętnością lokalnych społeczności.

Analizując po części analogiczne sytuacje w Rechnitz i Jedwabnem, chciałabym zastanowić się, czy nie-miejsce pamięci może zmienić swój status ontologiczny i stać się miejscem pamięci oraz czy taki proces może zajść w przestrzeni rzeczywistej, czy potrzebne jest do tego inne medium. W tym celu skupię się na dwóch tekstach dramatycznych, które opowiadają o analizowanych wydarzeniach – Rechnitz (Anioł Zagłady) i Naszej klasie – oraz ich roli w procesie przywracania pamięci o Zagładzie. Ważnym kontekstem pozostają też historie obu miejsc, które ujawniają powielane wielokrotnie mechanizmy, co pozwala sądzić, że proces przywracania pamięci nie-miejscom można ująć w uniwersalne ramy.

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować

Żyła, Weronika. 2022. „Nie-Miejsce Umiejscowione. Rozważania wokół dramatów Rechnitz (Anioł zagłady) Elfriede Jelinek I Naszej Klasy Tadeusza Słobodzianka”. W Uwolnij umysł: Rozważania Na Temat języka, Literatury I Kultury, zredagowane przez Aleksandra Janowska i Maria Migodzińska, 23-32. Poland: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8220-732-3.03.

Pobierz cytowania

Inne teksty tego samego autora

Justyna Braszka, Aleksandra Janowska, Tomasz Ososiński, Piotr Baleja, Magdalena Tomecka, Maja Knychalska, Balbina Rajchelt, Piotr Nachyła, Olga Hołodewicz, Justyna Braszka, Aleksandra Janowska, Andrzej Kowalczyk, Językowe, literackie i kulturowe refleksje na temat jedności w różnorodności
Maria Migodzińska, Agnieszka Stawikowska-Marcinkowska, Artur Pełka, Sandra Skopek, Joanna Majewska-Zarychta, Olga Wesołowska, Balbina Rajchelt, Aleksandra Janowska, Zbigniew Bierzyński, Małgorzata Broszko, Beata Kacperska, Migracja w języku, literaturze i kulturze
Ewa Woźniak, Anna Lenartowicz-Zagrodna, Aleksandra Janowska, Artur Rejter, Irmina Kotlarska, Krystyna Kleszczowa, Grzegorz Rudziński, Grażyna Rytter, Lucyna Agnieszka Jankowiak, Renata Marciniak-Firadza, Joanna Sobczykowa, Stanisław Koziara, Danuta Kowalska, Alina Kępińska, Tomasz Lisowski, Rafał Zrębski, Małgorzata Nowak, Dorota Szagun, Magdalena Hawrysz, Marceli Olma, Magdalena Pietrzak, Agnieszka Zatorska, Maria Wichowa, Elżbieta Kucharska-Dreiss, Jolanta Migdał, Bogdan Walczak, Tadeusz Lewaszkiewicz, Iwona Pałucka-Czerniak, Małgorzata Dawidziak-Kładoczna, Magdalena Jurewicz-Nowak, Jolanta Klimek-Grądzka, Magdalena Wismont, Iwona Żuraszek-Ryś, Anna Wiśniewska-Grabarczyk, Filologia jako porządkowanie chaosu