„Svadharma” jednostki w świetle koncepcji astronomii staroindyjskiej

Społeczeństwo wedyjskie dawnych Indii funkcjonowało w ramach dobrze zorganizowanej struktury społeczno-religijnej, w której każda osoba miała za zadanie wypełniać obowiązki (również, a może i przede wszystkim) religijne związane z przynależnością do konkretnej grupy społecznej, czyli spełniać swoją dharmę (svadharma). Dharmasutry (Dharmasūtra), czyli teksty poświęcone dharmie, wśród wielu fragmentów opisujących szczegółowo rytuały i ofiary, zawierają fragmenty uzależniające czas wykonywania czynności rytualnych od obserwowalnych zjawisk na niebie, takich jak fazy księżyca i dzienna wędrówka słońca po ekliptyce (ṛta). Odwołania do tych zjawisk można znaleźć m.in. we fragmentach dotyczących ofiar dla przodków, rytuałów mających na celu zyskanie przychylności boskiej, czy wersach traktujących o podjęciu i ukończeniu studiów wedyjskich. Wszystkie te fragmenty opisują ryty, które odprawiano w celu zapewnienia sobie sukcesów we własnym życiu i wypełnianiu swoich obowiązków, czyli spełnianiem svadharma. Artykuł stanowi charakterystykę tych ceremonii, opartą na autorskich tłumaczeniach fragmentów tekstów źródłowych: Rygwedadźjotiszawedangi (Ṛgvedajyotiṣavedāṅga) – najstarszego sanskryckiego traktatu astronomicznego oraz Dharmasutr – kodeksów prawno- -obyczajowych.