Analizy i prognozy polskiego rynku pracy. Przekrój grup zawodowych

Artur Gajdos; Karolina Lewandowska-Gwarda

doi:10.18778/8220-953-2

Słowa kluczowe: rynek pracy, liczba pracujących, grupy zawodów, prognozy

Opublikowane: 1 stycznia 2022

Kategorie: Ekonomia i zarządzanie, Otwarty dostęp

Pliki do pobrania

PDF

Analizy i prognozy zmian struktury zawodowej pracujących są niezwykle istotnym elementem badań nad rynkiem pracy. Dostarczają informacji na temat przyszłego popytu na pracę w określonych zawodach, dzięki czemu umożliwiają intensyfikację procesów dostosowawczych rynku pracy w zmieniającej się rzeczywistości społeczno-gospodarczej. Odpowiednie dopasowanie kwalifikacyjno-zawodowe osób poszukujących zatrudnienia oraz wolnych miejsc pracy prowadzi do bardziej efektywnego wykorzystania czynników produkcji, a w konsekwencji wzrostu ich produktywności. Jest ono również determinantą wzrostu płac, przy jednoczesnym zaspokojeniu aspiracji zawodowych osób pracujących. W perspektywie makroekonomicznej wpływa na rozwój gospodarczy, poziom bezrobocia oraz stan budżetu państwa. W niniejszej monografii zaprezentowano podstawy teoretyczne przewidywania zmian struktury zawodowej rynku pracy oraz wyniki analiz i prognoz liczby pracujących w przekroju wielkich, dużych i średnich grup zawodów w Polsce. Analizy danych historycznych dotyczyły okresu 1995–2018, przy czym w ostatnim rozdziale rozszerzono je o lata 2019 i 2020. Natomiast wartości prognoz wyznaczono w horyzoncie krótkim do roku 2025 oraz długim, w pięcioletnich interwałach od 2025 do 2050. Podjęto również próbę wstępnej oceny wpływu pandemii COVID-19 na strukturę zawodową w Polsce. Zaprezentowane wyniki analiz i prognoz struktury zawodowej rynku pracy w Polsce umożliwiły przeprowadzenie kompleksowej analizy przewidywanych przekształceń rynku pracy. Wysoka prognozowana dynamika wzrostu popytu na specjalistów oraz spadku popytu na rolników wskazuje na kontynuację procesu przechodzenia gospodarki polskiej w kierunku gospodarki opartej na wiedzy w najbliższych latach.

Ahamad, B., Blaug, M. (1973). The practice of manpower forecasting. Amsterdam: Elsevier.

Antosiewicz, M., Franaszek, J., Gajdos, A., Gromadzki, J., Kusideł, E., Lewandowski, P., Pigoń, A., Żółtaszek, A. (2019). Metodologia systemu prognozowania polskiego rynku pracy. Rynek Pracy, 4(171), 21–37.

Arendt, Ł. (2012). Holenderskie i niemieckie doświadczenia w prognozowaniu popytu na pracę – wnioski dla polskiego systemu prognozowania zatrudnienia. Raport III. Warszawa: Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.

Arendt, Ł. (2014). New system of employment forecasting in Poland. Entrepreneurship and Human Resources in Management, XV(2), 75–90.

Arendt, Ł. (2021). Zmiana technologiczna na polskim rynku pracy w kontekście pandemii COVID-19. Polityka Społeczna, 565(4), 8–15.

Arendt, Ł., Gajdos, A. (2018). Zmiany w strukturze zawodowej w Polsce do 2022 roku – czy rynek pracy podąża w kierunku polaryzacji? Problemy Polityki Społecznej. Studia i Dyskusje, 42(3), 71–94.

Arendt, Ł., Kukulak-Dolata, I. (2019). Prognozowanie rynku pracy – element systemu informacji o rynku pracy. Rynek Pracy, 4(171), 6–20.

Autor, D.H., Levy, F., Murnane, R.J. (2003). The skill content of recent technological change: an empirical exploration. Quarterly Journal of Economics, 118(4), 1279–1333.

Bakens, J., Fouarge, D., Peeters, T. (2018). Labour market forecasts by education and occupation up to 2022. ROA Technical Report, ROA-TR-2018/3. Maastricht: Maastricht University.

Behar, A. (2016). The endogenous skill bias of technical change and wage inequality in developing countries. The Journal of International Trade & Economic Development. An International and Comparative Review, 25(8), 1101–1121.

Briscoe, G., Wilson, R.A. (2003). Modelling UK occupational employment. International Journal of Manpower, 24(5), 568–589.

Brzozowski, J. (2010). Zjawisko drenażu mózgów w teorii ekonomii. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, 843, 73–91.

Cedefop (2010). Skills supply and demand in Europe. Medium-term forecast up to 2020. Luxembourg: Publications Office of the European Union.

Cedefop (2021). Skills Forecasts. https://www.cedefop.europa.eu/en/tools/skills-forecast (odczyt z dnia 19.11.2021).

Colclough, C. (1990). How can the manpower planning debate be resolved? W: R. Amjad, Quantitative techniques in employment planning (1–22). Geneva: International Labour Office,

Cörvers, F. (2003). Labour market forecasting in the Netherlands: A top-down approach. W: S.L. Schmidt, K. Schömann, M. Tessaring, Early identification of skill needs in Europe (72–83). Cedefop Reference series, 40. Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities.

Cörvers, F., Meriküll, J. (2007). Classifications, data and models for European skill needs forecasting. W: A. Zukersteinova, O. Strietska-Llina (red.), Towards European skill needs forecasting (27–40). Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities, Cedefop. https://warwick.ac.uk/fac/soc/ier/publications/2007/wilson_2007_europe.pdf (odczyt z dnia 19.11.2021).

Dańska-Borsiak, B., Olejnik, A. (2021). Analizy i prognozy polskiego rynku pracy. Przekrój wojewódzki. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Dańska-Borsiak, B., Laskowska, I., Olejnik, A. (2014). Employment forecasts by regions and occupational groups. Social Policy, Thematic Issue No. 2. Warszawa: IPiSS.

Dańska-Borsiak, B., Olejnik, A. (2021). Analizy i prognozy polskiego rynku pracy. Przekrój wojewódzki. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Dz. U. z 2010 r., nr 82 poz. 537, Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 kwietnia 2010 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania.

Dz. U. z 2018 r., poz. 227, Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 grudnia 2017 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania.

European Commission (2018). The 2018 ageing report. Underlying assumptions and projection methodologies. Economic and Financial Affairs, Institutional Paper 065.

European Commission (2020). 2019 Annual report on intra-EU labour mobility.

Forbes (2011). An aging population means new jobs. https://www.forbes.com/sites/kerryhannon/2011/09/26/an-aging-population-means-new-jobs/?sh=68eef7c05766 (odczyt z dnia 19.11.2021).

Gajdos, A. (2011). Przestrzenno-czasowa analiza struktury pracujących według wielkich grup zawodowych w Polsce. Folia Oeconomica, 253, 173–182.

Gajdos, A. (2012). The forecast of occupational structure of employment in Poland. W: V. Kvetan, A. Zukersteinova, A. Ranieri, K. Pouliakas (red.), Building on skills forecasts – Comparing methods and applications (169–180). Publications Office of the European Union.

Gajdos, A. (2014). Spatial analysis of human capital structures. Comparative Economic Research. Central and Eastern Europe, 17, 43–54.

Gajdos, A. (2015). Prognoza liczby pracujących w przekroju grup zawodów w Polsce na lata 2014–2022. Polityka Społeczna, 11–12, 32–38.

Gajdos, A. (2016). Struktura zawodowa rynku pracy w Polsce. Systemy informacyjne i prognozy. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Gajdos, A., Arendt, Ł., Balcerzak, A.P., Pietrzak, M.B. (2020). Future trends of labour market polarisation in Poland. The perspective of 2025. Transformations in Business & Economics, 19(2), 114–135.

Gajdos, A., Balcerzak, A. P. (2019). Changes in the occupational structure of the labour market in Poland in 1995–2016. Intellectual Economics, 13(1), 20–30.

Gajdos, A., Kusideł, E. (2017). Prognozy liczby pracujących w podregionach województwa mazowieckiego w przekroju sektorowym i zawodowym. Łódź–Warszawa: Wojewódzki Urząd Pracy w Warszawie.

Gajdos, A., Kusideł, E., Antczak, E., Dańska-Borsiak, B., Lewandowska-Gwarda, K., Olejnik, A., (2019). Przekrojowe prognozy popytu na pracę do 2025 roku

(z perspektywą 2050 roku). Rynek Pracy, 4, 2–30.

Gajdos A., Żmurkow-Poteralska E. (2012). Skilled personnel supply and the prospects for regional innovative development in Poland. Comparative Economic Research. Central and Eastern Europe, 4, 45–58.

Gajdos, A., Żmurkow-Poteralska, E. (2014a). Prognoza liczby pracujących według sektorów i wielkich grup zawodowych. W: E. Kwiatkowski, B. Suchecki (red.), Prognozy zatrudnienia w Polsce do 2020 roku. Syntetyczne wyniki i wnioski (230–251). Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.

Gajdos, A., Żmurkow-Poteralska, E. (2014b). Prognozy liczby pracujących według grup zawodów w Polsce. Polityka Społeczna, 1, 14–20.

Grosse, T. (2002). Globalizacja gospodarcza i jej implikacje dla Polski. Ekonomia, 8, 181–206.

GUS (2018). Zeszyt metodologiczny. Badanie Aktywności Ekonomicznej Ludności. Warszawa.

GUS (2019). Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004–2018. Informacje sygnalne.

GUS (2021a). Informacja Głównego Urzędu Statystycznego na temat zmian wprowadzonych od 2021 r. w BAEL. https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-bezrobotni-bierni-zawodowo-wg-bael/informacja-glownego-urzedu-statystycznego-na-temat-zmian-wprowadzanych-od-2021-r-w-bael,35,1.html (odczyt z dnia 02.11.2021).

GUS (2021b). https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/bezrobocie-rejestrowane/stopa-bezrobocia-rejestrowanego-w-latach-1990-2020,4,1.html (odczyt z dnia 17.11.2021).

Heijke, H. (red.) (1994). Forecasting the labour market by occupation and education. Norwell: Kluwer Academic Publishers.

Hopkins, M. (1988). Employment forecasting: The employment problem in industrial countries. London: International Labour Organization, Printer Publishers.

Hughes, G. (1991). Manpower forecasting; A review of methods & practise in some OECD countries. Dublin: The Economic and Social Research Institute.

Hughes, G. (1993). Projecting the occupational structure of employment in OECD countries. OECD Labour Market and Social Policy Occasional Papers nr 10, OECD Publishing.

IER (2021). Warwick Institute for Employment Research, Working Futures. https://warwick.ac.uk/fac/soc/ier/research/wf (odczyt z dnia 03.11.2021).

ILO, OECD (2018). Approaches to anticipating skills for the future of work. 2nd Meeting of the Employment Working Group Geneva, Switzerland.

ILO, OECD (2019). New job opportunities in an ageing society. Paper prepared for the 1st Meeting of the G20 Employment Working Group, Tokyo, Japan.

ISCED (2021). http://uis.unesco.org/en/topic/international-standard-classification-education-isced (odczyt z dnia 07.11.2021).

Kaczmarczyk, P., Okólski, M. (2008). Polityka migracyjna jako instrument promocji zatrudnienia i ograniczania bezrobocia. Warszawa: Uniwersytet Warszawski, Wydział Nauk Ekonomicznych Ośrodek Badań nad Migracjami.

Koryś, P., Okulski, M. (2004). Czas globalnych migracji. Mobilność międzynarodowa w perspektywie globalizacji. Prace Migracyjne, 55, Instytut Studiów Społecznych, Uniwersytet Warszawski.

Kryńska, E. (1995). Równowaga na regionalnym rynku pracy. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica, 135, 41–53.

Kryńska, E. (2007). Wpływ megatrendów światowych na polski rynek pracy. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica, 207, 5–19.

Kusideł, E. (2020). Branżowe prognozy popytu na pracę do 2050 r. w obliczu zmian demograficznych. Ekonomia Międzynarodowa, 31, 205–221.

Kusideł, E., Antczak, E. (2021). Struktura branżowa pracujących w Polsce w latach 1995–2019 – szacunki oparte na schemacie przejścia pomiędzy PKD-2004 i PKD-2007. Gospodarka Narodowa. The Polish Journal of Economics, 307(3), 125–144.

Kwiatkowski, E. (2017a). Determinanty zatrudnienia i bezrobocia w teorii ekonomii. Rynek pracy, 2(161), 13–22.

Kwiatkowski, E. (2017b). Fixed-term employment and employment elasticity: Evidence from the European countries. Ekonomika, finansy i upravlenie proizvodstvom, 01(31), 79–87.

Kwiatkowski, E. (2017c). Instytucjonalne determinanty zmian zatrudnienia w krajach Grupy Wyszehradzkiej w latach 2005–2015. W: S. Owsiak (red.), Państwo a gospodarka (149–162). Warszawa: Polskie Towarzystwo Ekonomiczne.

Kwiatkowski, E. (2017d). Podejście instytucjonalne w analizie rynku pracy – tradycja i współczesność. W: E. Kwiatkowski (red.), Instytucje rynku pracy w krajach OECD. Istota, tendencje i znaczenie ekonomiczne (15–34). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Kwiatkowski, E. (2017e). Wyzwania i dylematy współczesnych rynków pracy. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, 3(78), 57–69.

Kwiatkowski, E., Kucharski, L. (2020). Pozycja osób na rynku pracy a stan koniunktury gospodarczej w Polsce. Ekonomista, 5, 673–695.

Laskowska, I., Żółtaszek, A. (2021). Analizy i prognozy polskiego rynku pracy. Przekrój powiatowy. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Lewandowska-Gwarda, K. (2014). Modele ekonometryczne w praktyce prognozowania zatrudnienia. Polityka Społeczna, numer tematyczny 1, 9–13.

Milewski, R. (red.) (2000). Podstawy ekonomii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej (2014). Klasyfikacja zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy. Warszawa: Departament Rynku Pracy.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (2018). Klasyfikacja Zawodów i specjalności – rys historyczny. Warszawa.

Münich, D., Jurajda, S. (2008). Improving the capacity to anticipate EU-wide labour market and skills requirements Czech Republic. European Employment Observatory.

OECD (2019). International Migration Outlook.

OECD (2021). https://www.oecd.org/future-of-work/#a-fairer-world-of-work-through-covid-19 (odczyt z dnia 17.11.2021).

Parnes, H. (1962). Forecasting educational needs for economic and social development. Organisation for Economic Co-operation and Development Publishing, Paris: OECD.

ROA (2021). Research Centre for Education and the Labour Market. https://roa.nl/research/research-projects (odczyt z dnia 03.11.2021).

Rogut, A. (2008). Determinanty popytu na pracę w Polsce w okresie transformacji. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

SPPP (2021). System Prognozowania Polskiego Rynku Pracy. https://www.ipiss.com.pl/?projekt-badawczy=o-projekcie-18 (odczyt z dnia 19.11.2021).

Tessaring, M. (1998). The future of work and skills – Visions, trends and forecasts. Opracowanie w ramach projektu Vocational education and training – the European research field, Background report – Volume I. Luxemburg: Office for Official Publications of the European Communities.

UK Commission for Employment and Skills (2014). Working Futures 2014–2024.

UNESCO-UIS (2012). International Standard Classification of Education ISCED 2011.

United Nations (2021). International Migration 2019. https://www.un.org/development/desa/pd/sites/www.un.org.development.desa.pd/files/files/documents/2020/Feb/un_2019_internationalmigration_wallchart.pdf (odczyt z dnia 17.11.2021).

Wilson, R.A., Homenidou, K., Dickerson, A. (2012). Working Futures 2010–2020: Main Report. UK Commission for Employment and Skills.

Youdi, R., Hinchliffe, K. (red.) (1985). Forecasting skilled manpower needs: The experience of eleven countries. Paris: International Institute for Educational Planning UNESCO.

Zukersteinova, A., Strietska-Ilina, O. (red) (2007). Towards European skill needs forecasting. CEDEFOP Panorama series 137. Luxemburg: Office for Official Publications of the European Communities.

Pobrania

Dane do pobrania nie są jeszcze dostępne.

Jak cytować

Gajdos, Artur, i Karolina Lewandowska-Gwarda. 2022. Analizy I Prognozy Polskiego Rynku Pracy. Przekrój Grup Zawodowych. Ekonomia. Poland: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8220-953-2.