-
2416
-
1407
-
1306
-
1149
-
1034
Pliki do pobrania
Jan Zdanowicz należał do tych architektów, którzy będąc studentami włączyli się po 1945 r. w odbudowę Warszawy i jako praktykanci dotknęli socrealizmu. Gdy mógł już projektować indywidualnie, miniona epoka odchodziła właśnie do lamusa. Razem z Jerzym Baumillerem stworzyli utalentowany duet. W krótkim czasie, licząc od 1955 r. po początek lat 60., zaprojektowali szereg budynków (wielopiętrowe domy, pawilony handlowe i szkoły). Zgeometryzowane bryły budynków, ciągi balkonów, elewacje o przemyślanym rytmie okien czy wnęk z loggią to były elementy pozytywnie wyróżniające ich projekty. Powstały obiekty, które badacze zaliczają do socmodernizmu.
Po wyjeździe Baumillera z Polski Jan Zdanowicz pełnił funkcję głównego projektanta w Miastoprojekcie. Jego prace były wyróżniane w dorocznym konkursie Mister Warszawy. Katalog prac architekta to około 100 projektów. Za swoje najwybitniejsze dzieło uważał budynek Węgierskiej Ekspozytury Handlowej przy ul. Szwoleżerów. Najbardziej rozpoznawalny jego projekt to wielopiętrowy dom mieszkalny na planie litery X o osobliwych elewacjach, zwany iksem. Pierwszy z nich powstał przy ul. Grójeckiej róg Niemcewicza, a trzy kolejne nieopodal skrzyżowania Wisłostrady z Trasą Łazienkowską w okolicy Torwaru. Na początku lat 70. Bank Handlowy zlecił mu zaprojektowanie siedziby w formie wieżowca. Z czasem inwestor do współpracy ze Zdanowiczem zaprosił kolejne osoby. Zespół ten stworzyły projekt wieżowca przy ul. Chałubińskiego 8, tuż przy Dworcu Centralnym. W końcu lat 70. powierzono mu zaprojektowanie kameralnego osiedla mieszkaniowego dla Urzędu Rady Ministrów (ul. Bernardyńska) i dokładnie w tym czasie rozpoczął prace nad kompleksem Sekretariatu Konferencji Episkopatu Polski (ul. Żytnia). Książka o projektach Jana Zdanowicza to bogato ilustrowana podróż przez polską architekturę z lat 1955-1989 i swoisty spacer po Warszawie.
Jarosław Maciej Zawadzki (ur. 1965) – historyk sztuki, członek Stowarzyszenia Historyków Sztuki, współzałożyciel Warszawskiego Towarzystwa Genealogicznego (1993). Od 1996 roku pracuje w Kancelarii Senatu, gdzie między innymi bada losy przedwojennych senatorów. Prowadzi wykłady na studiach podyplomowych na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Opublikował kilkanaście książek i wiele artykułów. Żonaty, ma czworo dzieci. Dorastał w jednym z warszawskich osiedli. Gdy odkrył jego autora – Jana Zdanowicza, podążył szlakiem projektów tego architekta.
AAN, Centralny Zarząd Budowy Miast i Osiedli ZOR w Warszawie, Przewodnik po osiedlach, sygn. 2/272/0/3/43, 1955.
AAN, Centralny Zarząd Budowy Miast i Osiedli ZOR w Warszawie, Wytyczne projektowe os. Okęcie w Warszawie z 25.07.1955 r., sygn. 2/272/0/3/489.
AP Warszawa, ASC Warszawa, parafia Matki Boskiej Loretańskiej, akta małżeństw 1902 r.
AP Warszawa, ASC Warszawa, parafia Wszystkich Świętych, akta małżeństw 1920 r.
Architektura 1956–1959 [na karcie tytułowej: Wystawa architektury 1956–1959], Warszawa [1960].
Architektura polska 1959–1962. Katalog wystawy, Warszawa 1963.
Archiwum Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Biuro Spraw Lokalowych, sygn. 1429/21.
Archiwum Politechniki Warszawskiej, akta personalne Jana Zdanowicza (studenta), sygn. 23767.
Archiwum Politechniki Warszawskiej, akta personalne Jana Zdanowicza (pracownika), nr akt 8679, sygn. 20/1.
Archiwum Prezydenta RP, wniosek odznaczeniowy Jana Zdanowicza, sygn. 1001/72.
Archiwum Prezydenta RP, wniosek odznaczeniowy Jana Zdanowicza, sygn. 2707/84.
Archiwum SARP, [J. Baumiller], Karta ewidencyjna członka SARP.
Archiwum SARP, [J. Baumiller], Wkładka uzupełniająca do karty ewidencyjnej SARP.
Archiwum SARP, [J. Zdanowicz], Karta ewidencyjna członka SARP.
Archiwum SARP, Kwestionariusz SARP J. Zdanowicza.
Archiwum Sekretariatu Konferencji Episkopatu Polski, materiały dotyczące budowy kompleksu SKEP (bez sygn.).
Birnbach M., Kronika rodzinna, Warszawa 2005.
Birnbach M., Między wojnami. Pamiętniki wojenne i relacje dotyczące członków rodziny, Warszawa 2010.
Chmielewski L., Przewodnik warszawski. Gawęda o nowej Warszawie, Warszawa 1987.
Chrościcki J., Rottermund A., Atlas architektury Warszawy, Warszawa 1977.
Cymer A., Architektura w Polsce 1945–1989, Warszawa 2018.
Encyklopedia Warszawy, Warszawa 1994.
Giergoń P., Mozaika warszawska. Przewodnik po plastyce w architekturze stolicy 1945–1989, Warszawa 2014.
Instytut Sztuki PAN, zbiory ikonograficzne, sygn. 105887.
Kto jest kim w Polsce, red. L. Becela i in., Warszawa 1984.
Łącki S., Malicka W., Malicki Z., Budownictwo mieszkaniowe, Warszawa 1961.
Mika G., Od wielkich idei do wielkiej płyty. Burzliwe dzieje warszawskiej architektury, Warszawa 2017.
Nagrody za wybitne osiągnięcia twórcze w projektowaniu w dziedzinie budownictwa, architektury i planowania przestrzennego przyznane w 1963 r. (wkładka do „Biuletynu Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury” 1963, nr 7).
Nagrody za wybitne prace twórcze w dziedzinie budownictwa, architektury i planowania przestrzennego przyznane w 1961 r. (wkładka do „Biuletynu Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury” 1961, nr 12).
Nettmann-Multanowska K., Warszawa rysuje Skopje, Warszawa 2022.
Obrębska K., Sochistorie, w: Socmodernizm. Poradnik dobrych praktyk architektonicznych, Warszawa 2022, s. 8–89.
Omilanowska M., Uchowicz K., POW. Ilustrowany atlas architektury, Warszawa 2017.
Politechnika Warszawska. Spis wykładów i skład osobowy na rok akademicki 1947/48, Warszawa 1947.
Politechnika Warszawska. Spis wykładów i skład osobowy na rok akademicki 1948/49, Warszawa 1948.
Protokoły posiedzeń Rady Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej 1945–1950, maszynopis.
Stępiński Z., Siedem placów Warszawy, Warszawa 1988.
Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa. Sprawozdanie z działalności w 1958 roku, Warszawa 1959.
Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa. Sprawozdanie z działalności w 1960 roku, Warszawa 1961.
Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa. Sprawozdanie z działalności w 1969 roku, Warszawa 1970.
Warszawskie osiedla ZOR, Warszawa 1968.
Zbiory rodziny Zdanowiczów, J. Zdanowicz, album prac własnych.
Zbiory rodziny Zdanowiczów, zbiór nekrologów: „Gazeta Stołeczna”, dodatek do „Gazety Wyborczej” 26.04.1995, nr 98; 27.04.1995, nr 99; „Polityka” 6.05.1995, nr 18; „Przekrój” 14.05.1995, nr 20; „Więź” 1995, nr 6, s. 178; „Komunikat SARP” 1995, nr 6, wkładka nlb.; 1996, nr 4, s. 8 (w rocznicę).
Zdanowicz J., Praca własna (architektoniczna) i dorobek projektowo-realizacyjny jako inspiracja metody nauczania projektowania architektonicznego. Praca doktorska, Warszawa 1982–1987, sygn. D. 380.
Basista A., Betonowe dziedzictwo. Architektura w Polsce czasów komunizmu, Warszawa–Kraków 2001.
Bieniasz W., Quo vadis UN-HABITAT?, w: Habitat – idea, sztuka, filozofia, red. S. Hryń, Kraków 2007, s. 21–37.
Blazy R., Rola i powołanie uczonych – architekta i urbanisty, w: Naukowcy. Osobowość, rola, profesjonalizm, red. A. Żywczok, M. Kitlińska-Król, Katowice 2019, s. 83–96.
Burno F., Zygmunt Gawlik (1895–1961). Architekt katedry katowickiej, Katowice 2003.
Chmielewska J., Lesio, Warszawa 1990.
Chmielewska J., Życie (nie)całkiem spokojne, Warszawa 2013.
Ciarkowski B., Odcienie szarości. Architekci i polityka w PRL-u, Łódź 2017.
Ciarkowski B., Słowo architekta. Opowieści o architekturze Polski Ludowej, Łódź 2024.
Ciborowski A., Warszawa. O zniszczeniu i odbudowie miasta, Warszawa 1964.
Czapelski M., Architektura polskiego socrealizmu w Zachęcie, Warszawa 2016.
Czapelski M., Bohdan Pniewski – warszawski architekt XX wieku, Warszawa 2008.
Czapelski M., Moduły i wieżowce. Polscy architekci wobec przemian w budownictwie mieszkaniowym 1956–1970, Warszawa 2018.
Dajbor R., 40-latek. Kulisy kultowego serialu, Warszawa 2024.
Daranowska-Łukaszewska J., Kazimierz Tołłoczko, w: Polski słownik biograficzny, t. LIV, Warszawa–Kraków 2022, s. 97–99.
Dobrucki A., Konkurs „Mister Warszawy”, „Kronika Warszawy” 1973, nr 1/13, s. 136–144.
Dziesięciolecie Politechniki Warszawskiej w Polsce Ludowej 1945–1955, Warszawa 1956.
Galiński A., Kusztra Z., Muller S., Architektura polska 1944–1984. Lata 1956–1965. Poszukiwania, „Architektura” 1984, nr 3, s. 65–80.
Happach M., Komorowska M., Promocja architektury w mieście blokowisk, w: Chwała miasta, red. B. Świątkowska, Warszawa 2012, s. 166–178.
Jarocki R., Rozmowy z Lorentzem, Warszawa 1981.
Jarosz D., Mieszkanie się należy… Studium z peerelowskich praktyk społecznych, Warszawa 2010.
Jędruch D., Blok jako dzieło sztuki. Trzy modele architektury socjalnej w XX-wiecznej Francji: Le Corbusier, Émile Aillaud, Ricardo Bofill, Kraków 2020.
Juchniewicz K., Blok i osiedle jako architektoniczna forma plastyczna w warszawskim budownictwie mieszkaniowym przełomu lat 50. i 60. XX wieku. Architektura Jerzego Baumillera i Jana Zdanowicza, w: Modernizm w architekturze Warszawy lat 60. – perspektywy ochrony konserwatorskiej, Warszawa 2013, s. 46–57.
Kępkowicz A., Sosnowska M., Woźniak-Kostecka I., Modernizm między budynkami, Warszawa 2021.
Kucharczyk-Brus B., Mieszkanie w zabudowie wielorodzinnej – obraz ewolucji idei projektowej, uwarunkowań rozwojowych i sposobów użytkowania. Na przykładzie Górnego Śląska, Gliwice 2016.
Leśniakowska M., Architektura w Warszawie. Lata 1945–1965, Warszawa 2003.
Lewandowski T., Chmielewska dla zaawansowanych. Psychobiografia gadana, Warszawa 2005.
Lewicki J., Architektura warszawskiego modernizmu lat 60. Próba podsumowania, w: Modernizm w architekturze Warszawy lat 60. – perspektywy ochrony konserwatorskiej, red. P. Świątek, Warszawa 2013, s. 6–33.
Mioduszewska Z., Społeczna architektura blokowisk. „40-latek” Jerzego Gruzy i „Alternatywy 4” Stanisława Barei, „Kwartalnik Filmowy” 2006, nr 56, s. 154–168.
Mister Warszawy. Architektura mieszkaniowa lat 60. XX wieku, red. Ł. Gorczyca, M. Czapelski, Warszawa 2012.
Mórawski K., Warszawa. Dzieje miasta, Warszawa 2017.
Nowakowski M., Długa urbanistyczna nowela, Warszawa 2009.
Nowicki J., Rola i postulaty architektów w dziedzinie ekonomiki, typizacji i uprzemysłowienia budownictwa, w: Ogólnopolska narada architektów. Materiały do dyskusji, red. T. Barucki, S. Pietraszek, Warszawa 1956, s. 51–61.
Olszewski A. K., Dzieje sztuki polskiej 1890–1980 w zarysie, Warszawa 1988.
Omilanowska M., Stefan Szyller 1857–1933 – warszawski architekt doby historyzmu, Warszawa 1995.
Piątek G., Niezniszczalny. Bohdan Pniewski. Architekt salonu i władzy, Warszawa 2023.
Piechotkowie M. i K., Wspomnienia architektów, Warszawa 2021.
Rybczyński W., Dom. Krótka historia idei, Kraków 2019.
Sigalin J., Warszawa 1944–1980. Z archiwum architekta, t. I–III, Warszawa 1986.
Skolimowska A., Modulor polski. Historia osiedla Za Żelazną Bramą, w: Mister Warszawy. Architektura mieszkaniowa lat 60. XX wieku, red. Ł. Gorczyca, M. Czapelski, Warszawa 2012, s. 79–101.
Spór o odbudowę Warszawy. Od gruzów do reprywatyzacji, red. T. Fudala, Warszawa 2016.
Śleboda T., Edgar Norwerth 1884–1950. Artysta i człowiek, Warszawa–Toruń 2018.
Świtek G., Grunt i horyzont. Interpretacje nowoczesnej architektury i sztuki, Warszawa 2020.
Tereszczenko J., Wspomnienia warszawiaka egocentrysty: „JA”, Warszawa 2012.
Tyrmand L., Dziennik 1954. Wersja oryginalna, Warszawa 1999.
Warszawska Szkoła Architektury 1915–1965. 50-lecie Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, Warszawa 1967.
Wielka ilustrowana encyklopedia powstania warszawskiego, t. 4, Warszawa 1997; t. 6, Warszawa 2004.
Wielowieyski A., Losowi na przekór, Warszawa 2015.
Wierzbicki E., Architekci polscy wobec nowych masowych potrzeb i zadań w budownictwie, w: Ogólnopolska narada architektów. Materiały do dyskusji, Warszawa 1956, s. V–XX.
Zagadnienia typizacji w budownictwie, Warszawa 1961.
„Architektura” 1956–1958, 1962–1963, 1970.
„Arcytektura” 1990.
„Biuletyn Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury” 1961, 1963.
„Czytaj Informacje WSS Społem” 1967–1972.
„Domy Spółdzielcze” 1962, 1963.
„Express Wieczorny” 1958, 1962–1963, 1967–1968, 1972–1975.
„Fundamenty” 1961.
„Gazeta Stołeczna” dodatek do „Gazety Wyborczej” 1995.
„Komunikat SARP” 1995, 1996.
„Między Nami Aninianinami” 2007.
„Polityka” 1995.
„Przegląd Kulturalny” 1960.
„Przekrój” 1995.
„Stolica” 1956–1969, 1973–1975, 1977, 1982, 1988.
„Trybuna Ludu” 1957, 1959.
„Tygodnik Demokratyczny” 1963.
„Warszawski Kalendarz Ilustrowany »Stolicy«” 1964.
„Wiadomości Wędkarskie” 1956.
„Więź” 1995.
„Życie Osiedli Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej” 1957–1966, 1970.
„Życie Warszawy” 1959, 1960, 1962, 1964–1970, 1972–1974.
„Życie Warszawy. Dodatek Ilustrowany” 1962.
Interpelacja poselska nr 5964 z 2001 r., http://orka2.sejm.gov.pl/IZ3.nsf/main/072CB061, dostęp: 10.08.2024.
Mika G., Architekci epoki przełomu, wykład on-line, https://www.youtube.com/watch?v=7FrKAd2xmQs&t=2956s, dostęp: 16.11.2023.
Strona internetowa parafii w Markach-Pustelniku, https://diecezja.waw.pl/parafia/marki-parafia-matki-bozej-krolowej-polski/, dostęp: 4.01.2024.
Strona internetowa z biogramami żołnierzy powstania warszawskiego, https://www.1944.pl/powstancze-biogramy/jan-zdanowicz,51737.html, dostęp: 5.04.2023.
Strona internetowa z biogramami członków SARP, http://www.beta.architektura.warszawa.sarp.org.pl/projektant/jan_zdanowicz,1153, dostęp: 5.04.2023.
Film Filip z konopi, https://www.youtube.com/watch?v=A_iE8c2ukoc, dostęp: 22.11.2023.
Film Miś, https://www.youtube.com/watch?v=NXYkE29plD0, dostęp: 3.10.2024.
Film Nie lubię poniedziałku, https://www.cda.pl/video/11003953c6, dostęp: 22.11.2023.
Film Poszukiwany, poszukiwana, https://www.youtube.com/watch?v=hMHIFooh6G4, dostęp: 22.11.2023.
Polska Kronika Filmowa, 29.10.1962, nr 44B/62, http://www.repozytorium.fn.org.pl/?q=pl/node/10719, dostęp: 30.12.2023.
Serial Kolumbowie, https://www.youtube.com/watch?v=j-luw93IMLk, dostęp: 22.11.2023.
Serial Wojna domowa, https://www.youtube.com/watch?v=UcTrr4S6wt4, dostęp: 12.12.2023.
Informacje Jarosława Demineta, 2023.
Korespondencja z Muzeum Okręgowym w Bydgoszczy, 07.2024.
Korespondencja z Wojewódzką i Miejską Biblioteką w Bydgoszczy, 07.2024.
Mail Jeremiego Jotkiewicza do Jarosława Zawadzkiego, 12.06.2025.
Mail Jerzego Bogusławskiego do Jarosława Zawadzkiego, 25.07.2024.
Mail Krzysztofa Mycielskiego do Jarosława Zawadzkiego, 21.01.2025.
Mail Marka Czapelskiego do Jarosława Zawadzkiego, 2.10.2023.
Mail Mateusza Baumillera do Jarosława Zawadzkiego, 12.05.2025.
Pismo AP w Warszawie O3-M.6342.3126.2024, 24.07.2024.
Pismo archiwum brytyjskiego ministerstwa obrony narodowej (Army Personnel Centre, Polish Historical Disclosures), Ref: 3/1920/225/III/APC/POL/G, 19.12.2023.
Pismo Archiwum Konferencji Episkopatu Polski SEP-D/2.6.7.1-183, 24.07.2024.
Pismo Archiwum Ministerstwa Sprawiedliwości BDG-IV.0146.26.2024, 17.09.2024.
Rozmowy z Krystyną Birnbach, 10.08.2023, 1.01.2025.
Rozmowy z Markiem Birnbachem, 10.08.2023, 1.01.2025.
Rozmowy z Teresą Zdanowicz, 22.04.2023, 13.05.2023, 14.05.2023, 19.05.2023.
| Mapa strony | Księgarnia | Social Media |
42 635 55 77 42 235 01 62 ksiegarnia@uni.lodz.pl Biuro: 42 235 01 65 42 635 55 80 agnieszka.janicka@uni.lodz.pl Polityka prywatności i cookies © 2024 Uniwersytet Łódzki |
|

