Pierwotne formy kontraktualizmu: Polityczny wymiar przymierza biblijnego w myśli i praktyce protestanckiej XVI i XVII wieku

Lucyna Chmielewska

doi:10.18778/8088-133-4

Słowa kluczowe: kontraktualizm, przymierze a umowa, prawo natury, Luter Marcin, Kalwin Jan, Izraelici, luteranizm, kalwinizm, teologia przymierza, monarchomachizm, protestantyzm, purytanie-prezbiterianie, kongregacjonizm

Opublikowane: 30 grudnia 2017

Kategorie: Politologia i stosunki międzynarodowe , Otwarty dostęp

Pliki do pobrania

E-book

Autorka publikacji precyzyjnie omawia zarówno filozoficzne, jak i teologiczne źródła nowożytnego konstytucjonalizmu. Wnikliwie analizuje wpływ biblijnego pojęcia przymierza na zachodnią myśl polityczną. Pokazuje, jak teologowie i duchowni protestanccy, zwłaszcza wywodzący się z angielskich purytanów, za pomocą kazań, traktatów i pamfletów stymulowali rozwój tego aspektu myśli politycznej, który stawiał sobie za cel ograniczenie prerogatyw rodzącego się absolutyzmu. Odwoływali się przy tym do wzorowanej na przymierzu umowy i zasad będących jej przedmiotem.

Przymierze jest pojęciem religijnym, ale miało też ogromny wpływ na sferę społeczną i polityczną tej części Europy, która doświadczyła rewolucji protestanckiej. W książce pokazano związki przymierza biblijnego z rozwojem kontraktualizmu, przedstawiając różne formy przymierzy i umów, poprzedzających klasyczną teorię umowy społecznej znaną z prac Thomasa Hobbesa i Johna Locke’a oraz znaczących drogę dla jej rozwoju. Pojęcie przymierza biblijnego, obecne w tradycji religijnej Żydów, za pośrednictwem protestantów reformowanych, zwłaszcza hugenotów francuskich i purytanów angielskich, odegrało ważną rolę w procesie ograniczania prerogatyw rodzącego się absolutyzmu. Sprzeciwiano się władzy autorytetów religijnych i politycznych, argumentując, że nawet Bóg nie rządzi światem arbitralnie, lecz na podstawie przymierzy zawieranych między Nim a ludźmi, których czyni współrządzącymi i współodpowiedzialnymi za świat.

Lucyna Chmielewska - Uniwersytet Łódzki; Wydział Studiów Międzynarodowych i Politologicznych, Katedra Teorii Polityki i Myśli Politycznej

Lucyna Chmielewska urodziła się w 1974 r. we Włoszczowej. Jest absolwentką Liceum Ogólnokształcącego im. C. K. Norwida w Częstochowie. W latach 1995–1999 studiowała historię na Uniwersytecie Łódzkim. W roku 2003 uzyskała stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w zakresie historii, na podstawie rozprawy pt. Wincenty Rzymowski (1883–1950). Publicysta i polityk. Od roku 2004 zatrudniona na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politologicznych UŁ, gdzie prowadziła zajęcia m.in. z „Powszechnej myśli politycznej”, „Polskiej myśli politycznej”, „Teorii polityki”, „Społeczeństwa obywatelskiego”, „Nauk o polityce”, Historii myśli liberalnej”, „Teorii umów społecznych”, „Wartości społecznych w stosunkach politycznych” oraz seminarium magisterskie i licencjackie.

Agreement of the Massachusetts Bay Company, http://oll.libertyfund.org/index.php?option=com_content&task=view&id=1034&Itemid=264 [data dostępu: 25.08.2012].

Althusius J., **Politica **. An Abridged Translation of Politics Methodically Set Forth and Illustrated with Sacred and Profane Examples. Ed. and Trans. Frederick S. Carney, Foreword by D. J. Elazar (Liberty Fund, Indianapolis, 1995), http://oll.libertyfund.org/title/692/194537 [data dostępu: 19.04.2010].

An Admonition to the Parliament, [w:] Puritan Manifestoes. A Study of the Origin of the Puritan Revolt, eds. by W. H. Frere, C. E. Douglas, London 1907, http://archive.org/details/puritanmanifesto00freruoft [data dostępu: 2.02.2012].

An Agreement of the Free People of England. Tendered as a Peace-Offering to this Distressed Nation (1649), http://www.connexions.org/CxLibrary/Docs/CX9118–AgreePeople.htm [data dostępu: 19.09.2012].

Arystoteles, Polityka, przeł. L. Piotrowicz, [w:] Arystoteles, Dzieła wszystkie, t. I, Warszawa 2003.

Augustyn, O Państwie Bożym. Przeciw poganom ksiąg XXII, przeł. i opracował W. Kornatowski, t. I, II, Altaya & De Agostini & Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 2003.

Barrow H., Barrow’s Final Answer to Gifford – Marginalia [1591/1592], [w:] The Writings of John Greenwood and Henry Barrow, 1591–1593, ed. by L. H. Carlson, Routledge, London 2003.

Barrow H., A Brief Discoverie of the False Churche, [w:] Elizabethan Non-Confromist Texts, Vol. 3, The Writings of Henry Barrow 1587–1590, ed. by L. H. Carlson, Routledge, London 2003.

Barrow H., A Plaine Refutation, [w:] Elizabethan Non-Conformist Texts, Vol. 5, The Writings of Henry Barrow, 1590–1591, ed. by L. H. Carlson, Routledge, London 2003.

Barrow H., A True Description out of the Worde of God of the Visible Church, [w:] Elizabethan Non-Confromist Texts, Vol. 3, The Writings of Henry Barrow 1587–1590, ed. by L. H. Carlson, Routledge, London 2003.

Beza T., On the Rights of Magistrates. Concerning the Rights of Rulers over Their Subjects and the Duty of Subjects toward Their Rulers (1574), http://www.constitution.org/cmt/beza/magistrates.htm [data dostępu: 14.04.2012].

Bodin J., Sześć ksiąg o Rzeczypospolitej, [w:] Historia idei politycznych. Wybór tekstów, wybór i opracowanie S. Filipowicz, A. Mielczarek, K. Pieliński, M. Tański, wyd. IV, Warszawa 2012.

Bradford W., History of Plymouth Plantation, Reprinted From the Massachusetts Historical Collection, edited with notes by Ch. Deane, Boston 1856 (e-book Google).

Browne R., Answere to Master Cartwright, [w:] Elizabethan Non-Conformist Texts, Vol. 2, The Writings of Robert Harrison and Robert Browne, eds. by L. H. Carlson, A. Peel, second ed., Routledge, London 2003.

Browne R., A Booke Which Sheweth the Life and Manners of All True Christians, and Howe Vnlike They Are Vnto Turkes and Papistes and Heathen Folke, [w:] Elizabethan Non-Conformist Texts, Vol. 2, The Writings of Robert Harrison and Robert Browne, eds. by L. H. Carlson, A. Peel, second ed., Routledge, London 2003.

Browne R., **A Treatise of Reformation Without Tarying for Anie **, [w:] Elizabethan Non-Conformist Texts, Vol. 2, The Writings of Robert Harrison and Robert Browne, eds. by L. H. Carlson, A. Peel, second ed., Routledge, London 2003.

Browne R., A true and Short Declaration, [w:] Elizabethan Non-Conformist Texts, Vol. 2, The Writings of Robert Harrison and Robert Browne, eds. by L. H. Carlson, A. Peel, second ed., Routledge, London 2003.

Buchanan G., The Powers of the Crown In Scotland. A Dialogue. Being a Translation, with notes and an Introductory Essay, of George Buchanan’s „De Jure Regni Apud Scots”, by Ch. F. Arrowood, The University of Texas Press, Austin 1949, http://www.contra–mundum.org/books/jure/jure–part2.pdf [data dostępu: 5.03.2012].

Bullinger H., A Brief Exposition of The One and Eternal Testament or Covenant of God, translated by Ch. S. McCoy and J. Wayne Baker, [w:] Ch. S. McCoy, J. Wayne Baker, Fountainhead of Federalism. Heinrich Bullinger and The Covenantal Tradition, Westminster/John Knox Press, Louisville 1991.

Bullinger H., The Decades, Vol. 3, The Third Decade of Sermons, ed. by T. Harding for The Parker Society Instituted A. D. MDCCCXL for The Publication of the Works of the Fathers and Early Writers of The Reformed English Church, 1849, www.wordpubliclibrary.com, Book Id: WPLBN0000315361 [data dostępu: 3–10.07.2012].

Bullinger H., The Zurich Letters, second series, A. D. 1558–1602, comprising the correspondence of several English bishops and others with some of the Helvetian reformers, during the reign of Queen Elizabeth, The Parker Society, The University Press, Cambridge 1845, http://www.ebooksread.com/authors–eng/steuart–adolphus–pears/the–zurich–letters–second–series–comprising–the–correspondence–of–several–engl–rae.shtml [data dostępu: 1.08.2012].

Calvin J., Commentaries on the Book of the Prophet Jeremiah and the Lamentations, translated and edited by the Rev. J. Owen, Vol. 1, Christian Classics Ethereal Library, Grand Rapids, http://www.ccel.org [data dostępu: 22.04.2013].

Calvin J., Commentaries on the Epistle of Paul the Apostle to the Romans, translated and edited by J. Owen, Christian Classics Ethereal Library, Grand Rapids, http://www.ccel.org [data dostępu: 14.11.2012].

Calvin J., Commentary on Daniel, Vol. 1, Ch. 4, http://www.biblestudyguide.org/ebooks/comment/calcom24.pdf [data dostępu: 23.09.2010].

Calvin J., Commentary on the Book of Psalms, translated by J. Anderson, Vol. 4, Christian Classics Ethereal Library, Grand Rapids, http://www.ccel.org/ccel/calvin/calcom11.pdf [data dostępu: 23.04.2013].

Calvin J., Institutes of the Christian Religion, translated by H. Beveridge, Hendrickson Publishers, Peabody 2008.

The Cambridge Platform of Church Discipline, 1648, http://www.archive.org/details/cambridgeplatfo00cong [data dostępu: 13.10.2012].

Coccejo J., Summa doctrinae de foedere et testamento Dei, Ex Officina Elseviriorum Acad.[emicorum] Typograph.[orum], 1654 (e-book Google).

A Collection of certain Letters and Conferences Lately Passed betwixt Certaine Preachers and Two prisoners in the Fleet, [w:] Elizabethan Non-Conformist Texts, Vol. 4, The Writings of John Greenwood 1587–1590, ed. by L. H. Carlson, Routledge, London 2003.

Colonial Origins of the American Constitution: A Documentary History, edited and with an Introductory Essay by Donald S. Lutz, Liberty Fund, 1998, www.http://oll.libertyfund.org/titles/lutz–colonial–origins–of–the–american–constitution–a–documentary–history [data dostępu: luty – lipiec 2014].

Cotton J., God’s Promise to His Plantation, printed by William Jones for John Bellamy, London 1630, Electronic Texts in American Studies, paper 22, http://digitalcommons.unl.edu/etas/22 [data dostępu: 17.10.2012].

The English Literatures of America: 1500–1800, ed. by M. Jehlen, M. Warner, Routledge, New York–Abingdon 1997.

Flawiusz J., Dawne dzieje Izraela, z języka greckiego przeł. Z. Kubiak, J. Radożycki, komentarzem opatrzył J. Radożycki, cz. 1, Oficyna Wydawnicza Rytm, Warszawa 2001.

Flawiusz J., Przeciw Apionowi. Autobiografia, z języka greckiego przeł. oraz wstępem i komentarzem opatrzył J. Radożycki, wyd. 2 poprawione, Oficyna Wydawnicza Rytm, Warszawa 2010.

Hobbes T., Leviathan, Oxford 1929 (reprint wyd. z 1651), www.archive.org/stream/hobbesleviathan00hobbuoft#page/n3/mode/2up [data dostępu: 8.07.2016].

Hobbes T., Lewiatan, przeł. Cz. Znamierowski, PWN, Warszawa 1954.

Hobbes T., Philosophical Rudiments Concerned Government and Society, The English Works of Thomas Hobbes, Vol. II, now first collected and edited by W. M. Bart, London 1841 (e-book Google).

Hooker R., Of the Laws of Ecclesiastical Polity, At the Clarendon Press, Oxford 1876, [Adobe Acrobat formatting by Irene C. Teas], http://anglicanhistory.org/hooker/ [data dostępu: 17.01.2010].

Hooker T., **Survey of the Sum of Church Discipline **, Kessinger Publishing, [b.m.w.] 2003.

Kalwin J., O konieczności reformowania się Kościoła. Do Cesarza Augusta, http://www.kalwin2009.pl/index.php?option=com [data dostępu: 20.05.2009].

The King’s Confession (1581), http://reformationhistory.org/kingsconfession_text.html [data dostępu: 13.06.2012].

Knox J., History of the Reformation of Religion in Scotland, with a memoir, historical introduction and notes by W. M’Gavin, Glasgow 1831, https://archive.org/stream/historyreformat00gavgoog [data dostępu: 3.04.2013].

Konstytucja Stanów Zjednoczonych Ameryki, przeł. A. Pułło, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2002, http://libr.sejm.gov.pl/tek01/txt/konst/usa.html [data dostępu: 2.05.2014].

Letters of Roger Williams 1632–1682, ed. by J. R. Bartlett, printed for the Narragansett Club, Providence 1874, http://archive.org/details/lettersofroger-wi00will [data dostępu: 12.08.2012].

Locke J., Dwa traktaty o rządzie, przeł., wstępem i komentarzem opatrzył Z. Rau, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1992.

Luter M., Disputation against Scholastic Theology, teza 50, http://augsburgfortress.org/media/downloads/9780800698836kChapter1.pdf [data dostępu: 19.09.2014].

Luter M., O świeckiej zwierzchności, w jakiej mierze należy być jej posłusznym (1525), http://www.luter.pl/files/pdf/OZwierzchnosciSwieckiej.pdf [data dostępu: 7.11.2012].

Luter M., O wolności chrześcijańskiej, http://www.luter.pl/files/pdf/OWolnosciChrzescijanskiej.pdf [data dostępu: 5.11.2012].

Marsyliusz z Padwy, Obrońca pokoju, przeł., opracował i wstępem poprzedził W. Seńko, Wydawnictwo Antyk, Kęty 2006.

The National Covenant (1638), https://reformationhistory.org/nationalcovenant_text.html [data dostępu: 12.02.2012].

Overton R., An Arrow Against All Tyrants (1646), http://files.libertyfund.org/files/2252/Overton_Arrow1522_EBk_v6.0.pdf [data dostępu: 24.09.2012].

Parker H., The Case of Ship–Money Briefly Discoursed (1640), http://oll.libertyfund.org/?option=com_staticxt&staticfile=show.php%3Ftitle=810&chapter=164706&layout=html&Itemid=27 [data dostępu: 25.09.2012].

Parker H., Observations upon some of his Majesties late Answers and Expresses (1642), http://faculty.history.wisc.edu/sommerville/367/parkerobserv.htm [data dostępu: 2.09.2012].

Parker H., The True Portraitue of the Kings of England, London 1650 (e-book Google).

Puritan Manifestoes. A Study of the Origin of the Puritan Revolt, eds. by W. H. Frere, C. E. Douglas, London 1907, http://archive.org/details/puritanmanifesto00freruoft [data dostępu: 16.08.2012].

Talmud Babiloński, Traktat Chagiga, przeł. i komentarzem opatrzył G. Zlatkes, Wprowadzenie do Talmudu, K. Pilarczyk, Kraków 2009.

Tora. Pięcioksiąg Mojżesza, przeł. I. Cylkow, Wydawnictwo Austeria, Kraków 2006.

Vindiciae contra Tyrannos: A Defence of Liberty against Tyrants or, of the Lawful Power of the Prince over the People, and of the People over the Prince being A Treatise written in Latin and French by Junius Brutus, and Translated out of both into English, printed for Richard Baldwin, London 1689, http://archive.org/details/vindiciaecontrat00lang [data dostępu: czerwiec – listopad 2012].

Westminsterskie Wyznanie Wiary (AD 1646), http://www.gdansk.reformacja.pl/wyznaniawiary/westminsterskie.xhtml [data dostępu: 15.06.2014].

Williams R., The Bloody Tenent Yet More Bloody, London 1652, https://archive.org/stream/bloodytenentyetm00will [data dostępu: 9.12.2012].

Williams R., The Bloudy Tenent of Persecution, ed. by S. L. Caldwell, Publications of the Narragansett Club, Vol. 3, Providence 1867 (e-book Google).

Williams R., The Examiner Defended in a Fair and Sober Answer, [w:] On Religious Liberty. Selections from the Works of Roger Williams, Edited and with an Introduction by J. C. Davis, Harvard University Press, Cambridge 2008.

Williams R., **George Fox Digged Out of His Burrowes **, Kissinger Publishing, [b.m.w.] 2003.

Winthrop J., A Modell of Christian Charity, [w:] Collections of the Massachusetts Historical Society, Boston 1838, 3rd series, http://history.hanover.edu/texts/winthmod.html [data dostępu: 16.04.2014].

Arendt H., Kondycja ludzka, Fundacja Aletheia, Warszawa 2000.

Arrowood Ch. F., Introduction: George Buchanan and the „De Jure Regni Apud Scotos”, [w:] G. Buchanan, The Powers of the Crown in Scotland. A Dialogue. Being a Translation, with notes and an Introductory Essay, of George Buchanan’s „De Jure Regni Apud Scots”, by Ch. F. Arrowood, The University of Texas Press, Austin 1949.

Asselt W. J. van, Cocceius Anti-Scholasticus?, [w:] W. J. van Asselt, E. Dekker, Reformation and Scholasticism. An Ecumenical Enterprise, Baker Academic, Grand Rapids 2001.

Asselt W. J. van, The Federal Theology of Johannes Cocceius (1603–1669), Brill, Leiden–Boston–Köln 2001.

Bancroft G., A History of the United States. From the Discovery of the American Continent to the Present Time, Vol. 1, Boston–London 1834 (e-book Google).

Barton W. E., Congregational Creeds and Covenants, Chicago 1917, https://archive.org/stream/congregationalcr00bartuoft#page/n5/mode/2up [data dostępu: 24.09.2014].

Belkin S., A Democratic Theocracy, [w:] The Judaic Tradition, texts edited and introduced by N. N. Glatzer, foreword D. Altshuler, Springfield 1969.

Belkin S., In His Image. The Jewish Philosophy of Man as Expressed in Rabbinic Tradition, Greenwood 1979.

Benedict Ph., Christ’s Churches Purely Reformed. A Social History of Calvinism, Yale University Press, New Haven & London 2002.

Benner E., Machiavelli’s Ethics, Princeton University Press, Princeton 2009.

Berman J. A., Created Equal. How the Bible Broke with Ancient Political Thought, Oxford University Press, Oxford 2008.

Black A., Guilds and Civil Society In the European Political Thought From the Twelfth Century to the Present, Cambridge University Press, Cambridge 1984.

Boralevi L. C., Classical Foundational Myths of European Republicanism: The Jewish Commonwealth, [w:] Republicanism. A Shared European Heritage, Vol. 1, eds. by M. van Gelderen, Q. Skinner, Cambridge University Press, Cambridge 2002.

Borgeaud Ch., The Rise of Modern Democracy in Old and New England, trans. by B. Hill, London 1894, http://www.archive.org/details/cu31924031323284 [data dostępu: 13.07.2014].

Brailsford H. N., The Levellers and the English Revolution, Stanford University Press, Stanford 1961.

Brandstaetter R., Krąg biblijny. Dzieła zebrane, Wydawnictwo M, Kraków 2003.

Bryk A., Konstytucjonalizm. Od starożytnego Izraela do liberalnego konstytucjonalizmu amerykańskiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2013.

The Cambridge Companion to John Calvin, ed. by D. K. McKim, Cambridge University Press, Cambridge 2004.

Carpenter W. S., Foundations of Modern Jurisprudence, Appleton–Century–Crofts, New York 1958.

Chalupa P., Dynamika smlouvy v deuteronomistickém zpracování dějin. Historické pozadí, projevy a další působení, Olomouc 2008.

Chmielewska L., John Milton’s Republican Thought, [w:] Modern Science, vol. 1, 4th International Multidisciplinary Scientific Conference on Social Sciences and Arts 28–31 March, 2017, Vienna, https://doi.org/10.5593/sgemsocial2017HB11.

Chodubski A. J., Wstęp do badań politologicznych, Gdańsk 2004.

Cohen S. A., Three Crowns. Structures of Communal Politics in Early Rabbinic Jewry, Cambridge University Press, Cambridge 1990.

Collins J., The Early Modern Foundations of Classic Liberalism, [w:] The Oxford Handbook of the History of Political Philosophy, ed. by G. Klosko, Oxford University Press, Oxford 2011.

Coupland R., Welsh and Scottish Nationalism. A Study, Collins, London 1954.

The Covenant Connection. From Federal Theology to Modern Federalism, eds. by D. J. Elazar, J. Kincaid, Lexincton Books, Lanham 2000.

Davis Ch. W., „For conformities sake”: How Richard Hooker Used Fuzzy Logic and Legal Rhetoric against Political Extremes, [w:] Richard Hooker and the Construction of Christian Community, ed. by A. S. McGrade, Medieval & Renaissance Texts & Studies, Tempe 1997.

Davis J. C., The Moral Theology of Roger Williams. Christian Conviction and Public Ethics, Westminster John Knox Press, Louisville 2004.

Davis S. R., The Federal Principles. A Journey Through Time in Quest of a Meaning, University of California Press, Berkeley–Los Angeles–London 1978.

Dorff E. N., For the Love of God and People. A Philosophy of Jewish Law, The Jewish Publication Society, Philadelphia 2007.

Dufoix S., Diasporas, trans. by W. Rodarmor, University of California Press, Berkeley–Los Angeles 2008.

Elazar D. J., Community and Polity. The Organizational Dynamics of American Jewry, Jewish Publication Society, Philadelphia 1995.

Elazar D. J., Covenant and Commonwealth. From Christian Separation Through the Protestant Reformation, New Brunswick 1996.

Elazar D. J., Covenant and Constitutionalism: The Great Frontier and the Matrix of Federal Democracy, Transaction Publishers, New Brunswick 1998.

Elazar D. J., Covenant as the Basis of the Jewish Political Tradition, [w:] Kinship and Consent. The Jewish Political Tradition and Its Contemporary Uses, ed. by D. J. Elazar, second ed., New Brunswick 1997.

Elazar D. J., Exploring Federalism, University of Alabama Press, Tuscaloosa 1991.

Elazar D. J., Introduction, [w:] Authority, Power and Leadership in the Jewish Polity. Cases and Issues, ed. by D. J. Elazar, assisted by S. A. Cohen, J. Gerber, R. Freedman, University Press of America, Lanham 1991.

Elazar D. J., Introduction. The Jewish Political Tradition, [w:] Kinship and Consent. The Jewish Political Tradition and Its Contemporary Uses, ed. by D. J. Elazar, second ed., New Brunswick 1997.

Elazar D. J., The United States and the European Union: Models for Their Epochs, [w:] The Federal Vision. Legitimacy and Levels of Governance in the United States and the European Union, eds. by K. Nikolaidis, R. Howse, Oxford University Press, Oxford 2001, DOI: 10.1093/0199245002.001.0001.

Elazar D. J., Cohen S. A., The Jewish Polity, Indiana University Press, Bloomington 1985.

Ernst J., Roger Williams. New England Firebrand, The Macmillan Company, New York 1932.

Femia J. V., Machiavelli Revisited, University of Wales Press, Cardiff 2004.

Figgis J. N., The Divine Right of Kings, second ed., The University Press, Cambridge 1914.

Figgis J. N., Studies of Political Thought from Gerson to Grotius 1414–1625, at the University Press, Cambridge 1907.

Filipowicz S., Historia myśli polityczno-prawnej, wyd. 3, Arche, Gdańsk 2003.

Filipowicz S., Pochwała rozumu i cnoty. Republikańskie credo Ameryki, Znak, Kraków 1997.

Filipowicz S., Recepcja i rekonstrukcja. Geneza nowożytnego projektu republikańskiego, [w:] Republika. Rozważania o przemianach archetypu, S. Filipowicz, N. Gładziuk, S. Józefowicz, Warszawa 1995.

Forrester D. B., Richard Hooker 1553–1600, [w:] History of Political Philosophy, eds. by L. Strauss, J. Cropsey, publisher Rand McNally, Chicago 1963.

Freyne S., Introduction. Studying the Jewish Diaspora in Antiquity, [w:] Jews in the Hellenistic and Roman Cities, ed. J. R. Bartlett, Routledge, London 2002.

Gaustad E. S., Roger Williams: Prophet of Liberty, Oxford University Press, New York 2001.

George T., John Robinson and the English Separatist Tradition, Mercer University Press, Macon 2005.

Gettell R. G., History of Political Thought, New York 1924.

Gierke O. von, Johannes Althusius und die Entwicklung der natarurrechtlichen Staatstheorien, 4th ed., 1929, Part II, Ch. V (The Idea of Federalism), [w:] J. D. Lewis, The Genossenschaft-Theory of Otto von Gierke: A Study in Political Thought, University of Wisconsin, [b.m.w.] 1935.

Gładziuk N., Druga Babel. Antynomie siedemnastowiecznej angielskiej myśli politycznej, Instytut Studiów Politycznych PAN, Warszawa 2005.

Goldberg O., Rzeczywistość Hebrajczyków, przeł. i wstępem opatrzył T. Sikora, Nomos, Kraków 2012.

Golding P., Covenant Theology. The Key of Theology in Reformed Thought and Tradition, Christian Focus Publications, Ross-shire 2004.

Gottwald N. K., The Politics of Ancient Israel, Louisville 2001.

Grabill S. J., Rediscovering the Natural Law in Reformed Theological Ethics, Grand Rapids 2006.

Graetz H., History of the Jews, Vol. 1, Philadelphia 1891.

Grant S. M., A Concise History of the United States of America, Cambridge University Press, Cambridge 2012.

Gruen E. S., Diaspora and Homeland, [w:] Diasporas and Exiles: Varieties of Jewish Identity, ed. h. Wettstein, University of California Press, Berkeley 2002.

Hamm B., Reformation [From Below] and Reformation [From Above]. On the Problem of The Historical Classifications of the Reformation, [w:] The Reformation of Faith in the Context of Late Medieval Theology and Piety. Essays by Berndt Hamm, ed. by R. J. Bast, Brill, Boston 2004.

Harris J., From Richard Hooker to Harold Laski: Changing Perceptions of Civil Society in British History, Late Sixteenth to Early Twentieth Centuries, [w:] Civil Society in British History. Ideas, Identities, Institutions, ed. by J. Harris, Oxford University Press, New York 2007.

Heal F., Reformation in the Britain and Ireland, Oxford University Press, Oxford 2003, DOI:10.1093/0198269242.001.0001.

Heimert A., Religion and the American Mind: From the Great Awakening to the Revolution, Harvard University Press, [b.m.w.] 1966.

Heppe H., Die Dogmatik der evangelisch-reformierten Kirche. Dargestellt und aus den Quellen belegt (1861), ed. E. Bizer, Neukirchen 1957.

Hervada J., Historia prawa naturalnego, Petrus, Kraków 2013.

Horton M., God of Promise. Introducing Covenant Theology, Baker Books, Grand Rapids 2006.

Hueglin T. O., Althusian Federalism for a Post-Westphalian World, [w:] The Challenge of Cultural Pluralism, ed. by S. Brooks, Praeger, Westport 2002.

Jankowski A., Biblijna teologia przymierza, Wydawnictwo Benedyktynów, Kraków 1997.

Johnson P., Historia Żydów, wyd. 2, poprawione, Wydawnictwo Platan, Kraków 2000.

Jordan W. K., Men of Substance. A Study of the Thought of Two English Revolutionaries Henry Parker and Henry Robinson, The University of Chicago Press, Chicago 1942.

Karlberg M. W., Prologue, [w:] Covenant Theology in Reformed Perspective, Wipf and Stock Publisher, Eugene 2000.

Kent Ch. F., Israel’s Law and legal Precedents. From the Days of Moses to the Closing of the Legal Canon, New York 1907.

Koetsier L. S., Natural Law and Calvinist Political Theory, Trafford Publishing, Bloomington 2004.

Kuyper A., Lectures on Calvinism, WM. B. Eerdmans Publishing Company, Grand Rapids 1931.

Laski H. J., Historical Introduction, [w:] J. Brutus, A Defence of Liberty Against Tyrants. A Translation of the Vindiciae Contra Tyrannos by H. J. Laski, London 1924, http://www.constitution.org/vct/vind_laski.htm [data dostępu: 7.04. 2011].

Lee J. K., The Theology of John Smyth: Puritan, Separatist, Baptist, Mennonite, Mercer University Press, [b.m.w.] 2003.

Lemche N. P., The Old Testament between Theology and History: A Critical Survey, Westminster John Knox Press, Louisville 2008.

Lewicki Z., Historia cywilizacji amerykańskiej. Era tworzenia 1607–1789, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2009.

Lijphart A., Democracy in Plural Societies: A Comparative Explanation, Yale University Press, New Havens 1977.

Lijphart A., The Politics of Accommodation: Pluralism and Democracy in the Netherlands, 2nd revised ed., University of California Press, Berkeley 1975.

Littell F. H., New Light on Butzer’s Significance, [w:] Reformation Studies. Essays in Honor of Roland H. Bainton, ed. by F. H. Littell, John Knox Press, Richmond 1962.

Lorberbaum M., Politics and the Limits of Law: Secularizing the Political in Medieval Jewish Thought, Stanford 2001.

Lugioyo B., Martin Bucer’s Doctrine of Justification. Reformation Theology and Early Modern Irenicism, Oxford University Press, New York 2010.

Maddox M., Johannes Cocceius, [w:] The Encyclopedia of Protestantism, Vol. 1, A–C, ed. by H. J. Hillerbrand, Routledge, New York–London 2004.

Maiksins Wood E., Liberty and Property. A Social History of Western Political Thought from Renaissance to Enlightenment, Verso Books, London–New York 2012.

Martinich A. P., The Two Gods of Leviathan: Thomas Hobbes on Religion and Politics, Cambridge University Press, Cambridge 2003.

McCoy Ch. S., Wayne Baker J., Fountainhead of Federalism. Heinrich Bullinger and The Covenantal Tradition, Westminster/John Knox Press, Louisville 1991.

McFetridge N. S., Calvinism in History. A Political, Moral and Evangelizing Force, Solid Ground Christian Book, Birmingham 2004.

McGrade A. S., The Political Thought of William of Ockham. Personal and Institutional Principles, Cambridge University Press, Cambridge 1974.

McGrade A. S., Reformation Thought. An Introduction, fourth ed., Wiley–Blackwell, Oxford 2012.

McGrath A. E., Jan Kalwin. Studium kształtowania kultury Zachodu, Wydawnictwo Naukowe Semper, Warszawa 2009.

McLaughlin A. C., The Foundations of American Constitutionalism, The New York University Press, New York 1932.

Miller P., The New England Mind. From Colony to Province, Beacon Press, Boston 1953.

Miller P., The New England Mind. The Seventeenth Century, second ed., Harvard University Press, Cambridge 1954.

Monahan A. P., Richard Hooker: Counter-Reformation Political Thinker, [w:] Richard Hooker and the Construction of Christian Community, ed. by A. S. McGrade, Medieval & Renaissance Texts & Studies, Tempe 1997.

Moots G. A., Politics Reformed. The Anglo-American Legacy of Covenant Theology, University of Missouri Press, Columbia 2010.

Morgan E. S., Introduction, [w:] Puritan Political Ideas 1558–1794, ed. by E. S. Morgan, Bobbs-Merrill, 1965, reprint by Hackett Publishing Company, Indianapolis 2003.

Muller R. A., After Calvin. Studies in the Development of a Theological Tradition, Oxford University Press, New York 2003.

Muller R. A., Unaccommodated Calvin. Studies in the Foundation of a Theological Tradition, Oxford University Press, New York 2002.

Murdock G., Calvinism on the Frontier 1600–1660. International Calvinism and the Reformed Church in Hungary and Transylvania, Oxford University Press, Oxford 2000.

Nagórny J., Teologiczna interpretacja moralności Nowego Przymierza, Wydawnictwo KUL, Lublin 2009.

Nederman C. J., Marsyliusz z Padwy, [w:] Myśliciele polityczni. Od Sokratesa do współczesności, red. D. Boucher, P. Kelly, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2008.

Neusner J., The Social Teaching of Rabbinic Judaism: Corporate Israel and the Individual Israelite, Vol. 1, Brill, Leiden–Boston–Köln 2001.

Nietzsche F., Tako rzecze Zaratustra, przekł. W. Berent, Hachette, Warszawa 2008.

Novak D., The Jewish Social Contract. En Essay in Political Theology, Princeton University Press, Princeton 2005.

Nowy leksykon biblijny, red. F. Kogler, R. Egger-Wenzel, M. Ernst, red. nacz. wyd. polskiego H. Witczyk, Wydawnictwo „Jedność”, Kielce 2011.

Oded B., Exile – the Biblical Perspectives, [w:] Homelands and Diasporas. Greeks, Jews and Their Migrations, ed. by M. Rozen, London 2008.

Orr D. A., Treason and the State. Law, Politics and Ideology in the English Civil War, Cambridge University Press, Cambridge 2002.

Osborn E., Irenaeus of Lyons, Cambridge University Press, Cambridge 2001.

Ostrom V., The Meaning of American Federalism. Constituting the Self-Governing Society, ICS Press, San Francisco 1991.

Oz A., Oz-Salzberger F., Żydzi i słowa, przeł. P. Paziński, Czytelnik, Warszawa 2014.

Packer J. I., A Quest For Godliness. The Puritan Vision of the Christian Life, Crossway Books, Wheaton 1990.

Passerin D’Entrèves A., The Medieval Contribution to Political Thought: Thomas Aquinas, Marsilius of Padua, Richard Hooker, Humanities Press, New York 1959.

Peck A., Trzecia Świątynia Jerozolimska w koncepcjach chrześcijańskiego syjonizmu w Stanach Zjednoczonych, Nomos, Kraków 2010.

Pilarczyk K., Wprowadzenie do Talmudu, [w:] Talmud Babiloński, Traktat Chagiga, tłumaczenie i komentarz G. Zlatkes, Kraków 2009.

Pocock J. G. A., The Machiavellian Moment: Florentine Political Thought and the Atlantic Republican Tradition, Princeton University Press, Princeton 1975.

Potz M., Teokracje amerykańskie. Źródła i mechanizmy władzy usankcjonowanej religijnie, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2016.

Ratzinger J., Wielość religii i jedno Przymierze, przeł. E. Pieciul, Wydawnictwo „W Drodze”, Poznań 2004.

Rau Z., Prawo natury a prawa naturalne. W poszukiwaniu przełomu w siedemnastowiecznym dyskursie politycznym, [w:] Prawo natury w doktrynach polityczno-prawnych Europy, red. M. Zmierczak, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2006.

Rau Z., Chmieliński M., Wprowadzenie, [w:] Umowa społeczna i jej krytycy w myśli politycznej i prawnej, red. Z. Rau, M. Chmieliński, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2010.

Riesenberg P., Citizenship in the Western Tradition: Plato to Rousseau, University of North Carolina Press, Chapel Hill 1992.

Robertson D. B., The Religious Foundations of Leveller Democracy, King’s Crown Press, New York 1951.

Robitsch M., Historya Kościoła Chrystusowego potocznie opowiedziana dla nauki i zbudowania, przeł. W. Jachimowski, nakładem Alexandra Vogla, Lwów 1867.

Roper L., Martin Luther. Renegade and Prophet, The Bodley Head, London 2016.

Rosenthal A. S., Crown under Law. Richard Hooker, John Locke and the Ascent of Modern Constitutionalism, Lexington Books, Lanham–Boulder–New York 2008.

Rugg W. K., Unafraid. A Life of Anne Hutchinson, Houghton Mifflin, Boston 1930.

Saignobos Ch., History of Ancient Civilization, transl. A. H. Wilde, New York 1906.

Salmon J. H. M., Renaissance and Revolt. Essays in the Intellectual and Social History of Early Modern France, Cambridge University Press, Cambridge 2002.

Schneider H. W., The Puritan Mind, University of Michigan Press, Ann Arbor 1958.

Seligman A. B., Introduction to the Transaction Edition, [w:] R. H. Tawney, Religion and the Rise of Capitalism, with a new introduction by A. B. Seligman, Transaction Publishers, New Brunswick 1998.

Shirley F. J., Richard Hooker and Contemporary Political Ideas, London 1949.

Skinner Q., The Foundations of Modern Political Thought, Vol. 1, Renaissance, eleventh printing, Cambridge University Press, Cambridge 2002.

Skinner Q., The Foundations of Modern Political Thought, Vol. 2, The Age of Reformation, eleventh printing, Cambridge University Press, Cambridge 2004.

Skinner Q., Visions of Politics. Renaissance Virtues, Vol. 2, Cambridge University Press, Cambridge 2002.

Sloterdijk P., Gorliwość Boga, O walce trzech monoteizmów, przeł. B. Baran, Wydawnictwo Aletheia, Warszawa 2013.

Sloterdijk P., Musisz życie swe odmienić. O antropotechnice, przeł. J. Janiszewski, PWN, Warszawa 2014.

Sloterdijk P., W cieniu góry Synaj. Przypis o źródłach i przemianach całkowitego członkostwa, przeł. B. Baran, Wydawnictwo Aletheia, Warszawa 2014.

Stawiński P., Boży eksperyment. Purytanie w siedemnastowiecznej Ameryce, Polihymnia, Lublin 2012.

Stawrowski Z., Idea umowy społecznej w myśli sofistów i Platona, [w:] Umowa społeczna i jej krytycy w myśli politycznej i prawnej, red. Z. Rau, M. Chmieliński, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2010.

Steinmetz D. C., Reformers in the Wings. From Geiler Von Kaysersberg to Theodore Beza, second ed., Oxford University Press, New York 2001.

Stevenson D., The Scottish Revolution 1637–1644. The Triumph of the Covenanters, 2nd ed., John Donald, Edinburgh 2003.

Stevenson W. R. Jr., Calvin and Political Issues, [w:] The Cambridge Companion to John Calvin, ed. by D. K. McKim, Cambridge University Press, Cambridge 2004.

Stout H. S., The New England Soul. Preaching and Religious Culture in Colonial New England, Oxford University Press, New York 1986.

Strauss L., Jerozolima i Ateny oraz inne eseje z filozofii politycznej, przeł. i wstępem opatrzył R. Mordarski, Wydawnictwo Marek Derewiecki, Kęty 2012.

Strauss L., Natural Right and History, The University of Chicago Press, Chicago–London 1971.

Szacki J., Historia myśli socjologicznej. Wydanie nowe, Warszawa 2002.

Szczech T., Koncepcja przymierza narodu wybranego z Bogiem w Starym Testamencie, [w:] Umowa społeczna i jej krytycy w myśli politycznej i prawnej, red. Z. Rau, M. Chmieliński, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2010.

Szlachta B., Konstytucjonalizm czy absolutyzm? Szkice z francuskiej myśli politycznej XVI wieku, Księgarnia Akademicka, Kraków 2005.

Szlachta B., Monarchia prawa? Angielska myśl polityczna doby Tudorów, Księgarnia Akademicka, Kraków 2008.

Szlachta B., Monarchia prawa. Szkice z historii angielskiej myśli politycznej do końca epoki Plantagenetów, Księgarnia Akademicka, Kraków 2001.

Śpiewak P., Midrasze. Księga nad księgami, Wydawnictwo Znak, Kraków 2004.

Tawney R. H., Religion and the Rise of Capitalism. A Historical Study, Harcourt, Brace and Company, New York 1926.

Tichý L., Chalupa P., Mareček P., Vlková G. I., Pacner S., Od Abraháma k nové smlouvě, Olomouc 2007.

Trevor-Roper H., The Crisis of Seventeenth Century. Religion, The Reformation, and The Social Change, Liberty Fund, Indianapolis 1967.

Troeltsch E., The Social Teaching of the Christian Churches, Vol. 1–2, Westminster John Knox Press, Louisville 1992.

Unterman A., Żydzi. Wiara i życie, przeł. J. Zabierowski, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1989.

VanderKam J. C., Wprowadzenie do wczesnego judaizmu, przeł. P. Krupczyński, Wydawnictwo Cyklady, Warszawa 2006.

Voegelin E., History of Political Ideas, Vol. 5, Religion and the Rise of Modernity, edited with an introduction J. L. Wiser, University of Missouri Press, Columbia 1998.

Voegelin E., History of Political Ideas, Vol. 7: The New Order and Last Orientation, [w:] The Collected Works of Eric Voegelin, Vol. 25, ed. by J. Gebhardt, T. A. Hollweck, University of Missouri Press, Columbia 1999.

Voegelin E., Izrael i Objawienie, przeł. M. J. Czarnecki, Wydawnictwo „Teologia Polityczna”, Warszawa 2014.

Voegelin E., Lud Boży, przeł. M. Umińska, Wydawnictwo Znak, Kraków 1994.

Voegelin E., Nowa nauka polityki, przeł. i wstępem opatrzył P. Śpiewak, Aletheia, Warszawa 1992.

Waal E. van der, The Religious Context of the Early Dutch Enlightenment, [w:] The Early Enlightenment in the Dutch Republic 1650–1750. Selected Papers of a Conference, Held at the Herzog August Bibliothek, Wolfenbhuttel 22–23 March 2001, ed. by W. Van Bunge, Brill, Boston 2003.

Walzer M., The Revolution of the Saints. A Study in the Origins of Radical Politics, Harvard University Press, [b.m.w.] 1965.

Wayne Baker J., Heinrich Bullinger and the Covenant. The Other Reformed Tradition, Ohio University Press, Athens 1980.

Weber M., Etyka gospodarcza religii światowych, t. III, Starożytny judaizm, przeł. D. Motak, Nomos, Kraków 2000.

Weber M., Etyka protestancka a duch kapitalizmu, przeł. J. Miziński, Wydawnictwo: Aletheia, Lublin 1994.

Weber M., Gospodarka i społeczeństwo. Zarys socjologii rozumiejącej, przełożyła i wstępem opatrzyła D. Lachowska, PWN, Warszawa 2002.

Wellhausen J., Prolegomena to the History of Ancient Israel, Cleveland 1957.

Wettstein H., Coming to Terms with Exile, [w:] Diasporas and Exiles: Varieties of Jewish Identity, ed. H. Wettstein, University of California Press, Berkeley 2002.

Williams M., Systematic Theology as a Biblical Discipline, [w:] Covenant Theology in Reformed Perspective, Wipf and Stock Publisher, Eugene 2000.

Wielomski A., Myśl polityczna reformacji i kontrreformacji, t. I, Rewolucja protestancka, Wydawnictwo von Borowiecky, Radzymin 2013.

Wielomski A., Teokracja papieska 1073–1378. Myśl polityczna papieży, papalistów i ich przeciwników, Wydawnictwo von Borowiecky, Warszawa 2011.

Wilks M., The Problem of Sovereignty in the Later Middle Ages: The Papal Monarchy with Augustinus Triumphus and the Publicists, Cambridge University Press, Cambridge 1963.

Wolin S. S., Politics and Vision. Continuity and Innovation in Western Political Thought, Princeton University Press, Princeton 2006.

Zabieglik S., Historia Szkocji, wyd. 2, Wydawnictwo DJ, Gdańsk 2000.

Zagorin P., A History of Political Thought in the English Revolution, Routledge & Paul, London 1954.

Zieliński T. J., Roger Williams. Twórca nowoczesnych stosunków państwo – Kościół, Semper, Warszawa 1997.

Zimmerman J. F., The New England Town Meeting: Democracy in Action, Praeger, Westport 1999.

Zins H., Historia Anglii, wyd. 4, Ossolineum, Wrocław–Warszawa 2001.

Asselt W. J. van, Amicitia Dei as Ultimate Reality: an Outline of the Covenant Theology of Johannes Cocceius (1603–1669), „Ultimate Reality and Meaning” 1998, Vol. 21.

Asselt W. J. van, Covenant Theology: En Invitation to Friendship, „Nederlands Theologisch Tijdschrift” 2010, Is. 1 (64).

Asselt W. J. van, The Doctrine of the Abrogations in the Federal Theology of Johannes Cocceius (1603–1669), „Calvin Theological Journal” 1994, Vol. 29.

Baird H. M., Hotman and the „Franco-Gallia”, „The American Historical Review” 1896, Vol. 1, No 4.

Baron H., Calvinist Republicanism and Its Historical Roots, „Church History” 1939, Vol. 8, Is. 1.

Bejan T. M., „The Bond of Civility”: Roger Williams On Toleration and Its Limit, „History of European Ideas” 2011, DOI:10.1016/j.histeuroideas.2011.03.003.

Benoist A. de, The First Federalist: Johannes Althusius, „Krisis”, March 1999, Is. 22.

Bierma L. D., Federal Theology in the Sixteenth Century. Two Traditions?, „Westminster Theological Journal” 1983, Is. 45.

Boer E. A. de, Origin and Originality of John Calvin’s „Harmony of the Law”. The Expository Project on Exodus – Deuteromony (1559–1563), „Acta Theologica Supplementum” 2008, Is. 10.

Bruncz D., Wieczerza Pańska w teologii Henryka Bullingera, „Magazyn Teologiczny Semper Reformada”, http://magazyn.ekumenizm.pl/article.php?story=20041203152433585), [data dostępu: 5.05.2012].

Burrell S. A., The Covenant Idea as the Revolutionary Symbol: Scotland, 1596–1637, „Church History” 1958, Vol. 27, Is. 4, DOI:10.2307/3161138.

Chmielewska L., Filozofia polityczna Jana Kalwina, „Humanities and Social Sciences” 2015, Vol. XX, 22 (3), s. 9–22, DOI:10.7862/rz.2015.hss.30.

Chmielewska L., Przymierze biblijne w żydowskiej tradycji politycznej, „e-Politikon. Kwartalnik Naukowy Ośrodka Analiz Politologicznych Uniwersytetu Warszawskiego” 2012, nr 3, jesień.

Chmielewska L., Teoria polityczna Thomasa Hobbesa a teologia reformowana, „Politeja” 2014, nr 6 (32), DOI:10.12797/Politeja.11.2014.32.07.

Chmielewska L., Unia Europejska – pomiędzy federalizmem a apolitycznością, „Gentes & Nationes” 2012, z. 2, nr 6.

Cole G. Z., John Calvin on Civil Government, „Western Reformed Seminary Journal Journal” 2009, t. XVI, z. 2.

Drapiewski D., Prawo naturalne w ujęciu św. Tomasza z Akwinu, „Perspectiva. Legnickie Studia Teologiczno-Historyczne” 2005, R. IV, nr 2.

Edmondson S., The Biblical Historical Structure of Calvin’s Institutes, „Scottish Journal of Theology” 2006, Vol. 59, Is. 1, DOI:10.1017/S0036930605001602.

Elazar D. J., Deuteronomy as Israel’s Ancient Constitution: Some Preliminary Reflections, „Jewish Political Studies Review” 1992, t. IV, No 1 (Spring).

Elazar D. J., Land, State and Diaspora in the History of the Jewish Polity, „Jewish Political Studies Review” 1991, t. III, No 1–2 (Spring).

Emerson E. H., Calvin and Covenant Theology, „Church History” 1956, Vol. 25, Is. 2, DOI:10.2307/3161198.

Gelderen M. van, A Political Theory of the Dutch Revolt and the “Vindiciae Contra Tyrannos”, „Il Pensiero Politico” 1986, Anno XIX, nr. 2.

Gładziuk N., Babel, „Civitas. Studia z Filozofii Polityki” 2001, nr 5.

Gładziuk N., Podpisana i przypieczętowana. Apoteoza umowy w purytańskiej teologii federalnej, „Civitas. Studia z Filozofii Polityki” 2010, nr 12.

Horie H., The Doctrine of Active Resistance in the Sixteenth Century, „専修大学社会科学研究所月報” 2011, No 575.

Jensen K., Genetic Method, „Review of Educational Research” 1939, Vol. 9, No 5.

Kirby T., The Civil Magistrate and the Cura Religionis: Heinrich Bullinger’s Prophetical Office and the English Reformation, „Animus” 2004, No 9, http://www2.swgc.mun.ca/animus/Articles/Volume%209/kirby.pdf [data dostępu: 24.10.2013].

Klauber M. I. [rec.], Post-reformation Reformed Dogmatics. The Rise and Development of Reformed Orthodoxy 1520–1725, „Journal of the Evangelical Theological Society” 2005, Vol. 48, Is. 4.

Laserson M., Power and Justice, „Judaism” 1953, t. II, Is. 1.

Lijphart A., Consociation and Federation: Conceptual and Empirical Links, „Canadian Journal of Political Science” 1979, t. XII, No 3.

Lijphart A., Consociational Theory, Problems and Prospects. A Reply, „Comparative Politics” 1981, t. XIII, No 2.

Likhovski A., Protestantism and the Rationalization of English Law: a Variation on a Theme by Weber, „Law & Society Review” 1999, Vol. 33, Is. 2.

Lomasky L. E., Contract, Covenant, Constitution, „Social Philosophy and Policy” 2011, Vol. 28, Is. 1, DOI:10.1017/S0265052510000051.

Lovett F., Milton’s Case for a Free Commonwealth, „American Journal of Political Science” 2005, Vol. 49, No 3 (Jul.).

Lutz D. S., From Covenant to Constitution in American Political Thought, „Publius” 1980, Vol. 10, No 4.

McBride S. D. Jr., Polity of the Covenant People. The Book of Deuteronomy, „Interpretation” 1987, t. XLI, DOI 10.1177/002096438704100302.

McKinnon M. H., Calvinism and the Infallible Assurance of Grace: the Weber Thesis Reconsidered. Part I, „The British Journal of Sociology” 1988, Vol. 39, No 2.

McNeill J. T., The Doctrine of the Ministry in Reformed Theology, „Church History” 1943, Vol. 12, Is. 2, DOI:10.2307/3159979.

Miller P., The Half-Way Covenant, „The New England Quarterly” 1933, Vol. 6, No 4.

Miller P., The Marrow of Puritan Divinity, „Publications of the Colonial Society of Massachusetts” 1935, Vol. XXXII.

Mittleman A., Religion and the Legitimate State, „First Things. A Monthly Journal of Religion and Public Life”, March 2006, Is. 161.

Moots G. A., The Protestant Roots of American Civil Religion, „Humanitas” 2010, Vol. 23, Is. 1–2.

Murphey M. G., Perry Miller and American Studies, „American Studies” 2001 (Summer), t. XLII, No 2.

Oakley F., Legitimation by Consent: The Question of the Medieval Roots, „Viator” 1983, [Is.] 14.

Pawlik R., Od transcendencji do transgresji. Negatywna teologia polityczna Jacoba Taubesa, „Kronos” 2010, nr 2.

Raitière M. P., Hubert Languet’s Autorship of the Vindiciae contra tyrannos, „Pensiero Politico” 1981, Vol. 14, No 3.

Rosen J., Differing and Changing Attitudes in the Exegetical Tradition to the Fulfilment of the Biblical Land Covenant, „Bulletin of SOAS” 2008, Vol. 71, Is. 2, DOI:10.1017/S0041977X08000499.

Sturm D., Corporations, Constitutions, and Covenants: On Forms of Human Relation and the Problem of Legitimacy, „Journal of the American Academy of Religion” 1973, Vol. 41, No 3.

Świderkówna A., Bogaty w miłosierdzie, „Znak” 2003, nr 574, http://www.miesiecznik.znak.com.pl/swiderkowna574.php [data dostępu: 3.08.2014].

Trinterud L. J., The Origins of Puritanism, „Church History” 1951, Vol. 20, Is. 1.

Tucker G. M., Covenant Forms and Contract Forms, „Vetus Testamentum” 1965, Vol. 15, Fasc. 4.

Watner C., „Come What, Come Will!” Richard Overton, Libertarian Leveller, „The Journal of Libertarian Studies” 1980, Vol. IV, No 4 (Fall).

Wayne Baker J., Faces of Federalism: From Bullinger to Jefferson, „Publius: The Journal of Federalism” 2000, Vol. 30, Is. 4.

Wayne Baker J., Heinrich Bullinger, the Covenant and the Reformed Tradition in Retrospect, „The Sixteenth Century Journal” 1998, Vol. XXIX, No 2.

Yehoshua A. B., From Myth to History, „Association for Jewish Studies Review” 2004, Vol. 28, Is. 1, DOI:10.1017/S0364009404000121.

About Daniel J. Elazar, http://www.jcpa.org/dje/aboutdje.htm [data dostępu: 15.04.2011].

Akedah, http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/judaica/ejud_0002_0001_0_00627.html [data dostępu: 15.09.2015].

Bordwine J. E., Covenant Theology: The Covenant of Works (part 1, sermon number 5), http://www.freerepublic.com/focus/f–religion/1070006/posts [data dostępu: 9.06.2012].

Chorąży Z., Ezdrasz i Nehemiasz, http://www.racjonalista.pl/kk.php/s,5059/k,3 [data dostępu: 3.08.2014].

Clark R. S., A Brief History of Covenant Theology, http://spindleworks.com/library/CR/clark.htm [data dostępu: 30.05. 2011].

Council of Four Lands, http://en.wikipedia.org/wiki/Council_of_Four_Lands [data dostępu: 17.12.2014].

Council of Four Lands, http://jewishencyclopedia.com/articles/4705–council–of–four–lands [data dostępu: 17.12.2014].

Covenant, http://www.biblestudytools.com/dictionaries/eastons–bible–dictionary/covenant.html [data dostępu: 14.12.2014].

Covenant, http://www.britannica.com/EBchecked/topic/252432/Half–Way–Covenant [data dostępu: 12.09.2014].

Covenant, http://www.firstchurchbostonhistory.org/covenant.html [data dostępu: 8.04.2014].

Covenant, http://www.jewishencyclopedia.com/articles/4714–covenant#2888 [data dostępu: 29.09.2015].

Elazar D. J., Althusius and Federalism as Grand Design, http://jcpa.org/dje/articles2/althus–fed.htm [data dostępu: 7.06.2012].

Elazar D. J., The Book of Judges: The Israelite Tribal Federation and Its Discontents, http://www.jcpa.org/dje/articles/judges.htm [data dostępu: 13.09.2011].

Elazar D. J., Communal Democracy and Liberal Democracy in the Jewish Political Tradition, http://www.jcpa.org/dje/articles/commdem–jpt.htm [data dostępu: 16.04.2011].

Elazar D. J., Covenant as a Political Concept, http://www.jcpa.org/dje/books/ct–vol1–ch1.htm [data dostępu: 15.04.2011].

Elazar D. J., Dealing with Fundamental Regime Change: The Biblical Paradigm of the Transition from Tribal Federation to Federal Monarchy Under David, http://www.jcpa.org/dje/articles2/regimechange.htm [data dostępu: 6.07.2011].

Elazar D. J., Federal Liberty and the Jewish Political Tradition, http://www.jcpa.org/dje/articles2/fedlib.htm [data dostępu: 17.04.2011].

Elazar D. J., Foundations of the Jewish Polity, http://www.jcpa.org/dje/articles2/foundations.htm [data dostępu: 17.01.2011].

Elazar D. J., Kinship and Consent: The Jewish Political Tradition and Its Contemporary Uses, http://www.jcpa/dje/articles2/kinshipconsent.htm [data dostępu: 23.04.2011].

Elazar D. J., Land, State and Diaspora in the History of the Jewish Polity, http://www.jcpa.org/dje/articles2/land–state–polity.htm [data dostępu: 8.09.2011].

Elazar D. J., The Polity in Biblical Israel, http://www.jcpa.org/dje/articles3/apl–ch1.htm [data dostępu: 13.07.2011].

Erskine C. F., The Reputation of George Buchanan (1506–82) in the British Atlantic World before 1832, A thesis submitted to the University of Glasgow in October 2004 for the degree of Doctor of Philosophy, http://theses.gla.ac.uk/681/1/2004erskinephd.pdf [data dostępu: 11.06.2016].

Gatgounis G. J. II, The Political Theory of John Calvin, www.biblicalstudies.org.uk/pdf/churchman/110–01_060.pdf [data dostępu: 27.10.2014].

General Court Colonial, Dictionary of American History, 2003, Encyclopedia.com, http://www.encyclopedia.com [data dostępu: 7.11.2014].

Gerstenfeld M., Marom Z., In Memoriam. The Intellectual World of Daniel Elazar, „Jerusalem Letter”, 1999, nr 420, http://www.sites.google.com/site/mtevansco/Home/elazar–family/daniel–j–elazar/dje [data dostępu: 5.08.2011].

Hodge Ch., The Covenant of Grace, part IV (Cove of Redemption), scanned and edited by M. Bremmer, http://www.mbrem123.com/covenant [data dostępu: 13.06.2012].

MacLeod J., John Livingston, http://www.reformation–scotland.org.uk/articles/john–livingstone.html [data dostępu: 7.02.2012].

Mayflower Compact, http://mayflowerhistory.com/mayflower–compact [data dostępu: 5.03.2014].

Rapoport I., Halacha, http://www.the614thcs.com/22.1416.0.0.1.0.phtml [data dostępu: 16.04.2011].

Thomistic Philosophy Page. St. Thomas Aquinas on the Natural Law, http://www.aquinasonline.com/Topics/natlaw.html [data dostępu: 07.2013].

Torah, http://www.jewishencyclopedia.com/articles/14446–torah [data dostępu: 17.12.2014].

Tronina A., „Kościół na pustyni”: geneza eklezjologii biblijnej, http://www.biblicum.pl/kurs–zasadniczy/wyklady/34–kurs–zasadniczy/cykle–tematyczne/profesorskim–okiem/200–kosciol–na–pustyni–geneza–eklezjologii–biblijnej?limitstart=0 [data dostępu: 12.08.2014].

Pobrania

Dane do pobrania nie są jeszcze dostępne.

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować

Chmielewska, L. (2017). Pierwotne formy kontraktualizmu: Polityczny wymiar przymierza biblijnego w myśli i praktyce protestanckiej XVI i XVII wieku. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8088-133-4