-
3512
-
3361
-
3250
-
3149
-
2595
David Hume
Krytyka episteologii
Nie ulega wątpliwości. że jeszcze w XVII i XVIII wieku obecność pierwiastków teologicznych była w filozofii czymś zrozumiałym i niekontrowersyjnym. Na dobrą sprawę nie kwestionowano jej i nie problematyzowano, a jeśli już, to domagano się krwawej filozoficznej rewolucji, skutkującej, jak u Holbacha czy La Mettriego, radykalnym usunięciem całości dyskursu teologicznego poza obszar filozofii. Tym, co czyni Hume’a filozofem interesującym na tle standardowych oświeceniowych ateistów, jest zrozumienie - protonietzscheańskie w swoim charakterze - że odrzucenie Boga musi mieć konsekwencje epistemologiczne i ontologiczne. Jako filozof jest on świadomy czegoś, co nazwałem episteologią, czyli przekonaniem, że Bóg stanowi przede wszystkim najwyższą wartość epistemiczną, na której i wokół której zbudowane były fundamenty bez mała wszystkich klasycznych systemów filozoficznych nowożytnej Europy. Czym jest w tym kontekście wartość? Gwarantem sensowności podstawowych epistemologicznych i ontologicznych pojęć filozoficznych: prawdy, korespondencji, uzasadnienia, bytu, celu itd. Dzięki niej koncepcje filozoficzne stają się spójnymi, jednorodnymi systemami. Humowska krytyka siedemnastowiecznej filozofii to potwierdza. Jeśli bowiem, jak proponuje Hume, usuniemy z filozofii pojęcie Boga, to spójna dotychczas wizja świata ulegnie zburzeniu, a postrzeganie rzeczywistości straci przyrodzoną - jak sądzili Descartes i Leibniz - jasność i wyraźność.
An Enquiry Concerning Human Understanding, ed. E. Steinberg, Indianapolis–Cambridge 1977.
An Enquiry Concerning Principles of Morals, eds. T. Green, T. H. Grose, London 1898.
A Letter from a Gentleman to His Friend in Edinburgh, [w:] An Enquiry Concerning Human Understanding, ed. E. Steinberg, Indianapolis–Cambridge 1977, s. 115–124.
A Treatise of Human Nature, eds. T. Green, T. H. Grose, London 1886.
Writings on Religion, ed. A. Flew, Chicago–La Salle 1998.
Badania dotyczące rozumu ludzkiego, przeł. J. Łukasiewicz, K. Twardowski (wyd. I – Lwów 1905, wyd. II – Lwów 1919, wyd. III – Lwów 1928, wyd. IV – Kraków 1948).
Badania dotyczące rozumu ludzkiego, przeł. J. Łukasiewicz, K. Twardowski, oprac. A. Hochfeldowa, Warszawa 1977.
Badania dotyczące rozumu ludzkiego, przeł. D. Misztal, T. Sieczkowski, Kraków 2004.
Badania dotyczące zasad moralności, przeł. A. Hochfeldowa, Warszawa 1975.
Davida Hume’a nieznane listy w zbiorach Muzeum Czartoryskich, oprac. T. Kozanecki, „Archiwum Historii Filozofii i Myśli Społecznej” 1963, t. 9, s. 127–141.
Dialog, przeł. A. Hochfeldowa, [w:] D. Hume, Badania dotyczące zasad moralności, Warszawa 1975, s. 187–209.
Dialogi o religii naturalnej, przeł. A. Hochfeldowa, Warszawa 1962.
Eseje, przeł. T. Tatarkiewicz, oprac. Wł. Tatarkiewicz, Warszawa 1955 (wybór 19 esejów obejmujący następujące tytuły: O wrażliwości smaku i uczuć, O wolności słowa, Czy polityka może być nauką, O zabobonie i egzaltacji, O dostojności i mierności natury ludzkiej, O wolności, O krasomówstwie, Powstanie i postęp sztuk i nauk, Epikurejczyk, Stoik, Platończyk, Sceptyk, Wielożeństwo i rozwód, O prostym i wyszukanym stylu, O charakterze narodowym, O tragedii, Sprawdzian smaku, O doskonaleniu sztuki, O nieśmiertelności duszy).
Esej o samobójstwie, przeł. A. Hochfeldowa, [w:] D. Hume, Dialogi o religii naturalnej, Warszawa 1962, s. 221–233.
Hobbes i Newton [fragment The History of England from the Invasion of Julius Caesar to the Revolution of 1688, vol. VI], przeł. S. Jedynak, [w:] S. Jedynak, Hume, Warszawa 1974, s. 127–8.
List Adama Smitha do Williama Strahana [przybliżający okoliczności śmierci D. Hume’a], przeł. J. Łukasiewicz, K. Twardowski, [w:] D. Hume, Dialogi o religii naturalnej, Warszawa 1962, s. 249–255 (list ten był pierwotnie drukowany w czterech pierwszych edycjach Badań dotyczących rozumu ludzkiego).
Mój żywot, przeł. J. Łukasiewicz, K. Twardowski, [w:] D. Hume, Dialogi o religii naturalnej, Warszawa 1962, s. 237–248 (drukowany pierwotnie w pierwszych czterech edycjach Badań dotyczących rozumu ludzkiego).
Naturalna historia religii, przeł. A. Hochfeldowa, [w:] D. Hume, Dialogi o religii naturalnej, Warszawa 1962, s. 137–217.
O ludności czasów dawnych y teraźniejszych przez P. Hume. Z francuskiego. We Wrocławiu Roku 1785 (BJ: 105669 I Mag. St. Dr.).
O nieśmiertelności duszy, przeł. T. Sieczkowski, [w:] D. Hume, Badania dotyczące rozumu ludzkiego, Kraków 2004, s. 147–153.
O pisaniu esejów, przeł. T. Sieczkowski, [w:] D. Hume, Badania dotyczące rozumu ludzkiego, Kraków 2004, s. 134–137.
O podatkach, przeł. S. Zabieglik, „Pieniądze i Więź. Kwartalnik naukowy poświęcony problematyce ekonomicznej, prawnej i społecznej” 2000, R. II, nr 2 (7), s. 40–43.
O samobójstwie, przeł. T. Sieczkowski, [w:] D. Hume, Badania dotyczące rozumu ludzkiego, Kraków 2004, s. 138–146.
O tragedii, przeł. T. Tatarkiewicz, [w:] Wł. Tatarkiewicz, Arystoteles, David Hume, Max Scheler o tragedii i tragiczności, Kraków 1976, s. 31–47.
Streszczenie „Traktatu o naturze ludzkiej”, przeł. Cz. Znamierowski, [w:] D. Hume, Traktat o naturze ludzkiej, Warszawa 1963, s. 477–502.
Traktat o naturze ludzkiej, przeł. Cz. Znamierowski, t. I–II, Kraków 1951–1952.
Traktat o naturze ludzkiej, przeł. Cz. Znamierowski, t. I–II, Warszawa 1963.
Wybór esejów, przeł. M. Filipczuk, „Principia” 2002, t. XXXII–XXXIII, s. 23–74 (wybór obejmuje Autobiografię oraz 7 esejów: O umowie założycielskiej, O początkach rządu, O pierwszych zasadach rządu, O biernym posłuszeństwie, O partiach w ogólności, O niezależności parlamentu, O tym, czy ustrój brytyjski skłania się raczej ku monarchii, czy ku republice).
Abbruzzese J., Garrett on the Theological Objection to Hume’s Compatibilism, “British Journal for the History of Philosophy” 2000, no. 8 (2), s. 345–352.
Ayer A. J., Hume, Oxford 1979.
Bailey A., O’Brien D., Hume’s Critique of Religion. ‘Sick Men’s Dreams’, Dordrecht 2014.
Batitsky V., From Inexactness to Certainty: The Change in Hume’s Conception of Geometry, “Journal for General Philosophy of Science” 1998, no. 29, s. 1–20.
Bayne S. M., Kant’s Answer to Hume: How Kant Should Have Tried to Stand Hume’s Copy Thesis on its Head, “British Journal for the History of Philosophy” 2000, no. 8 (2), s. 207–224.
Beaudoin J., On Some Criticism of Hume’s Principle of Proportioning Cause to Effect, “Philo” 2006, vol. 2, no. 2, s. 26–40.
Broiles R. D., The Moral Philosophy of David Hume, Hague 1964.
Capaldi N., Hume’s Philosophy of Religion: God without Ethics, “International Journal for Philosophy of Religion” 1970, vol. 1, s. 233–240.
Collins J., The British Empiricists, Milwaukee 1967.
McCracken Ch. J., Malebranche & British Philosophy, Oxford 1983.
De Dijn H., Promise and Ritual: Profane and Sacred Symbols in Hume’s Philosophy of Religion, “The Journal of Scottish Philosophy” 2003, no. 1 (1), s. 57–67.
McDonough J. K., Hume’s Account of Memory, “British Journal for the History of Philosophy” 2002, no. 10 (1), s. 71–87.
Faulkner P., David Hume’s Reductionist Epistemology of Testimony, “Pacific Philosophical Quarterly” 1998, no. 79, s. 302–313.
Fieser J., A Bibliography of Hume’s Writings and Early Responses, Bristol 2003.
Fieser J., Hume’s Concealed Attack on Religion and His Early Critics, “Journal of Philosophical Research” 1995, vol. 20, s. 83–101.
Fieser J., Hume’s Pyrrhonism: A Developmental Interpretation, “Hume Studies” 1989, vol. 15, s. 93–119.
Fieser J. (ed.), Early Biographies of David Hume, Internet Release, 1995.
Fieser J. (ed.), Early British Reviews of Hume’s Writings, Internet Release, 1995.
Fieser J. (ed.), Early Commentaries on Hume’s Writings, Internet Release, 1995.
Flage D. E., David Hume’s Theory of Mind, London–New York 1980.
Flew A., Hume’s Philosophy of Belief, London 1961.
Franklin J., More on Part IX of Hume’s “Dialogues”, “Philosophical Quarterly” 1980, vol. 30, issue 118, s. 69–71.
Gaskin J. C. A., Hume’s Philosophy of Religion, London 1988.
Greig J. Y. T., David Hume, New York 1931.
Herdt J. A., Religion and Faction in Hume’s Moral Philosophy, Cambridge 1997.
Huxley T. H., Hume, London 1879.
Kemp Smith N., The Philosophy of David Hume: A Critical Study of its Origins and Central Doctrines, London 1964.
Khamara E. J., Hume against Locke on the Causal Principle, “British Journal for the History of Philosophy” 2000, no. 8 (2), s. 339–343.
Khamara E. J., Hume versus Clarke on the Cosmological Argument, “The Philosophical Quarterly” 1992, vol. 42, no. 166, s. 34–55.
Knight W., Hume, Edinburgh–London 1901.
Kydd R. M., Reason and Conduct in Hume’s “Treatise”, Oxford 1946.
Livingston D. W., Philosophical Melancholy and Delirium. Hume’s Pathology of Philosophy, Chicago 1998.
Loeb L. E., Hume’s Explanations of Meaningless Beliefs, “Philosophical Quarterly” 2001, vol. 51, no. 203, s. 145–164.
Loeb L. E., Sextus, Descartes, Hume, and Peirce: On Securing Settled Doxastic States, “Nous” 1998, no. 32 (2), s. 205–230.
LoLordo A., Probability and Skepticism about Reason in Hume’s “Treatise”, “British Journal for the History of Philosophy” 2000, no. 8 (3), s. 419–446.
Manning R. J. S., David Hume’s “Dialogues Concerning Natural Religion”: Otherness in History and in Text, “The Journal of Religion” 1990, vol. 70, no. 4, s. 589–605.
McCosh J., The Scottish Philosophy from Hutcheson to Hamilton, London 1875.
Millican P., Hume’s Argument Concerning Induction: Structure and Interpretation, [w:] S. Tweyman (ed.), David Hume: Critical Assessments, vol. II, London 1995, s. 91–144.
Millican P., Hume’s Sceptical Doubts Concerning Induction, [w:] P. Millican (ed.), Reading Hume on Human Understanding: Essays on the First Enquiry, Oxford 2002, s. 107–173.
Millican P., Hume’s Theorem Concerning Miracles, “The Philosophical Quarterly” 1993, vol. 43, no. 173, s. 489–495.
Millican P. (ed.), Reading Hume on Human Understanding: Essays on the First Enquiry, Oxford 2002.
Mossner E. C., The Life of David Hume, Oxford 1980.
Mounce H. O., Hume’s Naturalism, London 1999.
Nadler S., “No Necessary Connection”: The Medieval Roots of the Occasionalist Roots of Hume, “Monist” 1996, vol. 79, issue 3, s. 448–466.
Nelson J., The Role of Part XII in Hume’s “Dialogues”, “Hume Studies” 1988, vol. 14, no. 2, s. 347–371.
Norton D. F., David Hume: Common-Sense Moralist, Skeptical Metaphysician, Princeton 1982.
Noxon J., Hume’s Agnosticism, [w:] V. C. Chappell (ed.), Hume: A Collection of Critical Essays, New York 1966, s. 361–383.
Noxon J., Hume’s Philosophical Development. A Study of His Method, Oxford 1973.
Okasha S., What Did Hume Really Show about Induction?, “The Philosophical Quarterly” 2001, vol. 51, no. 204, s. 307–327.
Price J., The Ironic Hume, Austin 1956.
Redekop B., Thomas Reid and the Problem of Induction: From Common Experience to Common Sense, “Studies in History and Philosophy of Science” 2002, no. 33, s. 35–57.
Russell P., Epigram, Pantheists and Freethought in Hume’s “Treatise”, “Journal of the History of Ideas” 1993, no. 54, s. 659–673.
Russell P., Freedom and Moral Sentiment. Hume’s Way of Naturalizing Responsibility, Oxford 1995.
Russell P., Hume’s “Treatise” and Hobbes’s “The Elements of Law”, “Journal of the History of Ideas” 1985, no. 46, s. 51–64.
Russell P., Hume’s “Treatise” and the Clarke-Collins Controversy, “Hume Studies” 1995, no. 21, s. 95–115.
Russell P., Skepticism and Natural Religion in Hume’s “Treatise”, “Journal of the History of Ideas” 1988, no. 49, s. 247–265.
Russell P., The Material World and Natural Religion in Hume’s “Treatise”, “Archiv für Geschichte der Philosophie” 2003, no. 85, s. 269–303.
Russell P., Wishart, Baxter and Hume’s “Letter from a Gentleman”, “Hume Studies” 1997, no. 23, s. 245–276.
Sessions W. L., Reading Hume’s Dialogues: A Veneration for True Religion, Bloomington–Indianapolis 2002.
Sobel J. H., Hume’s Theorem on Testimony Sufficient to Establish a Miracle, “Philosophical Quarterly” 1991, no. 41, s. 229–237.
Stahl D. E., Hume’s Dialogue IX Defended, “Philosophical Quarterly” 1984, vol. 34, no. 137, s. 505–507.
Stove D. C., Part IX of Hume’s “Dialogues”, “Philosophical Quarterly” 1978, vol. 28, issue 113, s. 300–309.
Stove D. C., Probability and Hume’s Inductive Scepticism, Oxford 1973.
Stunkel K. R., Montaigne, Bayle & Hume: Historical Dynamics of Scepticism, “The European Legacy” 1998, vol. 3, no. 4, s. 43–64.
Waxman W., Hume’s Theory of Consciousness, Cambridge 1994.
Welbourne M., Is Hume Really a Reductivist?, “Studies in and Philosophy of Science” 2002, no. 33, s. 407–423.
Williams B. A. O., Hume on Religion, [w:] D. F. Pears (ed.), David Hume Symposium, London 1963, s. 77–88.
Zabeeh F., Hume. Precursor of Modern Empiricism, Hague 1960.
Baczko B., Hume: natura ludzka i nieobecność absolutu, „Archiwum Historii Filozofii i Myśli Społecznej” 1971, t. XVII, s. 207–269.
Berlin I., Hume i źródła niemieckiego antyracjonalizmu, [w:] idem, Pod prąd. Eseje z historii idei, przeł. T. Bieroń, Poznań 2002.
Bolcewicz H., Kant a Hume, Warszawa 1913.
Bolcewicz H., Stosunek Hume’a i Kanta do metafizyki w tym samym zbiorze, [w:] Szkice filozoficzne. Księga pamiątkowa ku czci Prof. Maurycego Straszewskiego, Kraków 1910.
Chwedeńczuk B., Ogień Hume’a, „Bez dogmatu” 1995, nr 22.
Davey N., Hume i Nietzsche o jaźni i tożsamości, przeł. D. Misztal, „Nowa Krytyka” 2008, nr 20–21, s. 149–172.
Deleuze G., Empiryzm i subiektywność. Esej o naturze ludzkiej według Hume’a, przeł. K. Jarosz, Warszawa 2000.
Dür S., Reid jako krytyk epistemologii Hume’a, „Studia Filozoficzne” 1962, nr 3, s. 117–143.
Filipczuk M., Problematyka polityczna w esejach Davida Hume’a, „Principia” 2002, t. XXXII–XXXIII, s. 5–23.
Grodziński E., Hume’izm, determinizm, indeterminizm, „Studia Filozoficzne” 1979, nr 5 (162), s. 129–135.
Grzeliński A., Kategorie „podmiotu” i „przedmiotu” w Dawida Hume’a nauce o naturze ludzkiej, Toruń 2005.
Grzyl J., Problem substancjalności podmiotu poznania w ujęciu Immanuela Kanta i Davida Hume’a, „Nowa Krytyka” 2008, nr 20–21, s. 131–147.
Gucwa K. B., Problem przyczynowości u D. Hume’a i R. Ingardena, Kraków 2004.
Güntzberg B., Dawid Hume i teoria umowy społecznej, Kraków 1927.
Hochfeldowa A., Dawida Hume’a „Dialogi o religii naturalnej”, [przedmowa do:] D. Hume, Dialogi o religii naturalnej, Warszawa 1962, s. VII–LVI.
Hochfeldowa A., Słowo wstępne, [do:] D. Hume, Badania dotyczące zasad moralności, Warszawa 1975, s. VII–XV.
Hochfeldowa A., Słowo wstępne, [do:] D. Hume, Badania dotyczące rozumu ludzkiego, Warszawa 1977, s. VII–XII.
Jedynak St., Hume, Warszawa 1974.
Kołakowski L., Filozofia pozytywistyczna (od Hume’a do Koła Wiedeńskiego), Warszawa 1966 (rozdz. II: Wczesne wersje pozytywizmu i Dawid Hume, s. 19–54).
Levine M. P., O Humie i cudach, przeł. A. Dąbrowska, „Nowa Krytyka” 2008, nr 20–21, s. 211–235.
Mach F., Prawidło smaku według rozprawy D. Hume’a pt. „Standard of Taste”, „Przegląd Filozoficzny” 1928.
Marciszewski W., Davida Hume’a empirystyczna teoria sądu, „Studia Semiotyczne” 1971, t. II, s. 115–137.
Michalski P., Krytyka związku przyczynowo-skutkowego: okazjonaliści i Hume, czyli różnica poziomów, „Nowa Krytyka” 2008, nr 20–21, s. 99–109.
Millican P., Hume’a wątpliwości sceptyczne dotyczące indukcji, przeł. P. Grabarczyk, „Nowa Krytyka” 2008, nr 20–21, s. 19–97.
Misztal D., David Hume’a i Søren Kierkegaard, czyli sojusz irracjonalny, „Nowa Krytyka” 2008, nr 20–21, s. 303–323.
Obidniak E., Hume’a teoria percepcji a jego stanowisko gnoseologiczne, „Acta Universitatis Wratislaviensis” 1964, nr 21.
Oleksy M., Cuda, prawa i hipotezy. Nieprzejednany krytyk Hume’a, „Nowa Krytyka” 2008, nr 20–21, s. 237–246.
Ossowska M., Dawid Hume jako obserwator i kodyfikator życia ludzkiego, „Studia Filozoficzne” 1963, nr 1, s. 129–167.
Ossowska M., Myśl moralna Oświecenia angielskiego, Warszawa 1966 (rozdz. X: Dawid Hume jako obserwator i kodyfikator moralności, s. 283–324).
Pielak M., Miejsce Hume’a w Kantowskiej krytyce metafizyki, „Annales Universitatis Mariae Curie Skłodowska” 1980, t. V, nr 9.
Przybysławski A., Wschodnia i zachodnia krytyka przyczynowości, „Nowa Krytyka” 2008, nr 20–21, s. 111–130.
Pyka M., O uczuciach, wartościach i sympatii. David Hume, Max Scheler, Kraków 1999.
Russell P., „Traktat” Hume’a i problem cnotliwego ateizmu, przeł. M. Oleksy, T. Sieczkowski, „Nowa Krytyka” 2007, nr 20–21, s. 333–380.
Rutkowski M., Dziedzictwo Hume’a, „Nowa Krytyka” 1995, nr 5, s. 7–16.
Rutkowski M., Epistemologiczne przesłanki etyki Hume’a, „Nowa Krytyka” 1996, nr 7, s. 5–32.
Rutkowski M., Interpretacja obowiązku w etyce Davida Hume’a, „Studia Filozoficzne” 1987, nr 8 (261), s. 29–49.
Rutkowski M., Kryteria oceny moralnej w etyce Dawida Hume’a, „Studia Filozoficzne” 1990, nr 1, s. 59–70.
Rutkowski M., O możliwości przejścia od zdań orzekających do powinnościowych w etyce Dawida Hume’a, „Studia Filozoficzne” 1988, nr 3, s. 89–103.
Rutkowski M., Pojęcie „sympathy” w etyce Davida Hume’a, „Studia Filozoficzne” 1988, nr 1 (266), s. 13–25.
Rutkowski M., Rola rozumu w decyzjach moralnych, Wrocław 2001.
Rutkowski M., Teoria bezstronnego obserwatora w etyce Dawida Hume’a, „Studia Filozoficzne” 1989, nr 5, s. s. 85–100.
Rutkowski M., Teoria idealnego obserwatora, „Studia Filozoficzne” 1987, nr 5, s. 75–86.
Rutski J., Doktryna Hume’a o prawdopodobieństwie. Uwagi w sprawie jej interpretacji, Toruń 1948.
Sękowski F., Czy „ideje” Hume’a są kopią „impresji”?, [w:] Szkice filozoficzne. Księga pamiątkowa ku czci Prof. Maurycego Straszewskiego, Kraków 1910.
Sieczkowski T., Geografia umysłu według Dawida Hume’a, [posłowie do:] D. Hume, Badania dotyczące rozumu ludzkiego, Kraków 2004, s. 155–174.
Sieczkowski T., Qui pro quo „Dialogów”, czyli pytanie o status teologii naturalnej, „Nowa Krytyka” 2008, nr 20–21, s. 265–301.
Sieczkowski T., Suma wszystkich instynktów. Hume, nawyk i naturalizacja religii, „Internetowy Magazyn Filozoficzny Hybris” 2015, nr 31, s. 37–57.
Sieczkowski T., Wprowadzenie do zbioru Humowskiego, „Nowa Krytyka” 2008, nr 20–21, s. 7–18.
Skarbek W., Psychologizm w teorii etycznej D. Hume’a, „Studia Filozoficzne” 1981, nr 10, s. 111–122.
Skarbek W., Teoria wartości etycznych D. Hume’a, Piotrków Trybunalski 2003.
Szewczyk J., Krytyka teorii przyczynowości Dawida Hume’a, Kraków 1980.
Tatarkiewicz Wł., Arystoteles, David Hume, Max Scheler o tragedii i tragiczności, Kraków 1976.
Tatarkiewicz Wł., Eseje Dawida Hume’a, [przedmowa do:] D. Hume, Eseje, Warszawa 1955, s. VII–XXXIX.
Twardowski K., Adnotacje na egzemplarzu „Badań dotyczących rozumu ludzkiego”, [w:] D. Hume, Badania dotyczące rozumu ludzkiego, Warszawa 1977, s. 205–225.
Wawrzyniak A., Koncepcja stosunku przyczynowego według Dawida Hume’a, „Roczniki Filozoficzne” 1963, nr 12, s. 39–51.
Wocial J., Dawida Hume’a „Traktat o naturze ludzkiej”, „Przegląd Filozoficzny” 1995, t. 14, nr 2, s. 133–143.
Zabieglik S., Dawid Hume jako ekonomista, „Pieniądze i Więź. Kwartalnik naukowy poświęcony problematyce ekonomicznej, prawnej i społecznej” 2000, R. II, nr 2 (7), s. 36–39.
Zabieglik S., Wczesne eseje polityczne Dawida Hume’a, „Edukacja Filozoficzna” 1999, t. 27, s. 301–314.
Zabieglik S., Wiek doskonalenia. Z filozofii szkockiego Oświecenia, „Zeszyty Naukowe Politechniki Gdańskiej. Filozofia III” 1997, nr 538 (rozdział poświęcony Hume’owi: s. 112–150).
Anzelm z Canterbury, Monologion. Proslogion, przeł. T. Włodarczyk, Warszawa 1992.
Bacon F., Novum Organum, przeł. J. Wikarjak, Warszawa 1955.
Bacon F., Nowa Atlantyda, przeł. W. Kornatowski, Warszawa 1954.
Berkeley G., Traktat o zasadach ludzkiego poznania, red. J. Salamon SJ, Kraków 2004.
Berkeley G., Works of George Berkeley, red. A. C. Fraser, t. I–IV, Oxford 1901.
Clarke S., Discourse Upon Natural Religion, London 1738.
Condillac E. de, Traktat o wrażeniach, przeł. W. Wojciechowska, Warszawa 1958.
Descartes R., Człowiek, Opis ciała ludzkiego, przeł. A. Bednarczyk, Warszawa 1989.
Descartes R., Medytacje o pierwszej filozofii. Zarzuty uczonych mężów i odpowiedzi autora, Kęty 2001.
Descartes R., Reguły kierowania umysłem. Poszukiwanie prawdy poprzez światło naturalne, przeł. L. Chmaj, Kęty 2002.
Descartes R., Rozprawa o metodzie, przeł. W. Wojciechowska, Warszawa 1970.
Descartes R., Zasady filozofii, przeł. I. Dąmbska, Warszawa 1960.
Galilei G., Dialog o dwu najważniejszych układach świata, Ptolemeuszowym i Kopernikowym, przeł. E. Ligocki, Warszawa 1953.
Hobbes T., Elementy filozofii, przeł. Cz. Znamierowski, Warszawa 1956.
Hobbes T., Lewiatan, przeł. Cz. Znamierowski, Warszawa 1954.
Kant I., Krytyka czystego rozumu, t. I–II, przeł. R. Ingarden, Warszawa 1957.
Kołakowski L. (red.), Filozofia XVII wieku. Francja, Holandia, Niemcy, Warszawa 1959.
Leibniz G. W., Pisma z teologii mistycznej, przeł. M. Frankiewicz, Kraków 1994.
Leibniz G. W., Teodycea. O dobroci Boga, wolności człowieka i pochodzeniu zła, przeł. M. Frankiewicz, Warszawa 2001.
Leibniz G. W., Wyznanie wiary filozofa oraz inne pisma filozoficzne, przekł. zbior., Warszawa 1969.
Locke J., Reasonableness of Christianity, Oxford 1999.
Locke J., Rozważania dotyczące rozumu ludzkiego, t. I–II, przeł. B. J. Gawęcki, Warszawa 1955.
Malebranche N., Dialogi o metafizyce i religii, przeł. P. Rak, Kęty 2003.
Malebranche N., Medytacje chrześcijańskie i metafizyczne, przeł. M. Frankiewicz, Kraków 2002.
Malebranche N., The Search after Truth with Elucidations of the Search after Truth, trans. T. M. Lennon, P. J. Olscamp, Cambridge 1997.
Pascal B., Myśli, przeł. T. Boy-Żeleński, Warszawa 1999.
Platon, Państwo, przeł. Wł. Witwicki, Kęty 1997.
Spinoza B., Etyka, [w:] idem, Traktaty, przeł. I. Halpern-Myślicki, Kęty 2000, s. 463–660.
Spinoza B., Pisma wczesne, przeł. L. Kołakowski, Warszawa 1969.
Spinoza B., Traktat o poprawie rozumu, [w:] idem, Traktaty, przeł. I. Halpern-Myślicki, Kęty 2000, s. 425–462.
Spinoza B., Traktat teologiczno-polityczny, [w:] idem, Traktaty, przeł. I. Halpern-Myślicki, Kęty 2000, s. 73–330.
Wollaston W., The Religion of Nature Delineated, London 1759.
Alquie F., Kartezjusz, Warszawa 1989.
Augustyn Wł., Podstawy wiedzy u Descartesa i Malebranche’a, Warszawa 1973.
Bednarski Wł., Descartes i cogito, Kraków 2001.
Brockliss L. W. B., Wiek ciekawości świata, [w:] J. Bergin, Zarys historii świata. XVII wiek, przeł. M. Urbański, Warszawa 2003, s. 188–232.
Chmaj L., Rozwój filozofii Kartezjusza, Kraków 1930.
Czerkawski J., Byt i nieskończoność w filozofii N. Malebranche’a. Dowód na istnienie Boga z prostego oglądu, „Roczniki Filozoficzne” 1991–1992, t. XXXIX–XL, nr l, s. 255–270; 1993, t. XLI, nr l, s. 103–124.
Czerkawski J., Rola cogito w filozofii Malebranche’a, „Archiwum Historii Filozofii i Myśli Społecznej” 1993, nr 38, s. 129–138.
Czerkawski J., Zagadnienie punktu wyjścia w filozofii N. Malebranche’a, „Roczniki Filozoficzne” 1994, t. XLII, nr l, s. 53–79.
Dąmbska I., „Meditations” Descartesa na tle sceptycyzmu francuskiego XVII wieku, „Kwartalnik Filozoficzny” 1950, t. XIX, s. 1–24.
Dąmbska I., Sceptycyzm francuski XVI i XVII wieku, Toruń 1958.
Fąfara R. M., Interpretacje wczesnej teorii idei Malebranche’a, „Studia Filozoficzne” 1979, nr 4, s. 83–97.
Foucault M., Historia szaleństwa w dobie klasycyzmu, przeł. H. Kęszycka, Warszawa 1987.
Gromczyński W., Montaigne – myśliciel nam współczesny, [w:] Z. Libiszowska (red.), Michel Montaigne po 400 latach, Łódź 1992, s. 7–23.
Hartle A., Michel de Montaigne: Accidental Philosopher, Cambridge 2003.
Hazard P., Myśl europejska w XVIII wieku, przeł. H. Suwała, Warszawa 1972.
Hazard P., The European Mind 1680–1715, Harmondsworth 1964.
Hensoldt A., Projekt charakterystyki uniwersalnej Gottfrieda Wilhelma Leibniza, „Nowa Krytyka” 2004, nr 17, s. 111–139.
Herrick J. A., The Radical Rhetoric of English Deists. The Discourse of Skepticism 1680–1750, Columbia 1997.
Hudson W., The English Deists, London 2009.
Jeanneret M., Perpetual Motion: Transforming Shapes in the Renaissance from da Vinci to Montaigne, Baltimore 2000.
Jolley N., Light of the Soul: Theories of Ideas in Leibniz, Malebranche, and Descartes, Oxford 1990.
Jura G., Wstęp, [do:] Spinoza, Traktaty, przeł. I. Halpern-Myślicki, Kęty 2000, s. 5–71.
Kilcullen J., Sinceirty and Truth: Essays on Arnauld, Bayle and Toleration, Oxford 1988.
Kołakowski L., Światopogląd XVII stulecia, [w:] idem (red.), Filozofia XVII wieku. Francja, Holandia, Niemcy, Warszawa 1959, s. 7–44.
Kopania J., Nicholasa Malebranche’a widzenie w Bogu, [wstęp do:] N. Malebranche, Medytacje chrześcijańskie i metafizyczne, Kraków 2002, s. 7–24.
Krokiewicz A., Sceptycyzm grecki (od Pirrona do Karneadesa), Warszawa 1964.
Krokiewicz A., Sceptycyzm grecki (od Filona do Sekstusa), Warszawa 1966.
Mates B., The Philosophy of Leibniz, Oxford 1986.
Noxon J. W., Perception and Reality. A History from Descartes to Kant, Ithaca 1996.
Ossowska M., Myśl moralna Oświecenia angielskiego, Warszawa 1966.
Peirce Ch. S., Jak uczynić nasze myśli jasnymi, [w:] idem, Wybór pism semiotycznych, Warszawa 1997.
Perzanowski J., Teofilozofia Leibniza, [dodatek do:] G. W. Leibniz, Pisma z teologii mistycznej, Kraków 1994, s. 243–351.
Popkin R. H., The History of Scepticism from Erasmus to Descartes, Assen 1964.
Popkin R. H., The Sceptical Precursors of David Hume, Palo Alto 1957.
Quine W. O., Epistemologia znaturalizowana, [w:] idem, Granice wiedzy i inne eseje, Warszawa 1986.
Quine W. O., Trzy dogmaty empiryzmu, [w:] idem, Z punktu widzenia logiki, Warszawa 1969.
Renaut A., Era jednostki. Przyczynek do historii podmiotowości, przeł. D. Leszczyński, Wrocław 2001.
Rodis-Lewis G., Kartezjusz i racjonalizm, Warszawa 2000.
Rorty R., Filozofia a zwierciadło natury, przeł. M. Szczubiałka, Warszawa 1994.
De Saussure F., Kurs językoznawstwa ogólnego, przeł. K. Kasprzyk, Warszawa 1961.
Scruton R., Spinoza, Routledge 1999.
Semelka T., Piotr Charron na tle dziejów sceptycyzmu, Kraków 1936.
Taylor Ch., Źródła podmiotowości. Narodziny tożsamości nowoczesnej, przekł. zbior., Warszawa 2001.
Toulmin S., Return to Reason, Cambridge 2001.
Tuchańska B., Koncepcje wiedzy apriorycznej i analitycznej a status logiki i matematyki, Łódź 1995.
Tuchańska B., Sieczkowski T. (red.), Obrona realizmu w filozofii nowożytnej i współczesnej, Łódź 2004.
Wasilewski M., Kartezjusz i Malebranche, „Przegląd Filozoficzny” 1937, t. 40.
Woleński J., Epistemologia, t. I (Zarys historyczny i problemy metateoretyczne), Kraków 2000; t. II (Wiedza i poznanie), Kraków 2001.
Zabieglik S., Filozofia szkockiego Oświecenia, „Edukacja Filozoficzna” 1993, t. 16, s. 179–188.
Zabieglik S., Szkocka szkoła filozofii common sense’u, „Studia Filozoficzne” 1986, nr 3 (244), s. 83–100.
Zabieglik S., Thomas Reid (1710–1796) – życie i twórczość (w dwusetną rocznicę śmierci), „Edukacja Filozoficzna” 1997, t. 24, s. 285–296.
Ziemiński I., Moralność i religia. Poglądy filozoficzne Josepha Butlera, Warszawa 2002.
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
Inne teksty tego samego autora
- Richard Kearney, Tomasz Sieczkowski, Anateizm
- Jennifer Huberman, Tomasz Sieczkowski, Transhumanizm
- Richard Swinburne, Tomasz Sieczkowski, Umysł, mózg i wolna wola
- John Harris, Tomasz Sieczkowski, Poprawianie ewolucji. Argumenty etyczne za tworzeniem lepszych ludzi
- Margaret A. Boden, Tomasz Sieczkowski, Piotr Fulmański, Sztuczna inteligencja. Jej natura i przyszłość
- John L. Schellenberg, Tomasz Sieczkowski, Religia ewolucyjna
- John Hick, Jan Andrzej Lipski, Tomasz Sieczkowski, Nowe pogranicze religii i nauki. Doświadczenie religijne, neuronauka i Transcendentne
- Tomasz Sieczkowski, Nowy ateizm
- Simon Blackburn, Tomasz Sieczkowski, Lustereczko, powiedz przecie...
- Victor J. Stenger, Tomasz Sieczkowski, Bóg. Błędna hipoteza. Jak nauka wykazuje, że Bóg nie istnieje
Dyscypliny
- Archeologia
- Bibliologia i informatologia
- Biologia
- Chemia
- Ekonomia i zarządzanie
- Etnologia i antropologia kulturowa
- Filologia polska
- Filologie obce
- Filozofia
- Fizyka
- Geografia
- Historia
- Językoznawstwo
- Judaica
- Kultura i sztuka
- Literaturoznawstwo
- Matematyka
- Media
- Pedagogika
- Podręczniki dla cudzoziemców
- Politologia i stosunki międzynarodowe
- Prawo
- Psychologia
- Socjologia
- Varia
- Otwarty dostęp
Seria
- 100 lat niepodległości
- Akademia Samorządowa
- Akademia Zarządzania i Finansów
- Aktywni (nie)pełnosprawni
- Analecta Literackie i Językowe
- Bałkany XX/XXI
- Bibliotheca Litteraria
- Bibliotheca Philosophica
- Biografia i Badanie Biografii
- Byzantina Lodziensia
- Contemporary Asian Studies Series
- Cyfryzacja
- Edukacja dla Mądrości
- Ekonomia
- Filmo!znawcy
- Finanse
- Gerontologia
- Interdyscyplinarne Studia Miejskie
- Interpretacje Literackie
- Jerzy Giedroyc i…
- Jerzy Giedroyc i Świadkowie Historii
- Jesień Życia?
- Językoznawstwo
- Judaica Łódzkie
- Jurysprudencja
- Kim Jest Człowiek?
- Kognitywistyka
- Komunikacja i Media
- Krótkie Wprowadzenie
- Kultura Literacka Łodzi
- Literaturoznawstwo. Sylwetki
- Łódzkie Studia z Językoznawstwa Angielskiego i Ogólnego
- Łódź w PRL. PRL w Łodzi
- Manufactura Hispánica Lodziense
- Marketing
- Monografie Sekcji Socjologii Niepełnosprawności PTS
- Nauka Sztuki – Sztuka Nauki
- Neuronauka w psychologii
- Oblicza feminizmu
- Oblicza wojny
- Perspektywy Biograficzne
- Politologia
- Polska a Europa Środkowo-Wschodnia w XX wieku
- Polska Kultura Filmowa
- Prawo
- PRL. Biografie
- Projekt: Egzystencja i Literatura
- Psychologia Wszystkiego
- Research on Science & Natural Philosophy
- Romanistyka dla Teatru
- Series Ceranea
- Stała Konferencja Pedagogiki Społecznej pod Patronatem Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN
- Sztuka-Media-Kultura
- Terapia Pedagogiczna
- Twórczość i Edukacja
- Vade Nobiscum
- Warsztaty z Geografii Turyzmu
- Wczesna Edukacja
- W poszukiwaniu idei XXI wieku
- W Wieży Babel po polsku
- Zarządzanie
- Życie prywatne Polaków w XIX wieku

