Internacjonalizacja przedsiębiorstw a procesy innowacyjne w globalnej gospodarce

Jerzy Ryszard Różański; Nataliya Voytovych

doi:10.18778/8331-160-9

Słowa kluczowe: Internacjonalizacja, innowacje, cyfryzacje, globalna gospodarka

Opublikowane: 18 maja 2023

Kategorie: Ekonomia i zarządzanie, Otwarty dostęp

Pliki do pobrania

PDF

Innowacje są jednym z czynników, które decydują o rozwoju współczesnej gospodarki. 

Innowacyjne przedsiębiorstwa charakteryzują się wyższą konkurencyjnością na rynku krajowym, ale przede wszystkim na rynkach międzynarodowych. Jednocześnie, w gospodarce światowej zachodzą procesy internacjonalizacji przedsiębiorstw, co jest związane z liberalizacją światowej gospodarki. 

W literaturze krajowej, ale również zagranicznej, dość rzadko podejmowany jest problem wzajemnych związków między internacjonalizacją i innowacyjnością przedsiębiorstw. Dlatego też, przeprowadzono rozpoznanie literaturowe oraz badania, które koncentrowały się na problematyce wzajemnych związków między internacjonalizacją przedsiębiorstw, a ich innowacyjnością, na podstawie danych makroekonomicznych z 27 krajów UE. 

Występowanie tych relacji ma duże znaczenie dla gospodarek poszczególnych krajów i samych przedsiębiorstw, bowiem można przyjąć hipotezę, że te dwa zjawiska wzajemnie się wspierają, w istotny sposób wpływając na tempo rozwoju światowej gospodarki i funkcjonujących w niej przedsiębiorstw. 

Przeprowadzone badania wykazały występowanie istotności statystycznej, między internacjonalizacją, a innowacjami. Jednocześnie udowodniły, że nadal występują duże różnice między poziomem innowacyjności poszczególnych krajów należących do UE. 

Polska jest wciąż krajem o relatywnie niskiej innowacyjności, chociaż niektóre wskaźniki innowacyjności stopniowo poprawia. 

Niestety, może to też wpływać na możliwości internacjonalizacji działalności polskich przedsiębiorstw. 

Jerzy Ryszard Różański - Uniwersytet Łódzki, Wydział Zarządzania Katedra Zarządzania Finansami Przedsiębiorstwa

Prof. dr hab. Jerzy Różański jest pracownikiem Katedry Zarządzania Finansami Przedsiębiorstwa na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Łódzkiego. Specjalizuje się w problematyce finansów i inwestycji międzynarodowych, rachunku inwestycyjnego, a także związków między internacjonalizacją przedsiębiorstwa a jego strategią finansową i innowacyjnością.
Jest autorem ponad 180 publikacji, w tym pięciu monografii oraz wielu referatów na konferencje krajowe i zagraniczne.
Odbywał staże naukowe m.in. w Oxfordzie, Berlinie, Lyonie oraz wizyty studyjne m.in. w Bochum, Stuttgarcie, Bielefeld, Chemnitz. Kierował grantem europejskim (z udziałem Uniwersytetu w Manchesterze), grantem NCN i grantem Prezydenta Miasta Łodzi. Był recenzentem i ekspertem NCN. Wypromował 20 doktorów.
Przez wiele lat kierował Zakładem Zarządzania Finansami Przedsiębiorstwa, a później Katedrą Finansów i Strategii Przedsiębiorstwa UŁ.

Nataliya Voytovych - Uniwersytet Łódzki, Wydział Zarządzania Katedra Zarządzania Finansami Przedsiębiorstwa

Nataliya Voytovych pracuje w Katedrze Zarządzania Finansami Przedsiębiorstwa, Wydział Zarządzania, Uniwersytet Łódzki od 1 czerwca 2022 r.
Dyplom doktora (Ph.D.) otrzymała 14 października 2009 r. Doświadczenie pedagogiczne od 1 września 2006 r.
Wykładowca i naukowiec z ponad 16-letnim doświadczeniem w kilku instytucjach badawczych: Lwowski Narodowy Uniwersytet Medycyny Weterynaryjnej i Biotechnologii im. Stefana Grzyckiego, Lwowski Instytut Gospodarki i Turystyki, Lwowski Uniwersytet Bankowości.
Opublikowała ponad 100 artykułów w czasopismach branżowych i o zasięgu międzynarodowym, w tym trzy monografie i jeden podręcznik dla studentów. Uczestniczyła w ponad 50 międzynarodowych konferencjach naukowych i stażach, m.in. w Ukrainie, Polsce, Niemczech, na Węgrzech, w Słowenii, Belgii, Finlandii, Austrii, Wielkiej Brytanii. Otrzymała grant – Program dla młodych naukowców, Studium Europy Wschodniej na Uniwersytecie Warszawskim (od 1 września 2016 r. do 15 lipca 2017 r.).

Allen J.A., Scientific Innovation and Industrial Prosperity, Elsevier, Amsterdam–New York 1967.

Ambroziak Ł. i in., Korzyści Polski z jednolitego rynku, Polski Instytut Ekonomiczny, Warszawa 2022.

Balcet G., Ietto-Gillies G., Internationalisation, Outsourcing and Labour Fragmentation: The Case of FIAT, „Cambridge Journal of Economics” 2020, vol. 44, issue 1, January, https://doi.org/10.1093/cje/bez013

Baruk J., Organizacyjne uwarunkowania działalności innowacyjnej przedsiębiorstwa, [w:] M. Brzeziński (red.), Zarządzanie innowacjami technicznymi i organizacjami, Difin, Warszawa 2001.

Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w województwie kujawsko-pomorskim, red. W. Karaszewski, Dom Organizatora, Toruń 2012.

Bogdanienko J., Zarządzanie innowacjami, Wydawnictwo SGH, Warszawa 1998.

Bojar E. (red.), Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w regionach słabo rozwiniętych – studium porównawcze Polski i Irlandii. Efekty i zagrożenia, Dom Organizatora, Toruń 2008.

Bojar E., Bis J., Żminda T., Znaczenie bezpośrednich inwestycji zagranicznych na rynku pracy województw lubelskiego oraz podkarpackiego, „Przegląd Organizacji” 2009, nr 6.

Brojakowska-Trząska M., Wsparcie internacjonalizacji – programy stymulowania umiędzynarodowienia mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego” 2015, nr 848.

Brownlie D., Analiza otoczenia, [w:] M.J. Thomas (red.), Podręcznik marketingu, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999.

Brózda J., Marek S., Otoczenie przedsiębiorstwa, [w:] S. Marek, M. Białasiewicz (red.), Podstawy nauki o przedsiębiorstwie. Przedsiębiorstwo jako organizacja gospodarcza, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2008.

Buczkowski B., Kłysik-Urysek A., Kuna-Marszałek A., Świerkocki J., Polskie inwestycje bezpośrednie. Doświadczenia przedsiębiorstw regionu łódzkiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2015.

Cantwell J., A Commentary on Grazia Ietto-Gillies’ Paper, „The Theory of the Transnational Corporation at 50+”, „Economic Though” 2014, vol. 3.2.

Castellani D., Zanfei A., Internationalization, Innovation and Productivity: How Do Firms Differ in Italy?, „The World Economy” 2007, vol. 30, https://doi.org/10.1111/j.1467-9701.2007.00875

Castellani D., Jimenez A., Zanfei A., How Remote Are R&D Labs? Distance Factors and International Innovative Activities, „Journal of International Business Studies” 2013, vol. 44.

Chabbal R., Characteristics of Innovation: Policies, Namely for SMEs, „Science, Technology, Industry” 1995, vol. 16.

Cheng L., International Competition in R&D and Technological Leadership: An Examination of the Posner-Hufbauer Hypothesis, „Journal of International Economics” 1984, vol. 17, issues 1–2.

Christofi M., Vrontis D., Thrassou A., Shams S.M.R., Triggering Technological Innovation through Cross-border Mergers and Acquisitions: A Micro-foundational Perspective, „Technological Forecasting & Social Change” 2019, vol. 146.

Ciborowski R., Wpływ zmian w polityce ekonomicznej i globalizacji na postęp techniczny i konkurencyjność gospodarki Wielkiej Brytanii, Uniwersytet w Białymstoku, Białystok 2004.

Cohen W.M., Levinthal D.A., Absorptive Capacity: A New Perspective on Learning and Innovation, „Administrative Science Quarterly” 1990, vol. 35, no. 1, special issue: Technology, Organizations, and Innovation (Mar.).

Daszkiewicz N., Internacjonalizacja przedsiębiorstw działających w branżach high-tech, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2017.

Deng Z., Zhu Z., Johanson M., Hilmersson M., Rapid Internationalization and Exit of Exporters: The Role of Digital Platforms, „International Business Review” 2022, vol. 31(1): 101896.

The Digital Economy and Society Index (DESI), European Commission, https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/desi (dostęp: 6.04.2022).

Digital Economy and Society Index (DESI). European Guidelines and Empirical Applications on the Territory, Springer, https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-18593-0_31 (dostęp: 6.05.2022).

Driffield N., Jones C., Impact of FDI, ODA and Migrant Remittances on Economic Growth in Developing Countries: A Systems Approach, „European Journal of Development Research" 2013, vol. 25, http://doi.org/10.1057/ejdr.2013.1

Drucker P.F., Natchnienie i fart, czyli innowacja i przedsiębiorczość, Emka, Warszawa 2004.

Du J., Zhu S., Li W.H. Innovation through Internationalization: A Systematic Review and Research Agenda, „Asia Pacific Journal of Management” 2022, https://doi.org/10.1007/s10490-022-09814-z

Duliniec E., Marketing międzynarodowy, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2004.

Dworczyk M., Szlasa R., Zarządzanie innowacjami. Wpływ na wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw, Wydawnictwo Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2001.

Dziemianowicz W., Konkurencyjność gmin w kontekście relacji władze lokalne – inwestorzy zagraniczni, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2008.

Eden D.L., Hitt M.A., Ireland R.D., Friends, Acquaintances, or Strangers? Partner Selection in R&D Alliances, „Academy of Management Journal” 2008, vol. 51 (2).

Edquist C., Zabala-Iturriagagoitia J.M., Barbero J., Zofío J.L., On the Meaning of Innovation Performance: Is the Synthetic Indicator of the Innovation Union Scoreboard Flawed?, „Research Evaluation” 2018, vol. 27(3).

European Commission, Directorate-General for Research and Innovation, H. Hollanders, N. Es-Sadki, A. Khalilova, European Innovation Scoreboard 2022, Publications Office of the European Union, 2022, s. 68, https://data.europa.eu/doi/10.2777/309907 (dostęp: 30.11.2022).

European Innovation Scoreboard 2022, European Commission: This report was prepared and coordinated by Deloitte Consulting & Advisory BV/SRL, Maastricht University/UNU-MERIT, Valdani Vicari & Associati.

European Innovation Scoreboard 2022, Publications Office of the European Union, Luxembourg 2022.

Filippetti A., Frenz M., Ietto-Gillies G., The Impact of Internationalization on Innovation at Countries’ Level: The Role of Absorptive Capacity, „Cambridge Journal of Economics” 2017, vol. 41, s. 413–439, https://doi.org/10.1093/cje/bew032

Freeman Ch., The Economics of Industrial Innovation, Penguin Books, London 1973.

Freixanet J., Innovation and Internationalization: Relationship and Implications for Management and Public Policy, „International Journal of Entrepreneurial Knowledge” 2014, no. 2.2.

Frynas J., Mellahi K., Global Strategic Management, Oxford University Press, Oxford 2011.

Gassmann O., von Zedwitz M., New Concepts and Trends in International R&D Organization, „Research Policy” 1999, no. 25.

Glinkowska B., Kaczmarek B., Zarządzanie międzynarodowe i internacjonalizacja przedsiębiorstw, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2016.

Golański M., Gospodarka cyfrowa, gospodarka informacyjna, gospodarka oparta na wiedzy – różne określenia tych samych zjawisk, czy podobne pojęcia określające różne zjawiska, „Roczniki Kolegium Analiz Ekonomicznych SGH” 2018.

Gorynia M., Strategie firm polskich wobec ekspansji inwestorów zagranicznych, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2005.

Griffin R.W., Podstawy zarządzania organizacjami, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001.

Grimwade N., International Trade, 2nd ed., Taylor and Francis 2020, Retrieved from https://www.perlego.com/book/1629042/international-trade-new-patterns-of-trade-production-and-investment-pdf (dostęp: 10.10.2022).

Grubel H., Lloyd P.J., Intra Industry Trade: The Theory and Measurement of International Trade with Differentiated Products, Macmillan, London 1975.

Gupta A.K., Govindarajan V., Knowledge Flows within Multinational Corporations, „Strategic Management Journal” 2000, vol. 21, http://doi.org/10.1002/(SICI)1097-0266(200004)21

Ietto-Gillies G., Transnational Corporations and International Production. Trends, Theories, Effects, 2nd ed., Edward Elgar, Cheltenham, UK–Northampton, MA, USA 2012.

Ietto-Gillies G., Transnationality in the XXI Century. Concept and Indicators, „Critical Perspectives on International Business” 2022, vol. 18, no. 3, https://doi.org/10.1108/cpoib-11-2020-0135

Innobarometer, a tool to track the EU business innovation trends, https://www.ayming.pl/en/analizy-i-aktualnosci/ayming-institute/international-innovation-barometer-2020/ (dostęp: 29.09.2022).

Janasz W., Kozioł-Nadolna K., Innowacje w organizacji, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2011.

Jasiński A.H., Innowacje i polityka innowacyjna, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 1997.

Jaworek M., Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w prywatyzacji polskiej gospodarki, Dom Organizatora, Toruń 2006.

Jaworek M., Ocena ekonomicznej efektywności bezpośrednich inwestycji zagranicznych w praktyce polskich przedsiębiorstw, Wydawnictwo UMK, Toruń 2013.

Johanson J., Vahlne J.E., The Uppsala Internationalization Process Model Revisited: From Liability of Foreignness to Liability of Outsidership, „Journal of International Business Studies” 2009, no. 9.

Klincewicz K., Organizacje i otoczenie, [w:] J. Bogdanienko (red.), Organizacja i zarządzanie w zarysie, Wydawnictwo Naukowe Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2010.

Kline S.J., Rosenberg N., An Overview of Innovation, [w:] R. Landau, N. Rosenberg (ed.), The Positive Sum Strategy. Harnessing Technology for Economic Growth, National Academy Press, Washington 1986.

Korpus J., Banach E., Przedsiębiorstwa z sektora wysokich technologii w erze gospodarki cyfrowej, „Ekonomika i Organizacja Przedsiębiorstwa” 2017, nr 3.

Kubielas S., Innowacje i luka technologiczna w gospodarce globalnej opartej na wiedzy. Strukturalne i makroekonomiczne uwarunkowania, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2009.

Kuzel M., Kapitał intelektualny organizacji w procesie internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw – inwestorów zagranicznych, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2018.

Lane N., Advancing the Digital Economy into the 21st Century, „Information System Frontiers” 1999, no. 1.

Leih S., Evolutionary Theory of the Multinational Corporation, [w:] M. Augier, D.J. Teece (eds.), The Palgrave Encyclopedia of Strategic Management, Palgrave Macmillan, London 2018. https://doi.org/10.1057/978-1-137-00772-8_89

Majka A., Puchalska K., Bariery internacjonalizacji mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, „Wiadomości Statystyczne” 2021, nr 9.

Mancini S., González J.C., Role of Technology Transfer, Innovation Strategy and Network: A Conceptual Model of Innovation Network to Facilitate the Internationalization Process of SMEs, „Technology and Investment” 2021, vol. 12.

Mansfield E., Industrial Research and Technological Innovation, Norton, New York 1968.

Mansfield E., Innovation, Technology and the Economy, Edward Elgar, Aldershot 1995.

Manyika J., Lund S., Boughen J., Woetzel J., Kalin S., Dhruv D., Digital Globalization: The New Era of Global Flows, McKinsey 2016.

Najlepszy E., Zarządzanie finansami międzynarodowymi, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2000.

Needle D., Business in Context: An Introduction to Business and Its Environment, Chapman and Hall, London 1993.

Nelson R.R., Rosenberg N., Technical Innovation and National Systems, [w:] R.R. Nelson (ed.), National Innovation Systems. A Comparative Analysis, Oxford University Press, Oxford 1993.

Nelson R.R., Winter S.G., An Evolutionary Theory of Economic Change, Harvard University Press, Cambridge, MA 1982.

Oczkowska R., Międzynarodowa ekspansja przedsiębiorstw w warunkach globalizacji, Difin, Warszawa 2013.

Oslo Manual, Guidelines for Collecting and Interpreting Innovation Data, Third Edition, OECD/Eurostat, Paris 2005.

Pakulska T., Zmiany w otoczeniu przedsiębiorstwa jako impuls wzrostu gospodarki kreatywnej, [w:] R. Sobiecki, J.W. Pietrewicz (red.), Przedsiębiorstwa a narastająca niestabilność otoczenia, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa 2012.

Pakulska T., Poniatowska-Jaksch M., Gospodarka cyfrowa, [w:] P. Sobiecki, M. Poniatowska-Jaksch (red.), Cyfryzacja a przedsiębiorstwo, Wydawnictwo SGH, Warszawa 2019.

Pakulska T., Poniatowska-Jaksch M., Platformizacja korporacji transnarodowych, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa 2021.

Pakulska T., Poniatowska-Jaksch M., Przegrupowanie przedsiębiorstw w procesie internacjonalizacji, [w:] M. Poniatowska-Jaksch (red.), Nowe myślenie w zarządzaniu strategicznym przedsiębiorstwa, DW SGH, Warszawa 2015.

Pakulska T., Szczepaniak-Rochowska M., Zakorzenienie BIZ a rozwój przedsiębiorczości, „Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie” 2010, nr 3.

Papanastassiou M., Pearce R., Zanfei A., Changing Perspectives on the Internationalization of R&D and Innovation by Multinational Enterprises: A Review of the Literature, „Journal of International Business Studies” 2020, vol. 51(4).

Pastuszak Z., Logistyka innowacji, [w:] M. Brzeziński (red.), Zarządzanie innowacjami technicznymi i organizacjami, Difin, Warszawa 2001.

Patora-Wysocka Z., Procesy internacjonalizacji małych i średnich przedsiębiorstw, Difin, Warszawa 2012.

Pieczarka K., E-commerce filarem gospodarki rynkowej, „Prace Naukowe WSZiP” 2017, nr 43, s. 125–140 (na podstawie Raportu Polityka Insight. Czas na przyspieszenie cyfryzacji Polski, Warszawa 2016).

Pierścionek Z., Strategia konkurencji i rozwoju przedsiębiorstwa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003.

Piórko K., Władza korporacji transnarodowych w stosunkach międzynarodowych, Wydawnictwo Naukowe Grado, Toruń 2008.

Podręcznik Oslo. Zasady gromadzenia i interpretacji danych dotyczących innowacji, wyd. III, OECD–Eurostat, Warszawa 2008.

Poland in the Digital Economy and Society Index, European Commission, https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/desi-poland (dostęp: 6.05.2022).

Polanyi K., Wielka transformacja. Polityczne i ekonomiczne źródła naszych czasów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010.

Polańska K., Upowszechnianie się trendów w gospodarce cyfrowej, Rocznik Kolegium Analiz Ekonomicznych SGH, Warszawa 2016.

Rothwell R., Gardiner P., Innovation and Re-innovation. A Role of the User, „Technovation” 1985, no. 3.

Różański J., Przedsiębiorstwa zagraniczne w Polsce. Rozwój. Finansowanie. Ocena, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2010.

Schumpeter J., Teoria rozwoju gospodarczego, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1960.

Skowronek-Mielczarek A., Gospodarka cyfrowa a funkcjonowanie współczesnych przedsiębiorstw na rynku polskim, „Zeszyty Naukowe PWSZ w Płocku. Nauki Ekonomiczne” 2021, nr 33.

Stawasz E., Główne obszary sił motorycznych i napięć w systemie transferu i komercjalizacji technologii w Polsce, [w:] Uwarunkowania rozwoju przedsiębiorczości opartej na wiedzy, „Zeszyty Naukowe” 2011, nr 642, „Ekonomiczne Problemy Usług”, nr 64.

Stawasz E., Zewnętrzne uwarunkowania innowacyjności i wzrostu firm, [w:] K.B. Matusiak, E. Stawasz, A. Jewtuchowicz, Zewnętrzne determinanty rozwoju innowacyjnych firm, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2001.

Steers R.M., Miller E.L., Management in 1990s: The International Challenge, „The Academy of Management Executive” 1988, February.

Szałucka M., Wpływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych na konkurencyjność polskich inwestorów, [w:] W. Karaszewski (red.), Bezpośrednie inwestycje zagraniczne polskich przedsiębiorstw, Dom Organizatora, Toruń 2008.

Szatkowski K., Ekonomiczne uwarunkowania działalności innowacyjnej, [w:] M. Brzeziński (red.), Zarządzanie innowacjami technicznymi i organizacyjnymi, Difin, Warszawa, 2001.

Talar S., Kos-Łabędowicz J., Internacjonalizacja w warunkach gospodarki internetowej na przykładzie firm micromultinationals, „Biznes Międzynarodowy w Gospodarce Globalnej” 2014, nr 33.

Vissak T., Francioni B., Seriel Nonlinear Internationalization in Practice. A Case Study, „International Business Review” 2013, no. 6.

Welch L., Luoristarinen R., Internationalization: Evolution of a Concept, „Journal of General Management” 1988, no. 2.

Weresa M.A., Innowacyjność i technologia jako determinanty współpracy międzynarodowej, [w:] J. Bossak, W. Bieńkowski (red.), Konkurencyjność gospodarki Polski w dobie integracji z Unią Europejską i globalizacji, t. 1, Wydawnictwo Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, Warszawa 2000.

Włodarczyk J., Działalność innowacyjna i jej ograniczenia w polskiej gospodarce, [w:] E. Okoń-Horodyńska, A. Zachorowska-Mazurkiewicz (red.), Innowacje w rozwoju gospodarki i przedsiębiorstw: siły motoryczne i bariery, Instytut Wiedzy i Innowacji, Warszawa 2007.

Wymogi globalnej konkurencyjności przedsiębiorstw, red. R. Sobiecki, J.W. Pietrewicz, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa 2014, rozdział: Nowe myślenie strategiczne a internacjonalizacja polskich przedsiębiorstw.

Wyniki Polski w rankingu DESI 2021, Platforma Przemysłu Przyszłości, https://przemyslprzyszlosci.gov.pl/wyniki-polski-w-rankingu-desi-2021/ (dostęp: 6.04.2022).

Xiaolan F., Pietrobelli C., Soete L., The Role of Foreign Technology and Indigenous Innovation in the Emerging Economies: Technological Change and Catching-up, „World Development” 2011, vol. 39, no. 7.

Zastempowski M., Uwarunkowania budowy potencjału innowacyjnego polskich małych i średnich przedsiębiorstw, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2010.

Zeschky M., Daiber M., Widenmayer B., Gassmann O., Coordination in Global R&D Organizations: An Examination of the Role of Subsidiary Mandate and Modular Product Architectures in Dispersed R&D Organizations, „Technovation” 2014, vol. 34(10).

Zhou M., Wei P., Zeng X., Deng L., Analysis on the Differences of Combination Effects of Science and Technology Innovation Policies, „Computational Intelligence and Neuroscience”, vol. 2022, Article ID 9011795, 39.

Zielińska-Głębocka A., Handel krajów uprzemysłowionych w świetle teorii handlu międzynarodowego, Uniwersytet Gdański, Gdańsk 1996.

Pobrania

Dane do pobrania nie są jeszcze dostępne.

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować

Różański, Jerzy Ryszard, i Nataliya Voytovych. 2023. Internacjonalizacja przedsiębiorstw a Procesy Innowacyjne W Globalnej Gospodarce . Zarządzanie. Poland: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8331-160-9.