Rozprzestrzenianie się RTA w gospodarce światowej w następstwie kryzysu w ramach WTO – przypadek porozumień między UE a krajami ASEAN

Stale pogłębiający się i postępujący kryzys w wypełnianiu przez Światową Organizację Handlu (WTO) jej kluczowych ról jest główną przyczyną rozprzestrzeniania się regionalnych umów handlowych (RTA) na całym świecie. Rosnącą tendencję w tym zakresie można było zaobserwować również w działaniach podejmowanych przez Unię Europejską. Obecna polityka UE dotycząca dywersyfikacji i intensyfikacji stosunków handlowych polega przede wszystkim na zawieraniu licznych umów o wolnym handlu (FTA). Wyraźną tendencją w tym kontekście jest szczególne zainteresowanie rynkami regionu Azji i Pacyfiku, ze względu na ich ogromny potencjał gospodarczy. Na szczególną uwagę w tym kontekście zasługują umowy bilateralne zawarte z krajami grupy ASEAN, które w sumie są trzecim co do wielkości partnerem handlowym UE poza Europą. Umowy te, prowadzące do wznowienia negocjacji w sprawie ambitnej międzyregionalnej umowy o wolnym handlu z ASEAN, mają szczególne znaczenie dla wzmocnienia pozycji UE w tym ważnym gospodarczo obszarze, także w świetle innych kluczowych umów zawartych w regionie, takich jak RCEP czy CPTPP.

Zapewnienie lepszego dostępu do dynamicznego rynku ASEAN jest dla UE priorytetem. Region ten ma kluczowe znaczenie dla europejskich interesów gospodarczych, co zostało podkreślone w strategii handlowo-inwestycyjnej dla UE – „Handel z korzyścią dla wszystkich”, przedstawionej w 2015 roku.

W obliczu wielostronnego kryzysu w ramach WTO UE, jako najaktywniejszy uczestnik RTA w gospodarce światowej, będzie zatem koncentrować się na realizacji swojej dotychczasowej polityki i działań w tym zakresie – negocjowaniu RTA. Rozwiązanie to, ze względu na swój dyskryminacyjny charakter, dodatkowo komplikuje handel światowy, ale z drugiej strony daje UE większą siłę przetargową. Zmiana tej sytuacji wymaga zreformowania WTO i odbudowania pozycji organizacji w światowym systemie handlu.