Z badań nad skryptorium klasztoru cystersów w Mogile do początków XVI wieku

Skryptorium klasztoru Cystersów w Mogile należy uznać za najlepiej opracowane, zwłaszcza w odniesieniu do XIII stulecia. Doczekało się ono trzech opracowań książkowych i licznych artykułów. Stosunkowo najlepiej opracowany jest okres do końca XIII wieku. Ustalono, że w tym czasie w skryptorium powstało 29 dokumentów, Kronika polsko-śląska oraz kodeks nocturnale cantuale, który się nie zachował i wiemy o nim z późniejszej (XVI wiek) kroniki klasztornej Mikołaja z Krakowa. Wskazano trzech znanych z imienia pisarzy klasztornych: opata Hermana i brata Ludwika oraz opata Engelberta. Ponadto ujawniono 21 anonimowych pisarzy zakonnych, którzy spisywali dokumenty klasztorne. Widać wyraźne podobieństwa w zakresie zwyczajów pisarskich klasztoru Cystersów w Mogile do skryptorium jego macierzy lubiąskiej, szczególnie w latach 20. i 30. XIII wieku, a ich późniejszy zanik był wynikiem pojawienia się nowego pokolenia pisarzy klasztornych. Kontynuacja badań objęła okres od XIV do początków XVI wieku. Z tego czasu zachowało się 186 dokumentów dotyczących klasztoru cystersów w Mogile i 29 kodeksów. W trakcie badań ustalono, że w skryptorium mogli pracować następujący cystersi: Jan Wartenberg (1375/78–1389), Arnold (1412), Mikołaj Brygier (1426–1438), doktor Jakub z Paradyża (1420–1441), brat N (1441), późniejszy opat Piotr Hirszberg (1447), bracia Jerzy z Sambora i Mikołaj (1461–1475), brat Mikołaj z Krakowa, m.in. autor kroniki klasztornej (1452–1505/6). Lata wyrażone w nawiasach oznaczają czas ich aktywności pisarskiej.