Jezus jako nauczyciel, mistrz. Apelatywne nazwy Syna Bożego w staropolskich i szesnastowiecznych przekładach Ewangelii

Przedmiotem artykułu są różne występujące w staropolskich i szesnastowiecznych przekładach Ewangelii apelatywne nazwy Jezusa, podzielone na nazwy stosowane przez Niego samego oraz Jego uczniów. Są wśród nich takie, jak: mistrz, uczyciel, nauczyciel, przykażyciel, przystaw, rabbi czy rabbuni. To różne polskie ekwiwalenty takich greckich leksemów, jak didaskalos, epistates, w tym pożyczek hebrajskich w grece, jak rabbi i rabbuni. Stosowane są głównie jako formy adresatywne, w bezpośrednich zwrotach do osoby. Wyrazy te występują zarówno w tekście głównym, jak i w przypisach, zwłaszcza w tekstach protestanckich. Ich większa niż w grece i łacinie liczba wskazuje na twórczy namysł nad dokonywanym przekładem i doskonalenie warsztatu translatorskiego, a w translacjach innowierczych — ponadto na potrzebę odnowienia słownictwa kojarzonego z katolickim, na przykład uczyciel Szymona Budnego. W niewielkim zakresie leksyka z tej grupy potwierdza różnice konfesyjne.