Hiponimizacja polskich ekwiwalentów greckich leksemów z pola semantycznego DZIECKO w Nowym Testamencie Biblii Jakuba Wujka (1599)

Tomasz Lisowski

doi:10.18778/8142-402-8

Hiponimizacja polskich ekwiwalentów greckich leksemów z pola semantycznego DZIECKO w Nowym Testamencie Biblii Jakuba Wujka (1599)

Tomasz Lisowski

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Instytut Filologii Polskiej

Publikacja:

Filologia jako porządkowanie chaosu: Studia nad językiem i tekstem. Ad honorem Professoris Marci Cybulski

Strony: 183-200

DOI: https://doi.org/10.18778/8142-402-8.14

Słowa kluczowe: język tekstów urzędowych, język listów prywatnych, przekłady tekstów religijnych, przekłady Biblii, wolapik, historia języka, języki słowiańskie

Opublikowane: 30 grudnia 2018

Kategorie: Filologia polska, Otwarty dostęp

Pliki do pobrania

PDF

W Nowym Testamencie Biblii Jakuba Wujka (1599) nieuzasadnionej kontekstowo hiponimizacji podlegają niektóre ekwiwalenty ambiwalentnych pod względem płci greckich leksemów z pola semantycznego DZIECKO: παιδίον, παίς, τεκνίον, τέκνον. Ich polskimi ekwiwalentami są wskazujące na płeć leksemy: chłopię, pacholę, syn, synaczek, synowski. Taka hiponimizacja prowadzi do maskulinizacji oryginalnego greckiego przekazu biblijnego, odzwierciedlającej ówczesny system wartości i usprawiedliwionej względami filologicznymi (oddziaływanie wzorca łacińskiej Wulgaty). Jej jaskrawym przykładem jest wyrażenie synowie boży, ekwiwalent greckiego wyrażenia τέκνα τοῦ Θεοῦ. Podobny stan rzeczy panuje w Nowym Testamencie Biblii brzeskiej (1563) oraz w większości przypadków w Nowym Testamencie w przekładzie Jakuba Wujka (1593). Natomiast w Nowym Testamencie Biblii gdańskiej (1632) jej tłumacz, Daniel Mikołajewski w większości przypadków wprowadza wyrażenia dziatki boże, dzieci boże, dzieci miłe, naśladowcy boży, które semantycznie są bliższe sensowi oryginału.

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować

Lisowski, Tomasz. 2018. „Hiponimizacja Polskich ekwiwalentów Greckich leksemów Z Pola Semantycznego DZIECKO W Nowym Testamencie Biblii Jakuba Wujka (1599)”. W Filologia Jako porządkowanie Chaosu: Studia Nad językiem I Tekstem. Ad Honorem Professoris Marci Cybulski, zredagowane przez Ewa Woźniak i Anna Lenartowicz-Zagrodna, 183-200. Poland: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8142-402-8.14.