Zamki, pałace i dwory w Polsce – rozmieszczenie i obecne wykorzystanie

Celem rozdziału jest identyfikacja zamków, pałaców i dworów w Polsce oraz ich charakterystyka pod względem rozmieszczenia, stanu zachowania, stosunków własnościowych oraz aktualnie pełnionej funkcji. Celem pośrednim jest przedstawienie procesu zbierania danych z użyciem GIS, ocena zgromadzonych danych i wykorzystanego oprogramowania. Badania zostały przeprowadzone w ramach projektu studenckiego. Na podstawie rejestru zabytków nieruchomych Narodowego Instytutu Dziedzictwa, zgromadzono za pomocą aplikacji ArcGIS Online lokalizacje i informacje opisowe dla 4 842 zamków, pałaców i dworów w Polsce. Spośród wszystkich sklasyfikowanych obiektów, blisko 53% stanowią dwory, 41% pałace i 6% zamki. Najwięcej dworów znajduje się w centrum Polski. Pałace dominują w zachodniej części kraju. Zamki zlokalizowane są głównie w południowo-zachodniej części Polski oraz w mniejszym stopniu na północy. Wśród analizowanych zabytków, 60% zostało uznanych za obiekty funkcjonujące. Blisko połowę wszystkich uwzględnionych w projekcie zamków, pałaców i dworów stanowią obiekty prywatne. Najczęściej występującą aktualnie funkcją badanych zabytków jest funkcja mieszkaniowa (18%).