Śmierć i krótka żałoba, czyli rzeczywisty koniec Młodej Polski

Franciszek Pik Mirandola zmarł 3 czerwca 1930 r. Jego zgon odnotowały gazety w całej Polsce, a ilość nekrologów i sylwetek-wspomnień pośmiertnych była obfitsza niż ilość recenzji któregokolwiek z jego dzieł artystycznych. Zainteresowanie śmiercią Mirandoli początkowo było ograniczone do kręgu rodzinno-towarzyskiego, o czym świadczył także cichy pogrzeb pozbawiony znamion manifestacji narodowej. Sprawa jego zgonu wywołała jednak ożywienie debaty publicznej nie z powodu aktualności programu artystycznego Pika, lecz jako pretekst do podjęcia dyskusji o sytuacji finansowej oraz o funkcjach artystów w nowotworzonym porządku państwowym drugiej Rzeczpospolitej. Określony przez te fakty przebieg funeralnej celebry pozwala na diagnozowanie początku lat trzydziestych XX w. jako końca dziewiętnastowiecznego idiomu kulturowego.