Can all Italianisms in Serbo-Croatian be considered alike? The historical Influence and the long-lasting impact of Italian loanwords in the BCMS languages with a closer insight into the Croatian-Istrian case

Artykuł bada rozległą obecność italianizmów w obszarze językowym BCMS (bośniacki, chorwacki, czarnogórski, serbski), koncentrując się na ich rozwoju historycznym, cechach strukturalnych oraz zróżnicowaniu regionalnym. Przegląd obejmuje różnorodne źródła zapożyczeń w BCMS, m.in. tureckie, niemieckie, węgierskie, greckie i francuskie, ale szczególna analiza poświęcona jest italianizmom, klasyfikowanym jako wenecjanizmy, toskanizmy, italianizmy kulturowe oraz nowe italianizmy kulturowe. Szczególną uwagę zwrócono na gwarę Istrii, historycznie wielojęzycznego i wieloetnicznego regionu, w którym kontakty dialektów weneckich z miejscowymi językami słowiańskimi zaowocowały specyficznymi zjawiskami językowymi. Na podstawie udokumentowanych przykładów i obserwacji wskazuje się na złożony charakter procesu asymilacji italianizmów, uniemożliwiający traktowanie ich jako jednorodnej kategorii. Analizie poddano adaptacje fonetyczne i morfologiczne oraz czynniki społeczno‑historyczne kształtujące te zapożyczenia.