Refleksyjna obserwacja uczestnicząca: możliwości i dylematy

Autor przedstawia praktyczny sens i najważniejsze założenia stosowane w projektach badawczych bazujących na danych pochodzących z obserwacji uczestniczącej. Artykuł ma charakter interdyscyplinarny i uniwersalny – omawiane podejście nie odwołuje się wyłącznie do specyficznych potrzeb pedagogiki, ale ma zastosowanie we wszystkich subdyscyplinach współczesnych nauk społecznych i w każdym przypadku należy je dostosować do przedmiotu badań. Obserwacja uczestnicząca najczęściej traktowana jest jako technika badawcza, ale w niektórych ujęciach – zwłaszcza w przedsięwzięciach realizowanych w antropologii kulturowej – może stanowić główną metodę badawczą. W takim podejściu technikę badawczą stanowi jasno określony sposób tworzenia, a następnie wykorzystywania w wyłaniającej się interpretacji notatek z badań terenowych. Obserwację uczestniczącą stosuje się zazwyczaj w połączeniu z realizacją serii indywidualnych bądź grupowych wywiadów pogłębionych.