Islam, Arabowie i wizerunek kalifów w przekazach "Chronografii" Teofanesa Wyznawcy

„Chronografia” Teofanesa Wyznawcy jest z pewnością jednym z najważniejszych źródeł bizantyńskich zawierających informacje na temat historii początków muzułmańskiej państwowości, kalifatu, w bizantyńskim kręgu kulturowym. Praca zawiera wiele bardzo istotnych passusów skupiających się wokół postaci Muhammada, twórcy islamu, muzułmanów, a także osób reprezentujących kalifat, z jego władcami na czele. W kontekście informacji przekazanych przez Teofanesa na temat Proroka starałem się konfrontować je z wynikami współczesnych badań nad początkami islamu. W ten sposób, o ile to możliwe, mogłem spojrzeć na tę narrację z nieco szerszej perspektywy, nie ograniczając się jedynie do wyliczenia oczywistych oskarżeń formułowanych wobec Muhammada przez bizantyńskiego kronikarza. W drugim rozdziale postanowiłem omówić też zagadnienia, w których wierni Allahowi posłużyli Teofanesowi za punkt odniesienia dla opisów wewnętrznej historii cesarstwa bizantyńskiego temat monofizyckiej, syryjskiej i koptyjskiej współpracy z muzułmanami podczas pierwszej inwazji, zagadnienie ikonoklastyczne, czy kwestia muzułmańskich prześladowań chrześcijan. W trzecim rozdziale podjąłem się omówienia w jaki sposób Teofanes sportretował poszczególnych kalifów. Podzieliłem ten materiał zgodnie z obowiązującą obecnie chronologią, zauważyłem jednak te elementy w „Chronografii”, które nie zgadzają się z powszechnie przyjętymi schematami.