Jacek Hugo-Bader. Włóczęga

Reporterów podzielić można na poważnych i niepoważnych, salonowych i trotuarowych. Jacek Hugo-Bader to najbardziej znany polski przedstawiciel dziennikarstwa awanturniczego. Król reportażu wcieleniowego, dowcipny kronikarz polskiej transformacji i niestrudzony eksplorator rozkładającego się Imperium. Surwiwalowiec i żartowniś. Przez lata dorobił się stalkerów, szukających w jego tekstach pomyłek i nieścisłości, oraz wielkich fanów, porwanych szczerością i bezkompromisowością autora niebojącego się wchodzić w cudze buty i przyglądającego się światu „z perspektywy mrówki”. „Jeśli reportaż uznać za owoc mezaliansu literatury z brukowcem, to akurat to dziecko bardzo niewiele odziedziczyło po swoim brutalnym ojcu w klapkach, bokserkach i podkoszulku” – pisał Hugo-Bader o reportażu Remigiusza Ryzińskiego Foucault w Warszawie. Jego własne reporterskie dzieci byłyby krzyżówką nonszalanckiego backpackersa z Ryszardem Kapuścińskim po wypiciu kilku szklanek rosyjskiej wódki.

Topos włóczęgi jako dominanty interpretacyjnej swojego życiopisania autor podrzucił czytelnikom sam, w wielu tekstach odwołując się do motywu „wałęsającego się psa”. Badając pisarski potencjał drzemiący w włóczędze i trampowaniu, autorka sięga m.in. do tekstów Rebekki Solnit oraz tradycji literatury plebejskiej i pikareski, wykorzystując narzędzia wypracowane w literaturoznawstwie w konsekwencji tzw. zwrotu przestrzennego. Pomysł na kompozycję książki oparty jest na wektorach (centrum/prowincja, Wschód/Zachód, „podziemie”/„odloty”). To nie tylko pierwsza całościowa próba prezentacji dokonań reporterskich Hugo-Badera, również cząstkowa biografia autora, który nie lubi o sobie mówić i skąpi czytelnikom wypisów z życiorysu, choć odpryski życia rodzinnego przedostają się niekiedy do jego tekstów. Autorka nie przeprowadza śledztwa, jak Artur Domosławski, gdy „sprawdzał” Kapuścińskiego czy Bill Steigerwald, wyruszający tropem Steinbecka. Jej intencją nie jest ani audyt, ani skupianie się na reporterskich czy życiowych „skuchach”. To prezentacja tekstowego show ioculatora, wędrownego aktora i sztukmistrza, trickstera polskiego reportażu.