Planowanie procesów rewitalizacji miast: Teoria a praktyka

Katarzyna Olbińska

doi:10.18778/8220-010-2

Słowa kluczowe: rewitalizacja miast, planowanie, praktyka planowania, ocena planowania rewitalizacji

Opublikowane: 30 grudnia 2020

Kategorie: Ekonomia i zarządzanie, Otwarty dostęp

Pliki do pobrania

PDF

Publikacja prezentuje wyniki autorskich badań. Celem głównym pracy jest weryfikacja zgodności procesów planowania rewitalizacji podjętych w miastach polskich z teoretycznym modelem, stanowiącym przedmiot rozważań w literaturze przedmiotu, wynikającym z istniejących regulacji prawnych oraz doświadczeń krajów rozwiniętych, takich jak Wielka Brytania, Francja, Niemcy czy Stany Zjednoczone.

W dotychczasowym dorobku badawczym brakuje kompleksowych badań dotyczących konfrontacji modelowego podejścia do planowania procesu rewitalizacji z praktyką reprezentowaną przez programy rewitalizacji powstałe po wprowadzeniu w Polsce regulacji ustawowych. W literaturze przedmiotu brakuje również kompleksowych analiz dotyczących transferu doświadczeń w zakresie rewitalizacji pomiędzy pionierami odnowy miast i konsekwencji tego zjawiska dla kształtowania się zintegrowanego podejścia do rewitalizacji. Publikacja ma na celu uzupełnienie tej luki badawczej.

Zaprezentowane w pracy rozważania mają wymiar zarówno teoretyczny, jak i aplikacyjny. Sposób realizacji tematu umożliwił kompleksowe ujęcie problematyki rewitalizacji w kontekście przemian współczesnych miast i wyzwań przed nimi stojących, kryzysu miast oraz doświadczeń zagranicznych na tym obszarze. Nowością jest próba całościowej analizy przyczyn, leżących u podstaw degradacji miast oraz konfrontacja europejskich doświadczeń w zakresie ich odnowy z doświadczeniami amerykańskimi.

Walory aplikacyjne pracy wynikają przede wszystkim z opracowanego na potrzeby realizacji celu badawczego narzędzia w postaci zestawu wskaźników. Zestaw ten jest uniwersalny i umożliwia przeprowadzenie analiz zgodności z modelem procesu planowania rewitalizacji dla każdego miasta w Polsce.

Ackoff R.L., Zasady planowania w korporacjach, PWE, Warszawa 1993.

Agence Nationale pour la Renovation Urbaine, Nouveau Programme National de Renouvellement Urbain. Élaboration des projets de renouvellement urbain dans le cadre des contrats de ville, http://www.anru.fr/index.php/fre/Programmes/Nouveau-Programme-National-de-Renouvellement-Urbain (dostęp: 5.11.2017).

Aït-Omar A., Mucchielli L., Les émeutes de novembre 2005: Les raisons de la colère, [w:] V. Le Goaziou, L. Mucchielli (red.), Quand le banlieues brûlent…: Retour sur le émeutes de novembre 2005, La Découverte, Paris 2006.

Analiza zagrożeń dla procesu rewitalizacji. Raport, IRM, Dyspersja. Badania Społeczne i Ewaluacyjne, Krajowe Centrum Wiedzy o Rewitalizacji, 2015, http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/media/34067/Analiza_zagrozen.pdf (dostęp: 14.05.2020).

Anderson M., The Federal Bulldozer: A Critical Analysis of Urban Renewal, 1942–1962, MIT Press, Cambridge 1964.

Andres L., Levels of Governance and Multi-stage Policy Process of Brownfield Regeneration: A Comparison of France and Switzerland, „International Planning Studies” 2012, nr 17(1).

Aryeetey-Attoh S., Costa F.J., Morrow-Jones H.A., Monroe C.B., Sommers G.G., Central-city Distress in Ohio’s Elastic Cities: Regional and Local Policy Responses, „Urban Geography” 1998, nr 19(8).

Badanie ewaluacyjne pn. „Ocena wsparcia w obszarze rewitalizacji w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007–2013 oraz identyfikacja potencjału i potrzeb regionu w zakresie rewitalizacji” – raport końcowy z badania, Centrum Rozwoju Społeczno-Gospodarczego Przedsiębiorstwo Społeczne Sp. z o.o., Szczecin 2015.

Baranowski A., Przemijająca trwałość miasta, [w:] J. Bogdanowski (red.), Miasto historyczne w dialogu ze współczesnością, Nadbałtyckie Centrum Kultury, Wydział Architektury Politechniki Gdańskiej, Gdańsk 2002.

Bazuń D., Kwiatkowski M. (red.), Rewitalizacja. Podejście partycypacyjne, Oficyna Naukowa, Warszawa 2017.

Belniak S., Rewitalizacja nieruchomości w procesie odnowy miast, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Kraków 2009.

Belniak S., Wierzchowski M., Ekonomiczne aspekty rewitalizacji, [w:] Z. Ziobrowski, W. Jarczewski (red.), Rewitalizacja miast polskich – diagnoza, seria: „Rewitalizacja miast polskich”, t. 8, Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2010, http://obserwatorium.miasta.pl/wp-content/uploads/2016/10/08.-TOM-8-Rewitalizacja-miast-polskich-diagnoza.pdf (dostęp: 12.05.2020).

Billert A., Założenia, modele i planowanie polityki rozwoju miast. Próba konfrontacji dwóch światów jednej Unii Europejskiej, [w:] K. Derejski, J. Kubera, S. Lisiecki, R. Macyra (red.), Deklinacja odnowy miast. Z dyskusji nad rewitalizacją w Polsce, Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznań 2012.

Boisseuil C., Comparing integrated urban regeneration in France and the United Stated: is there a European model versus an American one? Praca zaprezentowana na międzynarodowej konferencji RC21 International Conference on „The Ideal City: between myth and reality. Representations, policies, contradictions and challenges for tomorrow’s urban life”, Urbino (Italy), 27–29.08.2015, http://www.rc21.org/en/conferences/urbino2015/ (dostęp: 17.09.2017).

Booth P., Breuillard M., Fraser C., Paris D. (red.), Spatial Planning Systems of Britain and France – A Comparative Analysis, Routledge, Abingdon–New York 2007.

Brol R., Rozwój lokalny – nowa logika rozwoju gospodarczego, „Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu” 1998, nr 785: Gospodarka lokalna w teorii i praktyce.

Bryx M. (red.), Innowacje w zarządzaniu miastami w Polsce, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa 2014.

Bryx M. (red.), Rewitalizacja miast a przedsiębiorczość, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa 2012.

Bryx M., Jadach-Sepioło A. (red.), Rewitalizacja miast w Niemczech, Seria: „Rewitalizacja miast polskich”, t. 3, Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2009.

Burgess E.W., The Growth of the City: An Introduction to a Research Project, [w:] R.E. Park, E.W. Burgess, R.D. McKenzie (red.), The City, University of Chicago Press, Chicago 1925.

Bury P., Markowski T., Regulski J., Podstawy ekonomiki miasta, Fundacja Rozwoju Przedsiębiorczości, Łódź 1993.

Carpenter J., Sustainable Urban Regeneration Within the European Union, [w:] M.E. Leary, J. McCarthy (red.), The Routledge Companion to Urban Regeneration, Routledge, London–New York 2013.

Carter A., Strategy and Partnership in Urban Regeneration, [w:] P. Roberts, H. Sykes (red.), Urban Regeneration: A Handbook, Sage Publications, London 2000.

Castells M., Kwestia miejska, PWN, Warszawa 1982.

Chignier-Riboulon F., Hall S., Enterprise Zones and Zones Franches Urbaines: A Critique of Area-based Fiscal Incentives and Regeneration in England and France, „Urban Research & Practice” 2013, nr 6(2).

Chmielewski P., Znacznie definicji biedy w wyznaczaniu granicy ubóstwa, „Journal of Finance and Financial Law” 2016, nr III(1).

Christophers B., Revisiting the Urbanization of Capital, „Annals of the Association of American Geographers” 2011, nr 101(6).

Cisneros H.G., Engdahl L. (red.), From Despair to Hope: Hope VI and the New Promise of Public Housing in America’s Cities, Brookings Institution Press, Washington 2009.

Colantonio A., Dixon T., Ganser R., Carpenter J., Ngombe A., Measuring Socially Sustainable Urban Regeneration in Europe, Oxford Institute for Sustainable Development (OISD), Oxford 2009.

Commission of the European Communities, Communication from the Commission to the Council, the European Parliament, the Economic And Social Committee and the Committee of the Regions –The programming of the Structural Funds 2000–2006: an initial assessment of the Urban Initiative, 2002, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=CELEX:52002DC0308 (dostęp: 12.05.2020).

Commission of the European Communities, Urbanization and the functions of cities in the European Community, Brussels 1992, https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/eb19c3d1-417a-4d0b-a010-1de41d088028 (dostęp: 12.05.2020).

Couch C., Sykes O., Börstinghaus W., Thirty Years of Urban Regeneration in Britain, Germany and France: The Importance of Context and Path Dependency, „Progress in Planning” 2011, nr 75.

Couch C., Sykes O., Cocks M., The Changing Context of Urban Regeneration in North West Europe, [w:] M.E. Leary, J. McCarthy (red.), The Routledge Companion to Urban Regeneration, Routledge, London–New York 2013.

Czarnecki W., Rewitalizacja centrum Białegostoku jako problem rozwoju miasta u progu XXI wieku, Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Białymstoku, Białystok 2004.

Davidoff P., Advocacy and Pluralism in Planning, „Journal of the American Institute of Planners” 1965, nr 31.

Deakin M., A Community-Based Approach to Sustainable Urban Regeneration, „Journal of Urban Technology” 2009, nr 16(1).

Deklaracja z Toledo, Toledo 2010, http://www.mdrap.ro/userfiles/declaratie_Toledo_en.pdf (dostęp: 21.04.2017).

Derejski K., Kubera J., Lisiecki S., Macyra R. (red.), Deklinacja odnowy miast. Z dyskusji nad rewitalizacją w Polsce, Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznań 2012.

Domański R., Gospodarka przestrzenna. Podstawy teoretyczne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007.

Donnison D., Agenda for the Future, [w:] C. McConnell (red.), Trickle Down or Bubble Up?, Community Development Foundation, London 1993.

Drobniak A., Ekonomiczne koncepcje rozwoju w kontekście rewitalizacji miast – studia przypadków, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu” 2016, nr 423: Gospodarka lokalna w teorii i praktyce.

Edwards M.E., Regional and Urban Economics and Development. Theory and Methods, Auerbach Publications, New York 2007.

Ellin N., Integral Urbanism, Routledge, London 2006.

Encyklopedia PWN, https://encyklopedia.pwn.pl/szukaj/algorytm.html (dostęp: 14.09.2018).

European Commission, Integrated Sustainable Urban Development Cohesion Policy 2014–2020, 2014, https://ec.europa.eu/regional_policy/sources/docgener/informat/themes2012/urban_en.pdf (dostęp: 12.05.2020).

False HOPE. A Critical Assessment of the HOPE VI Public Housing Redevelopment Program, 2002, http://www.narpac.org/ITXFALSE.HTM (dostęp: 31.10.2017).

Five Years after the LEIPZIG CHARTER – Integrated Urban Development as a Prerequisite for a Sustainable City. Integrated Urban Development in the EU Member States and its Candidate Countries, German Institute of Urban Affairs, Federal Ministry of Transport, Building and Urban Development, Berlin 2012.

Florida R., Cities and the Creative Class, Routledge, New York 2004.

Fraser G., Lerique F., The Evolution of Urban Policy, [w:] P. Booth, M. Breuillard, C. Fraser, D. Paris (red.), Spatial Planning Systems of Britain and France – A Comparative Analysis, Routledge, Abingdon–New York 2007.

Frequently Asked Questions. Neighborhood Revitalization Initiative, https://obamawhitehouse.archives.gov/sites/default/files/rss_viewer/Neighborhood_Revitalization_Initiative_FAQs.pdf (dostęp: 3.11.2017).

Friedrichs J., Urban Renewal Policies and Back-to-the-City Migration: The Case of West Germany, „Journal of the American Planning Association” 1987, nr 53(1).

Fröbel F., Heinrichs J., Kreye O., The New International Division of Labour. Structural Unemployment in Industrialised Countries and Industrialisation in Developing Countries, Cambridge University Press, Cambridge 1980.

Future We Want – Outcome document, https://sustainabledevelopment.un.org/futurewewant.html (dostęp: 13.05.2020).

Gałązka A., Teoretyczne podstawy rozwoju regionalnego – wybrane teorie, czynniki i bariery rozwoju regionalnego, „Studia BAS” 2017, nr 1(49).

Gilbert P., Social Stakes of Urban Renewal: Recent French Housing Policy, „Building Research & Information” 2009, nr 37(5–6).

Glaeser E., Triumph of the City. How Our Greatest Invention Makes Us Richer, Smarter, Greener, Healthier, and Happier, Penguin Books, New York 2011.

Gold J.R., Modernism, Narratives of Renewal and the Historiography of Urban Regeneration, [w:] M.E. Leary, J. McCarthy (red.), The Routledge Companion to Urban Regeneration, Routledge, London–New York 2013.

Grotowska-Leder J., Zachowania aspołeczne w enklawach biedy, [w:] W. Warzywoda-Kruszyńska (red.), Żyć i pracować w enklawach biedy, Przedsiębiorstwo Specjalistyczne Absolwent, Łódź 2001.

Guzik R., Ewolucja polityki rewitalizacji, [w:] Rewitalizacja miast w Wielkiej Brytanii, Seria: „Rewitalizacja miast polskich”, t. 1, Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2009.

Guzik R. (red.), Rewitalizacja miast w Wielkiej Brytanii, Seria: „Rewitalizacja miast polskich”, t. 1, Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2009.

Hall S., Hickman P., Neighbourhood Renewal and Urban Policy: A Comparison of New Approaches in England and France, „Regional Studies” 2002, nr 36(6).

Hall S., Hickman P., Resident Participation in Housing Regeneration in France, „Housing Studies” 2011, nr 26(6).

Halpern R., Rebuilding the Inner City: A History of Neighborhood Initiatives to Address Poverty in the United States, Columbia University Press, New York 1995.

Hamnett C., Social Polarization of Global Cities: Theory and Evidence, „Urban Studies” 1994, nr 31(3).

Harvey D., The Urbanisation of Capital, The Johns Hopkins University Press, Baltimore 1985.

Hausner V.A., The Future of Urban Development, „Royal Society of Arts Journal” 1993, nr 141(5441).

Healey P., The Institutional Challenge for Sustainable Urban Regeneration, „Cities” 1995, nr 12(4).

Horita M., Koizumi H. (red.), Innovations in Collaborative Urban Regeneration, Springer, Tokyo–Berlin–Heidelberg–New York 2009.

Hulsbergen E., Klein J.L., Drewe P. (red.), The Challenge of Social Innovation in Urban Revitalization, Techne Press, Amsterdam 2008.

Jacobs J., Śmierć i życie wielkich miast Ameryki, Centrum Architektury Fundamenty, Warszawa 2014.

Jacquier C., Bienvenue S., Schlappa H., Regenera Urban Regeneration of Deprived Neighbourhoods Across Europe. Sharing Experiences. Final report, January 2007 First Draft.

Jadach-Sepioło A., Rafy procesu rewitalizacji – teoria i polskie doświadczenia, „Gospodarka w Praktyce i Teorii” 2017, nr 4(49).

Jadach-Sepioło A., Rachoń H., Innowacje w zarządzaniu rewitalizacją miast w Polsce, [w:] M. Bryx (red.), Innowacje w zarządzaniu miastami w Polsce, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa 2014.

Jakóbczyk-Gryszkiewicz J., Procesy urbanizacji, [w:] S. Liszewski (red.), Geografia urbanistyczna, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2008.

James F.J., Urban Economies: Trends, Forces, and Implications for the President’s National Urban Policy, „Cityscape. A Journal of Policy Development and Research” 1995, nr 1(2).

Janas K., Jarczewski W., Model procesu rewitalizacji – poziom lokalny, [w:] K. Janas, W. Jarczewski, W. Wańkowicz (red.), Model rewitalizacji miast, Seria: „Rewitalizacja miast polskich”, t. 10, Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2010.

Janas K., Jarczewski W., Wańkowicz W. (red.), Model rewitalizacji miast, Seria: „Rewitalizacja miast polskich”, t. 10, Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2010.

Janikowski R., Zrównoważony rozwój lokalny. Teoria i praktyka, „Studia nad Zrównoważonym Rozwojem”, t. IV, Polska Akademia Nauk, Warszawa–Katowice 2006.

Jarczewski W., Skala degradacji miast w Polsce, [w:] Rewitalizacja miast polskich – diagnoza, Seria: „Rewitalizacja miast polskich”, t. 8, Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2010, http://obserwatorium.miasta.pl/wp-content/uploads/2016/10/08.-TOM-8-Rewitalizacjamiast-polskich-diagnoza.pdf (dostęp: 12.05.2020).

Jarczewski W., Jeżak J. (red.), System monitorowania rewitalizacji, Seria: „Rewitalizacja miast polskich”, t. 11, Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2010.

Kaczmarek S., Rewitalizacja terenów poprzemysłowych: nowy wymiar w rozwoju miast, Łódź 2001.

Karta lipska na rzecz zrównoważonego rozwoju miast europejskich (Leipzig Charter on Sustainable European Cities), 2007.

Kauko T.J., Territorial Competition in the New Economy. Different Strategies in Different Urban Settings, „Urbanism. Arhitectură. Construcţii” 2015, nr 6(1).

Keyes L.C., The Rehabilitation Planning Game: A Study in the Diversity of Neighborhood, MIT Press, Cambridge 1969.

Kierunki i zasady wspierania działań społecznych ukierunkowanych na aktywizację społeczną i gospodarczą zdegradowanych obszarów miejskich w subregionalnych i regionalnych ośrodkach rozwojowych województwa pomorskiego w kontekście perspektywy finansowej UE 2014–2020, badanie na zamówienie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego, Dyspersja, Warszawa 2013.

Kopeć M., Rewitalizacja miejskich obszarów zdegradowanych, C.H. Beck, Warszawa 2010.

Kozłowski S., Wojnarowska A., Rewitalizacja zdegradowanych obszarów miejskich. Zagadnienia teoretyczne, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2011.

Kucharska-Stasiak E., Luka remontowa w zasobach mieszkaniowych w Polsce, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1990.

Kudłacz T., Programowanie rozwoju regionalnego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999.

Kwiatkowski M., Partycypacyjny model rewitalizacji i jego przeciwnicy, [w:] D. Bazuń, M. Kwiatkowski (red.), Rewitalizacja. Podejście partycypacyjne, Oficyna Naukowa, Warszawa 2017.

Lang T., Insights in the British Debate about Urban Decline and Urban Regeneration, Working Paper, Leibniz – Institute Regional Development and Structural Planning (IRS), Erkner 2003, https://leibniz-irs.de/fileadmin/user_upload/IRS_Working_Paper/wp_insights.pdf (dostęp: 13.05.2020).

Leary M.E., Emerging Reconceptualizations of Urban Regeneration, [w:] M.E. Leary, J. McCarthy (red.), The Routledge Companion to Urban Regeneration, Routledge, London–New York 2013.

Leary M.E., McCarthy J., Urban Regeneration a Global Phenomenon, [w:] M.E. Leary, J. McCarthy (red.), The Routledge Companion to Urban Regeneration, Routledge, London–New York 2013.

Leary M.E., McCarthy J. (red.), The Routledge Companion to Urban Regeneration, Routledge, London–New York 2013.

Le Goaziou V., Mucchielli L. (red.), Quand le banlieues brûlent…: Retour sur le émeutes de novembre 2005, La Découverte, Paris 2006.

Lichfield D., Organisation and Management, [w:] P. Roberts, H. Sykes (red.), Urban Regeneration: A Handbook, Sage Publications, London 2000.

Lichfield D., Urban Regeneration for the 1990s, London Planning Advisory Committee, London 1992.

Liebmann H., Kuder T., Pathways and Strategies of Urban Regeneration – Deindustrialized Cities in Eastern Germany, „European Planning Studies” 2012, nr 20(7).

Liszewski S., Formy i struktury przestrzenne wielkich skupisk miejskich, [w:] S. Liszewski (red.), Geografia urbanistyczna, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2008.

Liszewski S. (red.), Geografia urbanistyczna, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2008.

Lloyd G., Peel D., International Policy Transfer, [w:] M.E. Leary, J. McCarthy (red.), The Routledge Companion to Urban Regeneration, Routledge, London–New York 2013.

Lorens P., Rewitalizacja miast. Planowanie i realizacja, Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej, Gdańsk 2010.

Lorens P. (red.), Rewitalizacja miast w Polsce. Pierwsze doświadczenia, „Biblioteka Urbanisty”, nr 10, Urbanista, Warszawa 2007.

LUDA, Compendium: Handbook 2. Approaches to urban rehabilitation, 2005, http://www.luda-project.net/compendium/handbook2.pdf (dostęp: 12.05.2020).

LUDA, Compendium: Handbook 3. Sustainable urban regeneration and its Assessment, 2005, http://www.luda-project.net/compendium/handbook3.pdf (dostęp: 12.05.2020).

Lupton R., Poverty Street. The Dynamics of Neighbourhood Decline and Renewal, The Policy Press, Bristol 2003.

Majer A., Miasta Ameryki. Kryzys i polityka odnowy, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999.

Majer A., Odrodzenie miast, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Łódź–Warszawa 2014.

Majer A., Socjologia i przestrzeń miejska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010.

Mangen S., Social Exclusion and Inner City Europe: Regulating Urban Regeneration, Palgrave MacMillan, New York 2004.

Makowska M. (red.), Analiza danych zastanych. Przewodnik dla studentów, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2013.

Markowski T., Zarządzanie rozwojem miast, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999.

McCarthy J., Partnership, Collaborative Planning and Urban Regeneration, Ashgate e-Book, 2007.

McConnell C. (red.), Trickle Down or Bubble Up?, Community Development Foundation, London 1993.

Miasta przyszłości. Wyzwania, wizje, perspektywy (Cities of tomorrow. Challenges, visions, ways forward), European Union, Regional Policy, 2011, https://ec.europa.eu/regional_policy/pl/information/publications/reports/2011/cities-of-tomorrow-challenges-visions-ways-forward (dostęp: 12.05.2020).

Micek G., Kontekst i geneza procesów rewitalizacji, [w:] R. Guzik (red.), Rewitalizacja miast w Wielkiej Brytanii, Seria: „Rewitalizacja miast polskich”, t. 1, Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2009.

Mliczyńska-Hajda D., Programowanie rewitalizacji. Refleksje na marginesie nowej perspektywy, b.m.w. 2012, http://mliczynska.pl/galeria/wp-content/uploads/2012/04/Programowanie-rewitalizacji_uwagi-na-marginesie-nowej-perspektywy_wydanie-elektroniczne.pdf (dostęp: 20.06.2020).

Murzyn-Kupisz M., Dziedzictwo kulturowe jako endogeniczny zasób rozwojowy jednostek terytorialnych (polskie doświadczenia w ramach dotychczasowych perspektyw planowania unijnego), „Studia. Polska Akademia Nauk. Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju” 2012, nr 140, cz. 2.

Murzyn-Kupisz M., Dziedzictwo kulturowe w procesie rewitalizacji miast poprzemysłowych. Przesłanie dla Wieliczki, „Studia i Materiały do Dziejów Żup Solnych w Polsce” 2009, t. XXVI.

Murzyn-Kupisz M., Kultura a rewitalizacja miasta. Przykład Bilbao, „Rocznik Międzynarodowego Centrum Kultury” 2003, nr 11.

Nawratek K., Dziury w całym. Wstęp do miejskich rewolucji, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2012.

New urban economies. How can cities foster economic development and develop ‘new urban economies’, URBACT II Capitalisation, Nancy 2015, https://urbact.eu/sites/default/files/01_newurb-web.pdf (dostęp: 13.05.2020).

OECD, Integrating Distressed Urban Areas. Territorial Development, 1998, https://www.oecd-ilibrary.org/urban-rural-and-regional-development/integrating-distressed-urban-areas_9789264162884-en (dostęp: 13.05.2020).

OECD Regional Outlook. Regions and Cities: Where Policies and People Meet, OECD Publishing, Paris 2014, https://www.oecd-ilibrary.org/urban-rural-and-regional-development/oecd-regional-outlook-2014_9789264201415-en (dostęp: 13.05.2020).

Pacione M., Urban Geography: A Global Perspective, Routledge, London–New York 2005.

Park R.E., Burgess E.W., McKenzie R.D. (red.), The City, University of Chicago Press, Chicago 1925.

Parkinson M., Integrated Urban Regeneration in 2014: Anything New Under the Sun and so What for Spain?, European Institute for Urban Affairs, 2014, https://www.diba.cat/documents/228621/31438172/Integrated+Urban+Regeneration+in+2014+-+Anything+new+under+the+sun+and+so+what+for+Spain+-+M.+Parkinson+2014.pdf/88e241ad-0a6d-4466-b6ea-e22e44ad2de8 (dostęp: 13.05.2020).

Partnership for Sustainable Communities. Three Years of Helping Communities Achieve Their Visions for Growth and Prosperity, United States Environmental Protection Agency, 2012, https://www.epa.gov/sites/production/files/2014-01/documents/partnership_accomplishments_0.pdf (dostęp: 13.05.2020).

Parysek J.J. (red.), Rozwój lokalny i lokalna gospodarka przestrzenna, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań 1996.

Peterson P.E., The New Urban Reality, Brookings Institution Press, Washington 1985.

Pęski W., Zarządzanie zrównoważonym rozwojem miast, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 1999.

Pinch P., Adams N., The German Internationale Bauausstellung (IBA) and urban regeneration.

Lessons from the IBA Emscher Park, [w:] M.E. Leary, J. McCarthy (red.), The Routledge Companion to Urban Regeneration, Routledge, London–New York 2013.

Pinch S., Social Polarization: A Comparison of Evidence from Britain and the United States, „Environment and Planning A” 1993, nr 25.

Podręcznik rewitalizacji, Urząd Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, Warszawa 2003.

Przybyłowska I., Wywiad swobodny ze standardową listą poszukiwanych informacji i możliwości jego zastosowania w badaniach socjologicznych, „Przegląd Socjologiczny” 1978, t. XXX.

Przywojska J., Rewitalizacja miast. Aspekt społeczny, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2016.

Quigley J.M., Urbanization, Agglomeration, and Economic Development, [w:] M. Spence, P. Clarke Annez, R.M. Buckley (red.), Urbanization and Growth, International Bank for Reconstruction and Development, Washington 2008.

Rewitalizacja obszarów zdegradowanych w miastach – propozycje zmian prawnych. Część II: Propozycje zapisów Krajowej Polityki Miejskiej w zakresie rewitalizacji, które mogą być realizowane w okresie programowania polityki spójności 2014–2020, Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2013.

Rich M.J., Stoker R.P., Collaborative Governance for Urban Revitalization: Lessons From Empowerment Zones, Cornell University Press, Ithaca 2014.

Roberts P., Social Innovation, Spatial Transformation and Sustainable Communities: Liverpool and the ‘Eldonians’, [w:] E. Hulsbergen, J.L. Klein, P. Drewe (red.), The Challenge of Social Innovation in Urban Revitalization, Techne Press, Amsterdam 2008.

Roberts P., The Evolution, Definition and Purpose of Urban Regeneration, [w:] P. Roberts, H. Sykes (red.), Urban Regeneration: A Handbook, Sage Publications, London 2000.

Roberts P., Sykes H., Current Challenges and Future Prospects, [w:] P. Roberts, H. Sykes (red.), Urban Regeneration: A Handbook, Sage Publications, London 2000.

Roberts P., Sykes H. (red.), Urban Regeneration: A Handbook, Sage Publications, London 2000.

Sagan I., Grabkowska M., Urban Regeneration in Gdańsk, Poland: Local Regimes and Tensions Between Top-Down Strategies and Endogenous Renewal, „European Planning Studies” 2012, nr 20(7).

Sassen S., Cities in a World Economy, Pine Forge Press, Thousand Oaks–London–New Delhi 2000.

Sassen S., The Global City, Princeton University Press, Princeton 1991.

Scott A., Social Economy of the Metropolis. Cognitive-Cultural Capitalism and the Global Resurgence of Cities, Oxford University Press, Oxford 2008.

Sekuła A., Koncepcje rozwoju lokalnego w świetle współczesnej literatury polskiej – zarys problemu, „Zeszyty Naukowe Politechniki Gdańskiej” 2001, nr 588: Ekonomia XL.

Siemaszko A., Granice tolerancji. O teoriach zachowań dewiacyjnych, PWN, Warszawa 1993.

Siemiński W., Topczewska T., Ocena programów i projektów rewitalizacyjnych realizowanych w ramach Działania 3.3. „Zdegradowane obszary miejskie, poprzemysłowe i powojskowe” ZPORR. Wnioski na przyszłość, Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa w Warszawie, Warszawa 2008.

Skalski K., O budowie systemu rewitalizacji dawnych dzielnic miejskich, Krakowski Instytut Nieruchomości, Kraków 1996.

Skalski K., Programy rewitalizacji w Polsce – bilans, perspektywy, zarządzanie, [w:] P. Lorens (red.), Rewitalizacja miast w Polsce. Pierwsze doświadczenia, „Biblioteka Urbanisty”, nr 10, Urbanista, Warszawa 2007.

Skalski K., Rewitalizacja dawnych dzielnic, prezentacja doświadczeń polskich, „Świat Nieruchomości” 1999, nr 26.

Skalski K., Rewitalizacja we Francji, Seria: „Rewitalizacja miast polskich”, t. 2, Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2009.

Słodczyk J., Przestrzeń miejska i jej przeobrażenia, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2001.

Słownik języka polskiego PWN, https://sjp.pwn.pl/szukaj/model.html (dostęp: 14.09.2018).

Spence M., Clarke Annez P., Buckley R.M. (red.), Urbanization and Growth, International Bank for Reconstruction and Development, Washington 2008.

Stankowska A., Brodowicz D., Rudzka I., Innowacje w konsultacjach społecznych przedsięwzięć inwestycyjnych, [w:] M. Bryx (red.), Innowacje w zarządzaniu miastami w Polsce, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa 2014.

Szafrańska E., Geografia społeczna miast. Struktury społeczno-przestrzenne, [w:] S. Liszewski (red.), Geografia urbanistyczna, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2008.

Szlachetko J.H., Borówka K. (red.), Ustawa o rewitalizacji. Komentarz, Instytut Metropolitalny, Gdańsk 2017.

Sztando A., Oddziaływanie samorządu lokalnego na rozwój lokalny w świetle ewolucji modeli ustrojowych gmin, „Samorząd Terytorialny” 1998, nr 11.

Tallon A., Urban Regeneration in UK, Routledge, London–New York 2010.

Tantow D., Urban Improvement Districts in Urban Restructuring – First Results of the German ESG Research Initiative, „Urban Research & Practice” 2012, nr 5(3).

Teixeira J., Urban Renaissance the Role of Urban Regeneration in the Future of Europe’s Urban Development, European Council of Spatial Planners, 2010.

The World’s Cities in 2018, Data Booklet, United Nations, New York 2018.

Toffler A., Trzecia fala, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1997.

Toledo Reference Document on Integrated Urban Regeneration and Its Strategic Potential for a Smarter, More Sustainable and Socially Inclusive Urban Development in Europe, Toledo, 10.06.2010, https://www.eukn.eu/fileadmin/Lib/files/RO/2010/2010%2006%2022%20TOLEDO%20DECLARATION%20approved.pdf (dostęp: 21.08.2018).

Topczewska T., Podstawy planistyczne rewitalizacji miast w latach 2004–2006 przy udziale funduszy unijnych, „Człowiek i Środowisko” 2008, nr 32(3–4).

Triece M.E., Urban Renewal and Resistance: Race, Space, and the City in the Late Twentieth to the Early Twenty-First Century, Lexington Books, Lanham 2016.

Ustawa o rewitalizacji – praktyczny komentarz, Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa, Departament Polityki Przestrzennej, Warszawa 2016.

van de Kaa D.J., Europe’s Second Demographic Transition, „Population Bulletin” 1987, https://estvitalesydemografia.files.wordpress.com/2013/04/europec2b4s-second-demographic-transition.pdf (dostęp: 13.05.2020), nr 1(42).

Wallis A., Socjologia przestrzeni, Niezależna Oficyna Wydawnicza, Warszawa 1990.

Warzywoda-Kruszyńska W., Modele wyjaśniania biedy i sposoby konceptualizacji biednych, [w:] W. Warzywoda-Kruszyńska (red.), Żyć i pracować w enklawach biedy, Przedsiębiorstwo Specjalistyczne Absolwent, Łódź 2001.

Warzywoda-Kruszyńska W. (red.), Żyć i pracować w enklawach biedy, Przedsiębiorstwo Specjalistyczne Absolwent, Łódź 2001.

Warzywoda-Kruszyńska W., Jankowski B., Ciągłość i zmiana w łódzkich enklawach biedy, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2013.

Wei Zheng H., Qiping Shen G., Wang H., A Review of Recent Studies on Sustainable Urban Renewal, „Habitat International” 2014, nr 41.

Winden W. van, L. de Carvalho, Setting the Scene: Economic Transitions in European Cities, [w:] New Urban Economies. How Can Cities Foster Economic Development and Develop ‘New Urban Economies’, URBACT II Capitalisation, Nancy 2015, https://urbact.eu/sites/default/files/01_newurb-web.pdf (dostęp: 13.05.2020).

Wojtasiewicz L., Czynniki i bariery rozwoju w aktualnej polityce gospodarczej Polski, „Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu” 1996, nr 734: Gospodarka lokalna w teorii i praktyce.

Wojtasiewicz L., Ekonomiczne uwarunkowania rozwoju lokalnego, [w:] J.J. Parysek (red.), Rozwój lokalny i lokalna gospodarka przestrzenna, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań 1996.

World Urbanization Prospects: highlights, 2014 Revision, United Nations, New York 2014.

Zhang Y., Fang K., Is History Repeating Itself?: From Urban Renewal in the United States to Inner-City Redevelopment in China, „Journal of Planning Education and Research” 2004, nr 23.

Zhou Z., Towards Collaborative Approach? Investigating the Regeneration of Urban Village in Guangzhou, China, „Habitat International” 2014, nr 44.

Ziobrowski Z., Jarczewski W. (red.), Rewitalizacja miast polskich – diagnoza, Seria: „Rewitalizacja miast polskich”, t. 8, Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2010.

Ziobrowski Z., Matuszko A. (red.), Odnowa miast. Doświadczenie brytyjskie i francuskie oraz wybrane materiały Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, Instytut Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej, Kraków 2000.

Znaczenie projektów realizowanych w ramach RPO WP dla rozwoju miast województwa podkarpackiego Raport końcowy, Centrum Studiów Regionalnych UniRegio, wykonawcy projektu: B. Domański, R. Guzik, K. Gwosdz, W. Biernacki, J. Działek, M. Dej, W. Jarczewski, K. Janas, A. Sobala-Gwosdz, M. Huculak), Kraków 2012, http://rpo2007-2013.podkarpackie.pl/pliki/file/Ewaluacja/Badania%20ewaluacyjne/2012_badanie_lll/121211raport_konc_znacz_proj_dla_miast19112012.pdf (dostęp: 12.05.2020).

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. 1997 nr 78, poz. 483 z późn. zm.

Ustawa z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji, Dz.U. 2018, poz. 1398 z późn. zm.

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, Dz.U. 2001 nr 112, poz. 1198 z późn. zm.

Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, Dz.U. 2000 nr 62, poz. 718 z późn. zm.

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Dz.U. 2018, poz. 994 z późn. zm.

Wytyczne w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014–2020, Minister Rozwoju, Warszawa 2016.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 9 czerwca 2010 r. w sprawie udzielania pomocy na rewitalizację w ramach regionalnych programów operacyjnych, Dz.U. 2014, poz. 1736 z późn. zm.

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1828/2006 z dnia 8 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności.

Rozporządzenie (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Pobrania

Dane do pobrania nie są jeszcze dostępne.

Licencja

Jak cytować

Olbińska, Katarzyna. 2020. Planowanie procesów Rewitalizacji Miast: Teoria a Praktyka. Akademia Samorządowa. Poland: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8220-010-2.