Arteterapia dla dzieci i młodzieży. Scenariusze zajęć

Wiesław Karolak

doi:10.18778/8142-605-3

Słowa kluczowe: uruchamianie zmysłów, terapia przez twórczość, terapie ekspresyjne, arteterapia, terapie kreatywne

Opublikowane: 7 listopada 2019

Kategorie: Pedagogika

Pliki do pobrania

PRZECZYTAJ FRAGMENT

Arteterapia dla dzieci i młodzieży. Scenariusze zajęć może stanowić cenną pomoc dla nauczycieli, pedagogów, metodyków, arteterapeutów oraz studentów wielu specjalności pedagogicznych, edukacji artystycznej i arteterapii. Z tej publikacji, jak z przewodnika, mogą korzystać wszyscy, którzy prowadząc różne grupy zajęć, poszukują prostych i atrakcyjnych metod pracy, dających uczestnikom radość tworzenia i zwiększających efektywność działań twórczych.

Książka składa się z dwóch części. Pierwsza ma charakter teoretyczny i wprowadzający – pozwala na poszerzenie i usystematyzowanie wiedzy dotyczącej arteterapii. Natomiast część druga zawiera scenariusze zajęć wraz z dokumentacją fotograficzną, ujęte w trzech blokach tematycznych: Zmysły, Cztery pory roku i Interakcje. Uczestnikami proponowanych warsztatów mogą być dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym oraz młodzież licealna.

Arnheim R. (1978), Sztuka i percepcja wzrokowa. Psychologia twórczego oka, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa.

Aronson E., Wilson T. D., Akert R. M. (1997), Psychologia społeczna. Serce i umysł, Zysk i S-ka, Poznań.

Arystoteles (1983), Poetyka, Aticus, Wrocław.

Ashley L. (2000), e Complete Book of Devils and Demons, Barricade Books, London.

Bartel R. (2016), Arteterapia i rozwój osobisty. Teoretyczne i praktyczne aspekty terapii przez sztukę, t. 1–2, Uniwersytet Artystyczny, Poznań.

Bartel R. [red.] (2017), Sztuka w terapii, terapia w sztuce, Uniwersytet Artystyczny, Poznań.

Beuys J. (1990), Teksty, komentarze, wywiady, Centrum Sztuki Współczesnej, Warszawa.

Borowik G. (2013), Zastosowanie arteterapii w procesie kształtowania rozwoju osobowego dziecka, [w:] G. Borowik, A. Kowal, Edukacja w arteterapii, Fundacja Maximum, Kraków.

Brits L. T. (2017), Księga hygge. Jak zwolnić, kochać i żyć szczęśliwie, Helion, Gliwice.

Buchalter S. I. (2004), Terapia sztuką, Zysk i S-ka, Poznań.

Charbicka M. (2015), Dziecko z zespołem Aspergera, Difin, Warszawa.

Chmielnicka-Plaskota A. (2011), Aktywność twórcza w edukacji i arteterapii, Akademia Pedagogiki Specjalnej, Warszawa.

Chmielnicka-Plaskota A. [red.] (2011), Metoda projektu w edukacji i arteterapii, t. 1–3, Akademia Pedagogiki Specjalnej, Warszawa.

Chmielnicka-Plaskota A. [red.] (2013), Arteterapia w praktyce klinicznej, Akademia Pedagogiki Specjalnej, Warszawa.

de Bono E. (1999), Jak być bardziej interesującym, Rebis, Poznań. Dewey J. (1975), Sztuka jako doświadczenie, PAN, Warszawa.

Edwards D. B. (2004), Art therapy, SAGE, London. Fincher S. F. (1994), Kreatywna mandala, Ravi, Łódź.

Florczykiewicz J. (2008), Kreatywność a procesy adaptacji społecznej, Wydawnictwo Akademii Podlaskiej, Siedlce.

Florczykiewicz J. (2010), Twórczość i sztuka w resocjalizacji, Wyższa Szkoła Pedagogiczna, Białystok.

Florczykiewicz J. (2012), Terapia przez kreację plastyczną w resocjalizacji recydywistów penitencjarnych, Impuls, Kraków.

Florczykiewicz J., Józefowski E. (2012), Arteterapia w edukacji i resocjalizacji, Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny, Siedlce.

Florczykiewicz J. [red.] (2010), Odpowiedzialność w edukacji. Od oddziaływań systemowych do samoświadomości kształconych, Akademia Pedagogiki Specjalnej, Warszawa.

Fopka-Kowalczyk M. (2017), Jak rozmawiać z dziećmi o chorobie, cierpieniu i śmierci, Difin, Warszawa.

Frejlich Cz., Lisik D. (2014), Zaprojektowane. Polski dizajn 2000–2013, Wydawnictwo 2+3D, Kraków.

Gadamer H. G. (2000), Rozum, słowo, dzieje, PIW, Warszawa.

Gąsior K. (2016), Funkcjonowanie noo-psychospołeczne i problemy psychiczne dorosłych dzieci alkoholików, Difin, Warszawa.

Gilroy A. (2009), Arteterapia – badania i praktyka, Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna, Łódź.

Giżycki M. (2002), Słownik kierunków, ruchów i kluczowych pojęć sztuki drugiej połowy XX wieku, Słowo/obraz terytoria, Gdańsk.

Glińska-Lachowicz A. (2015a), Arteterapia w działaniu, Difin, Warszawa. Glińska-Lachowicz A. (2015b), Arteterapia. Teoria – rozwój – możliwości, Uniwersytet Opolski, Opole.

Gładyszewska-Cylulko J. (2012), Wspomaganie rozwoju dzieci nieśmiałych poprzez wizualizację i inne techniki arteterapii, Impuls, Kraków.

Gładyszewska-Cylulko J. (2014), Arteterapia w pracy pedagoga. Teoretyczne i praktyczne podstawy terapii przez sztukę, Impuls, Kraków.

Gmitrowicz A., Karolak W. (2000), Arteterapia w psychiatrii polskiej, INSEA, Łódź.

Gołaszewska M. (1984), Zarys estetyki, PWN, Warszawa.

Gozdek-Michaelis K. (1993), Supermożliwości twojego umysłu, Agencja Wydawnicza Comes, Warszawa.

Górniewicz J. (1997), Kategorie pedagogiczne: odpowiedzialność, podmiotowość, samorealizacja, tolerancja, twórczość, wyobraźnia, Wyższa Szkoła Pedagogiczna, Olsztyn.

Grabowski S. (1996), Ksiądz Jan Twardowski – szkic o poecie, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Towarzystwo Przyjaciół Polonistyki Wrocławskiej, Warszawa–Wrocław.

Grabowska M., Karolak W. (2000), Projekt edukacyjny, INSEA, Łódź.

Guzek A. W. (2004), Frottage, Nauczycielski Klub Literacki, Białystok. Guzek Ł. (2007), Sztuka instalacji, Wydawnictwo Netrion, Warszawa.

Handford O. (2009a), Terapia zajęciowa czy arteterapia?, https://ola-handford.wordpress.com/2009/07/31/terapia-zajeciowa-czy-arteterapia (dostęp: 15.04.2018).

Handford O. (2009b), Arteterminologia, https://olahandford.wordpress.com/2009/07/27/arteterminologia (dostęp: 15.04.2018).

Handford O., Karolak W. (2007a), Bajka w twórczym rozwoju i arteterapii, Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna, Łódź.

Handford O., Karolak W. (2007b), Rysuję i... Książka ćwiczeń dla przedszkolaków, Fundacja Elementarz, Katowice.

Handford O., Karolak W. (2008a), Mandala w arteterapii, Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna, Łódź.

Handford O., Karolak W. (2008b), Zabawa (z) przedmiotami, Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna, Łódź.

Handford O., Karolak W. (2009), Portrety i maski w twórczym rozwoju i arteterapii, Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna, Łódź.

Handford O., Karolak W. (2011), Collage w twórczym rozwoju i arteterapii, Akademia Pedagogiki Specjalnej, Warszawa.

Hogan S. (2001), Healing arts: the history of art therapy, Jessica Kingsley, London.

Jagieła B. (2013), Arteterapia z wykorzystaniem plastyki, WPWST, Jarosław.

Janicka K. (1985), Surrealizm, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa.

Janion M. (1986), Maski, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk.

Jankowski K. (1972), Hipisi w poszukiwaniu ziemi obiecanej, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.

Jastrząb J. (2011), Sztuka narzędziem społecznej terapii, Akademia Sztuk Pięknych, Katowice.

Jawłowska A. (1975), Drogi kontrkultury, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.

Józefowski E. (2009), Edukacja artystyczna w działaniach warsztatowych, Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna, Łódź.

Józefowski E. (2011), O arteterapii, edukacji i sztuce – teksty rozproszone i niepublikowane, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.

Józefowski E. (2012), Arteterapia w sztuce i edukacji. Praktyka oddziaływań terapeutycznych z zastosowaniem kreacji plastycznej, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.

Józefowski E. (2013), Arteterapia w sztuce i edukacji, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.

Józefowski E. (2014), Wyobraźnia i obraz jako czynniki konstytuujące warsztat twórczy przy kreacji wizualnej, „Dyskurs”, nr 17, s. 284–300.

Józefowski E., Florczykiewicz J. (2015), Warsztat twórczy jako okazja rozwoju podmiotowego w przestrzeni sztuki, Akademia Sztuk Pięknych, Wrocław.

Józefowski E., Florczykiewicz J. [red.] (2012), Arteterapia jako praktyka oddziaływań artystycznych i terapeutycznych, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań–Kalisz.

Józefowski E., Stefańska A., Szabelska-Holeska M. (2012), O arteterapii, edukacji i sztuce – teksty rozproszone i niepublikowane, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.

Junge M. B., Wadeson H. (2007), Architechts of art therapy: memoirs and life stories, Charles and Thomas, Springfield.

Karolak W. (1999), Sztuka jako zabawa – zabawa jako sztuka, CODN, Warszawa.

Karolak W. (2001a), Działania twórcze – twórczość wspomagająca rozwój. Książka dla nauczyciela, Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna, Łódź.

Karolak W. (2001b), Działania twórcze – twórczość wspomagająca rozwój. Książka dla studenta, Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna, Łódź.

Karolak W. (2002a), Moje portrety – twórczość wspomagająca rozwój. Książka dla nauczyciela, Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna, Łódź.

Karolak W. (2002b), Moje portrety – twórczość wspomagająca rozwój. Książka dla studenta, Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna, Łódź.

Karolak W. (2002c), Moje portrety, Wyższa Szkoła Pedagogiczna, Częstochowa.

Karolak W. (2004a), Mandale, Twoje mandale, Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna, Łódź.

Karolak W. (2004b), Projekt edukacyjny – projekt artystyczny, Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna, Łódź.

Karolak W. (2005a), Warsztaty artystyczne, Jedność, Kielce.

Karolak W. (2005b), Warsztaty twórcze – warsztaty artystyczne, Jedność, Kielce.

Karolak W. (2005c, 2007), Rysunek w arteterapii, Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna, Łódź.

Karolak W. (2006), Mapping w twórczym samorozwoju i arteterapii, Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna, Łódź.

Karolak W. (2010), Arteterapie. Terapie za pomocą sztuk wizualnych, Akademia Pedagogiki Specjalnej, Warszawa.

Karolak W. (2015a), Arteterapie. Język wizualny w terapiach, twórczości i sztuce, Difin, Warszawa.

Karolak W. (2015b), Mandala w arteterapii, Perspektywa, Ostrów Wielkopolski.

Karolak W. (2015c), Rysunek w arteterapiach, twórczości i sztuce, Difin, Warszawa.

Karolak W. (2016), Książka artystyczna w twórczym rozwoju, Difin, Warszawa.

Karolak W. (2017), Arteterapia. Przygoda i porządek, Difin, Warszawa. Karolak W., Gotzendorf-Grafowska M. (2000), Projekt edukacyjny, INSEA, Łódź.

Karolak W., Kaczorowska B. [red.] (2008), Arteterapia w medycynie i edukacji, Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna, Łódź.

Karolak W., Kaczorowska B. [red.] (2011), Arteterapia. Od rozważań nad teorią do zastosowań praktycznych, AHE, Łódź.

Kluszczyński R. W. (2010), Sztuka interaktywna. Od dzieła-instrumentu do interaktywnego spektaklu, Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Kopaliński W. (1990), Słownik symboli, Wiedza Powszechna, Warszawa. Kowal A. (1996), Terapie kreatywne, [w:] A. Kowal [red.], Moc sztuki, Krakowski Szpital Neuropsychiatryczny, Kraków.

Kowal A. (2013), Arteterapia i psychoterapia, [w:] G. Borowik, A. Kowal, Edukacja w arteterapii, Fundacja Maximum, Kraków.

Krasoń K. (2013), Cielesność aktu tworzenia w teatrze ruchu, Universitas, Kraków.

Krasoń K., Konieczna-Nowak L. (2002), Sztuka, terapia, poznanie, PWN, Warszawa.

Krasoń K., Mazepa-Domagała B. (2004a), Ekspresja twórcza dziecka, Librus, Katowice.

Krasoń K., Mazepa-Domagała B. (2004b), Przestrzeń sztuki dziecka, Librus, Katowice.

Kronenberger M. (2004), Muzykoterapia. Wykorzystanie technik aktywnych i receptywnych w prolaktyce stresu, Global Enterprises, Łódź.

Kulczycki M. (1990), Arteterapia, II Zeszyt Naukowy Akademii Muzycznej we Wrocławiu, Wrocław.

Lailach M. (2007), Land art, GmbH, Taschen.

Limont W. (2010), Uczeń zdolny i jak go rozpoznać, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk.

Limont W., Didkowska B. (2008), Edukacja artystyczna a metafora, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.

Łoza B. (2008), Tworkowska kolekcja, Towarzystwo Przyjaciół Tworek, Warszawa.

Łoza B. [red.] (2013), Arteterapia – od teorii do praktyki, SWPS, Warszawa. Łoza B. [red.] (2016), Arteterapia, cz. 3, Difin, Warszawa.

Maas V. F. (1998). Uczenie się przez zmysły, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa.

Malchiodi C. A. (2014), Arteterapia. Podręcznik, Harmonia Universalis, Gdańsk.

Nawrot M., Kopij E., Suska E., Woroniuk A., Kuczyńska A. (2005), Klasyfikacja rodzajów, metod, technik i form terapii zajęciowej, Zespół Przedmiotowo-Metodyczny Terapii Zajęciowej w Medycznym Studium Zawodowym, Sztum.

Nęcka E. (1998), Trening twórczości, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków.

Obuchowski K. (2000), Człowiek intencjonalny, czyli o tym jak być sobą, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań.

Opala-Wnuk K. (2009), Sztuka, która pomaga dzieciom, Feeria, Łódź.

Paluchowski J., Stańko-Kaczmarek M. (2011), Między psychologią a sztuką, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.

Pascal E. (1998), Psychologia Jungowska, Zysk i s-ka, Poznań.

Paszkiewicz A. (2012), Problemy uczniów niedostosowanych społecznie, Difin, Warszawa.

Pele N. V. (2002), Moc pozytywnego myślenia, Studio Emka, Warszawa.

Pietrasiński Z. (1969), Myślenie twórcze, Zakłady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa.

Pouyet M. (2006), Natural. Simple Land Art through the Seasons, Frances Lincoln Publishers Ltd., Toronto.

Read H. (1976), Wychowanie przez sztukę (Education rough Art), Ossolineum, Warszawa.

Rogala M. (2001), Gest wolności, Centrum Sztuki Współczesnej, Warszawa.

Rubin J. (2010), Introduction to art therapy, Routledge, New York.

Rudowski T. (2007), Arteterapia – inspiracje i wartości, Uniwersytet Warszawski, Warszawa.

Rudowski T. (2009), Studia nad arteterapią w ujęciu aksjologiczno-psychologicznym, Uniwersytet Warszawski, Warszawa.

Satir V. (2000), Terapia rodziny, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk.

Shilling R., Brooklyn J. (2010), Land Art for Kids. On the Beach, Blurb Books, London.

Słownik sztuki XX wieku (1998), red. G. Durozoi, Arkady, Warszawa.

Söderberg M. T. (2016), Hygge. Duńska sztuka szczęścia, Insignis, Kraków.

Stachyra K. (2009), Muzykoterapia i wizualizacja w rozwijaniu kompetencji emocjonalnych studentów pedagogiki, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.

Stachyra K. (2013), Modele, metody i podejścia w muzykoterapii, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.

Stachyra K. (2017), Metoda wizualizacji kierowanej z muzyką w kontekście terapeutycznym i edukacyjnym, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.

Stańko-Kaczmarek M. (2013), Arteterapia i warsztaty edukacji twórczej, Difin, Warszawa.

Stasiakiewicz M. (1999). Twórczość i interakcja, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.

Stasiakiewicz M. (2000), Prototypowy obraz świata w rysunku dziecka, Edytor, Poznań.

Stefańska A. (2012), Teatroterapia jako metoda kształtowania godności u osób niepełnosprawnych intelektualnie, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań–Kalisz.

Steliga A. (2011), Arteterapia w rehabilitacji osób chorych na schizofrenię, Wydawnictwo A, Kraków.

Suskind P. (2005), Pachnidło, Świat Książki, Warszawa.

Szafraniec G. (2015), Malowanie palcami, cz. 1, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.

Szafrańska K. (2017), Arteterapia a rozwój kompetencji językowych i komunikacyjnych dzieci ze spektrum autyzmu, Wir, Warszawa.

Szczelik A. (2007), Katharsis. O uzdrowicielskiej mocy natury i sztuki, Znak, Kraków.

Szmidt K. J. (2007), Pedagogika twórczości, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk.

Sztuka K. (2001), Psychologia dla artystów, cz. I, Wyższa Szkoła Pedagogiczna, Częstochowa.

Sztuka K. (2003), Psychologia dla artystów, cz. II, Wyższa Szkoła Pedagogiczna, Częstochowa.

Szulc W. (1994), Kulturoterapia – wykorzystanie sztuki i działalności kulturalno-oświatowej w lecznictwie, Akademia Medyczna, Poznań.

Szulc W. (2001), Sztuka w służbie medycyny. Od antyku do postmodernizmu, Akademia Medyczna, Poznań.

Szulc W. (2011), Arteterapia – narodziny idei, ewolucja teorii, rozwój praktyki, Difin, Poznań.

Szulc W. (2013), Kajros i arteterapia. Opowieść autobiograficzna, Arteer, Warszawa.

Szulc W. [red.] (2011), Arteterapia jako dyscyplina akademicka, Atut, Wrocław.

Tatarkiewicz W. (1975), Dzieje sześciu pojęć. Sztuka, piękno, twórczość, odtwórczość, przeżycie estetyczne, PWN, Warszawa.

Turowski A. (1993), Fizjologia oka, [w:] Władysław Strzemiński, 1893– 1952. Materiały z sesji, Muzeum Sztuki, Łódź.

Twardowski A. (1996), Oddziaływania rodziców blokujące rozwój autonomii u dzieci upośledzonych umysłowo, [w:] W. Dykcik (red.), Społeczeństwo wobec autonomii osób niepełnosprawnych. Od diagnoz do prognoz i do działań, Eruditus, Poznań.

Walch J. (2007), Kunst unterrichten: Prinzip Collage – Altes verfremden und neu kombinieren, Weka-Media, Kissing.

Waller D. (1991), Becoming a Profession: the History of Art erapy in Britain 1940–1982, Routledge, London.

Wiszniewski M. (2010), Uzdrawiający taniec, Studio Astropsychologii, Białystok.

Witerska K. (2014), Drama. Przewodnik po koncepcjach, technikach i miejscach, Difin, Warszawa.

Wojciechowski A. (2001), Problemy terapii przez twórczość, [w:] A. Wojciechowski, Obecność. Zebrane teksty, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.

Wojnar I. (1966), Perspektywy wychowawcze sztuki, Nasza Księgarnia, Warszawa.

Wojnar I. (1982), Estetyczna samowiedza człowieka, PWN, Warszawa. Wójcik E. (2000), Metody aktywizujące w pedagogice grup, Rubikon, Kraków.

Zapasiewicz Z. (2003), Zapasowe maski, Prószyński i S-ka, Warszawa.

Zimbardo P. G. (1999), Psychologia i życie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Zimmer R. (2005), Poznawać świat wszystkimi zmysłami, Jedność, Kielce.

www.mandala.asp.lodz.pl

www.tkaniny.asp.lodz.pl

www.warzywaiowoce.asp.lodz.pl

www.plasticfantastic.asp.lodz.pl

www.monalisa.asp.lodz.pl

www.redesign.asp.lodz.pl

www.transformacje.asp.lodz.pl

www.resztki.asp.lodz.pl

www.liscie.asp.lodz.pl

www.mops.asp.lodz.pl

www.landart.asp.lodz.pl

www.redesign-krzesla.asp.lodz.pl

www.mandala-talerz.asp.lodz.pl

www.landart-dzieci.asp.lodz.pl/index.html

www.czlowiekkomputerowy.asp.lodz.pl

www.drewno.asp.lodz.pl

www.czlowiek-x7.asp.lodz.pl

www.makulatura.asp.lodz.pl

www.marchewka.asp.lodz.pl

www.jajko.asp.lodz.pl

www.wieszak.asp.lodz.pl

www.kwadrat.asp.lodz.pl

www.glowa.asp.lodz.pl

www.recyklingowy.obraz.asp.lodz.pl

www.marzenia.asp.lodz.pl

www.prawda.czy.falsz.asp.lodz.pl

www.arteterapia.pl

www.projektdrabina.ahe.lodz.pl

www.projekt.podloga.asp.lodz.pl

www.dialog.ahe.lodz.pl

Pobrania

Dane do pobrania nie są jeszcze dostępne.

Licencja

Jak cytować

Karolak, Wiesław. 2019. Arteterapia Dla Dzieci I młodzieży. Scenariusze zajęć. Terapia Pedagogiczna. Poland: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8142-605-3.