„[…] iż największa mądrość jest poznać samego siebie” — metafora zwierciadła w kazaniu Gabriela Zawieszki (Leopolity) o św. Marii Magdalenie

Magdalena Kuran

doi:10.18778/8142-812-5

„[…] iż największa mądrość jest poznać samego siebie” — metafora zwierciadła w kazaniu Gabriela Zawieszki (Leopolity) o św. Marii Magdalenie

Magdalena Kuran

Uniwersytet Łódzki

https://orcid.org/0000-0001-6815-0011 (unauthenticated)

Publikacja:

Lustro

Serie: Analecta Literackie i Językowe

Strony: 15-28

DOI: https://doi.org/10.18778/8142-812-5.02

Słowa kluczowe: lustro, literatura polska

Opublikowane: 30 grudnia 2020

Kategorie: Filologia polska, Otwarty dostęp

Pliki do pobrania

PDF

The article presents the sermon of the Dominican preacher Gabriel Zawieszko (Leopolita). The sermon is first from the cycle of ten, concerning St. Mary Magdalene. The preacher uses the concept and the metaphor of a mirror. A mirror is a symbol (at the same time) of a sinful (a mirror of the lust of the flesh, a mirror of the lust of the eyes and a mirror of the pride of life), a penance (nosce te ipsum) and a perfection (Christ — speculum sine macula). Zawieszko also invokes Greek maxim gnothi seauton (Know Thyself). It becomes the guiding thought of the sermon. He connects it with emblematic presentation of mirror (Lascivia, Superbia, Prudentia, Scientia).

Magdalena Kuran - Uniwersytet Łódzki

adiunkt w Zakładzie Dydaktyki Języka i Literatury Polskiej w Instytucie Filologii Polskiej i Logopedii na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Łódzkiego; ul. Pomorska 171/173, 90-236 Łódź; email: magdalena.kuran@uni.lodz.pl. Autorka książki o szesnastowiecznym kaznodziejstwie: Retoryka jako narzędzie perswazji w postyllografii polskiej XVI wieku (na przykładzie „Postylli katolicznej” Jakuba Wujka) (Łódź 2007). Zajmuje się głownie literaturą renesansu (Jakub Wujek, Piotr Skarga, Mikołaj Rej, Mikołaj Sęp-Szarzyński) i baroku (Antoni Węgrzynowicz, Gabriel Zawieszko, Ignacy K. Herko, Stefan Poniński). Głowne obszary zainteresowań to kaznodziejstwo staropolskie (szczególnie poźnobarokowe), piśmiennictwo zakonne, retoryka, alegoria i alegoreza.