„Teatr z kalendarza”. Dramaturgia spektakli upamiętniających wydarzenia Marca 1968

Tworzenie spektakli na obchody ważnych wydarzeń nie jest wynalazkiem współczesnym, niemniej stanowi zjawisko niezwykle interesujące ze względu na zdolność reakcji wobec zapotrzebowania danych czasów, zasięg oddziaływania (terytorialny i odbiorczy), a także zazwyczaj krótki czas eksploatacji. Pięćdziesiąta rocznica Marca 1968 obfitowała w przedstawienia podejmujące temat emigracji polskich obywateli pochodzenia żydowskiego, którzy zostali zmuszeni do wyjazdu poprzez wywołanie antysemickiej nagonki.

W swoim referacie zajmę się analizą dramaturgii trzech spektakli: Kilka obcych słów po polsku w reżyserii Anny Smolar z tekstem Michała Buszewicza stworzonym na potrzeby konkretnej produkcji, Sprawiedliwość Michała Zadary jako teatralne śledztwo w sprawie popełnienia przestępstwa, w którego ramy wpisano Króla Edypa Sofoklesa oraz Zapiski z wygnania w reżyserii Magdy Umer będące adaptacją książki Sabiny Baral.

Mimo wspólnego punktu wyjścia, jakim jest tematyka wydarzeń Marca 1968, wymienione spektakle cechują się zróżnicowanym podejściem zarówno do podejmowanego problemu, jak i rozwiązań dramaturgicznych. Głównym pojęciem referatu jest „postpamięć”, czyli struktura transferu traumy między pokoleniami, oraz jej późniejsze redefinicje. Ważną kwestią będzie również zbadanie relacji między pamięcią a historią, funkcji fotografii oraz zasad budowania postpamięciowego archiwum.