Wybrane zagadnienia z frazeologii rosyjskiej wraz ze słownikiem rosyjskich jednostek stałych: Избранные вопросы по русской фразеологии вместе со словарем русских устойчивых единиц

Agata Piasecka

doi:10.18778/8220-947-1

Słowa kluczowe: frazeologia rosyjska, frazeologizm, idiomy rosyjskie, przysłowia i porzekadła rosyjskie, synonimy i warianty we frazeologii rosyjskiej

Opublikowane: 11 października 2022

Kategorie: Filologie obce, Otwarty dostęp

Pliki do pobrania

PDF

Niniejsza publikacja w bezpośredni sposób nawiązuje do problemów poruszonych w Zarysie frazeologii współczesnego języka rosyjskiego (ujęcie funkcjonalno-teoretyczne), który w 2021 roku ukazał się nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Łódzkiego. Niektóre kwestie były we wspomnianym opracowaniu zaledwie zasygnalizowane. Teraz postanowiłam zaprezentować je w sposób bardziej pogłębiony, sięgając po wybrane teorie frazeologiczne. Są to następujące zagadnienia: wąskie i szerokie rozumienie frazeologii, znaczenie frazeologii w nauczaniu języka, relacja między przysłowiem a klasycznym frazeologizmem w różnych teoriach frazeologicznych, synonimy i warianty leksykalne.

Praca łączy cechy monografii i podręcznika, a zatem jest dobrą pomocą podczas realizacji wszelkiego typu kursów akademickich o profilu językoznawczym lub kulturologicznym i wraz z Zarysem frazeologii... tworzy kompendium, po które powinien sięgnąć każdy student filologii rosyjskiej. Opracowanie może być pomocne podczas zajęć z gramatyki opisowej języka rosyjskiego. Część teoretyczna została przygotowana w dwóch wariantach językowych i pozwala na zapoznanie się z niełatwymi problemami lingwistycznymi zarówno początkującym studentom-rusycystom, jak i tym, którzy zdecydują się kontynuować studia na poziomie magisterskim. W Zarysie frazeologii... umieściłam kilkadziesiąt ćwiczeń sprawdzających umiejętności wykorzystywania różnych frazeologizmów w codziennych sytuacjach komunikacyjnych. Teraz natomiast, oprócz nie tak już licznego zestawu ćwiczeń, przygotowałam słownik zawierający 1000 popularnych i często używanych stałych związków wyrazowych, po które użytkownicy języka rosyjskiego chętnie sięgają, by dodać swoim wypowiedziom kolorytu i ekspresji.

Aмосова Н.Н., 1963, Основы английской фразеологии, Mосква.

Aникин В.П. (ред.), 1988, Русские пословицы и поговорки, Москва.

Aристова Т.С., Kовшова М.Л., Рысева Е.A., Телия В.Н., Черкасова И.Н., 1995, Словарь образных выражений русского языка, ред. В.Н. Телия, Москва.

Aрсентьева Ф., 1999, Русско-английский фразеологический словарь, под ред. Ч. Kарлсона, Kазань.

Aхманова O.С., 1966, Словарь лингвистических терминов, Москва.

Бабкин A.M., 2009, Русская фразеология, ее развитие и источники, Москва.

Балакай A.A., 2001, Словарь русского речевого этикета, Mосква.

Берков П., Мокиенко В.М., Шулежкова С.Г., 2000, Большой словарь крылатых слов русского языка, Москва.

Бирих А.К., Мокиенко В.М., Степанова Л.И., 1998, Словарь русской фразеологии: историко-этимологический справочник, Санкт-Петербург.

Бирих A.K., Мокиенко B.М., Степанова Л.И., 2009, Cловарь фразеологических синонимов русского языка. Около 7000 фразеологизмов, Mосква.

Верещагин E.В., Kостомаров В.Г., 2005, Язык и культура, Москва.

Влахов С. (ред.), 1980, Русско-болгарский фразеологизческий словарь, Москва.

Войнова Л.A., Жуков В.П., Молотков A.И., Федоров A.И., 1978, Фразеологический словарь русского языка, под ред. A.И. Молоткова, Москва.

Гуревич В.В., Дозорец Ж.A., 1988, Kраткий русско-английский фразеологический словарь, Москва.

Даль В.И., 1984, Пословицы русского народа, т. I–II, Mосква.

Диброва E.И., 1979, Вариантность фразеологических единиц в современном русском языке, Ростов-на-Дону.

Жигулев А.М., 1969, Русские пословицы и поговорки, Москва.

Жуков A.B., 1993, Вариантность фразеологизмов и фразеологическая переходность, „Русистика”, № 1, c. 31–35.

Жуков В.П., 1978, Cемантика фразеологических оборотов, Moсква.

Жуков В.П., 1998, Словарь русских пословиц и поговорок, Москва.

Жуков В.П., Сидоренко М.И., Шкляров В.Т., 1987, Словарь фразеологических синонимов русского языка, под ред. В.П. Жукова, Москва.

Жуков В.П., Сидоренко М.И., Шкляров В.Т., 2005, Толковый словарь фразеологических синонимов русского языка, под ред. В.П. Жуковa, Москва.

Зимин В.И., Спирин А.С., 1996, Пословицы и поговорки русского народа, Москва.

Змарзер B., 1997, Паремия русского и польского языков как объект лексикографического описания, „Przegląd Rusycystyczny”, № 3–4, c. 235–241.

Илюстратов И.И., 1915, Жизнь русского народа в его пословицах и поговорках, Санкт-Петербург.

Караулов Ю.Н. (ред.), 2003, Русский язык: энциклопедия, Москва.

Лилич Г.A. (ред.), 1996, Проблемы фразеологической семантики, Санкт-Петербург.

Маслова В.А., 2001, Лингвокультурология. Учебное пособие для студентов высших учебных заведений, Москва.

Mихельсон M.И., 1994, Pусская мысль и речь. Cвое и чужое. Oпыт русской фразеологии. Cборник образных слов и иносказаний, Mосква.

Мокиенко В.М., Никитина Т.Г., 2007, Большой словарь русских поговорок, Mосква.

Мокиенко В.М., Никитина Т.Г., 2008, Большой словарь народных сравнений, Mосква.

Мокиенко В.М., Никитина Т.Г. (сост.), 2001, Словарь псковских пословиц и поговорок, Санкт-Петербург.

Мокиенко В.М., Никитина Т.Г., Николаева E.K., 2010, Большой словарь русских пословиц, Mосква.

Молотков А.И., 1977, Основы фразеологии русского языка, Ленинград.

Новиков Л.A. (гл. ред.), 1999, Сoвременный русский язык, Санкт-Петербург.

Oжегов С.И., Шведова Н.Ю., 1995, Толковый словарь русского языка, Москва.

Прокошева K.Н., 1972, Материалы для фразеологического словаря говоров Северного Прикамья, Пермь.

Пясецка A., 2019, Значение фразеологии при обучении иностранному языку (на материале русского и польского языков), [w:] Система і структура східнослов’янських мов, Вып. 14, редкол. Ю.В. Кравцова (відп. ред.) [та ін.], Kиїв, c. 188–201.

Ройзензон Л.И., 1973, Лекции по общей и русской фразеологии, Самарканд.

Соболев A.И. (сост.), 1983, Русские пословицы и поговорки, под ред. Ф.М. Селивановa, Москва.

Спирин А.С., 1985, Русские пословицы. Сборник русских народных пословиц и поговорок, присловиц, молвушек, приговорок, присказок, крылатых выражений литературного происхождения, Ростов-на-Дону.

Сурков A.A. (ред.), 1968, Kраткая литературная энциклопедия, т. 5, Москва.

Телия В.Н., 1996, Русская фразеология. Семантический, прагматический и лингво-культурологический аспекты, Москва.

Телия В.Н. (ред.), 2006, Большой фразеологический словарь русского языка. Значение. Употребление. Культурологический комментарий, Москва.

Тихонов А.Н., Ломов А.Г., Королькова А.В., 2004, Фразеологический словарь русского литературного языка. Более 35000 фразеологических единиц, ред. A.Н. Тихонов, Mосква.

Фeдоров А.И., 1983, Фразеологический словарь русских говоров Сибири, Новосибирск.

Федоров A.И., 1997, Фразеологический словарь русского литературного языка, т. 1–2, Mосква.

Федоров A.И. (ред.), 1995, Фразеологический словарь русского литературного языка конца XVIII–XX вв., Москва.

Федосов И.A., 1974, Вариантность и функционально-стилистическая синонимия фразеологических единиц, „Вопросы языкознания”, № 6, c. 119–124.

Фелицына В.П., Мокиенко В.М., 1990, Русские фразеологизмы. Лингво-страноведческий словарь, под pед. Е.М. Верещагинa, В.Г. Kостомаровa, Москва.

Фелицына В.П., Прохоров Ю.Е., 1988, Русские пословицы, поговорки и крылатые выражения. Лингвострановедческий словарь, под ред. Е.М. Верещагина, В.Г. Kостомарова, Москва.

Хлебда B., 1990, Фразеологическая теория и обучение русскому языку, „Przegląd Rusycystyczny”, № 1–4 (49–52), с. 97–101.

Шaнский Н.M., 1985, Фразеология современного русского языка, Москва.

Шкляров В.Т., Эккерт Р., Энгельке Х., 1977, Kраткий русско-немецкий фразеологический словарь, Москва.

Яранцев Р.И., 2001, Русская фразеология: словарь справочник, Mосква.

Ярцевa В.Н. (ред.), 1998, Большой энциклопедический словарь. Языкознание, Москва.

Basaj M., 1982, Z problematyki słownika frazeologicznego czesko-polskiego, [w:] Stałość i zmienność związków frazeologicznych, red. A.M. Lewicki, Lublin, s. 7–15.

Buttler D., 1982, Pojęcie wariantów frazeologicznych, [w:] Stałość i zmienność związków frazeologicznych, red. A.M. Lewicki, Lublin, s. 27–35.

Chlebda W., 1991, Elementy frazematyki. Wprowadzenie do frazeologii nadawcy, Opole.

Chlebda W., 1994, Problem tzw. jednostek języka i praktyka przekładu na język obcy, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Opolskiego, Filologia Rosyjska”, t. 33, s. 41–48.

Chlebda W. (red.), 2006, Podręczny idiomatykon polsko-rosyjski, Opole.

Chlebda W., Gołubiewa A., Wawrzyńczyk J., Wielg T., 2003, Idiomy polsko-rosyjskie, Warszawa.

Chlebda W., Mokijenko W., Szuleżkowa S., 2003, Rosyjsko-polski słownik skrzydlatych słów, Łask.

Karolak S., 1998, Słownik frazeologiczny rosyjsko-polski, Warszawa.

Lewicki A.M., 1974, Aparat pojęciowy frazeologii, [w:] Z badań nad literaturą i językiem, red. L. Ludorowski, W. Magnuszewski, Warszawa, s. 135–151.

Lewicki A.M., 1999, Od przysłowia do frazeologizmu, [w:] Studia lingwistyczne ofiarowane Profesorowi Kazimierzowi Polańskiemu na 70-lecie Jego urodzin, red. W. Boryś, L. Bednarczuk, Katowice, s. 157–163.

Lewicki A.M. (red.), 1982, Stałość i zmienność związków frazeologicznych, Lublin.

Lewicki R., 2002, Chrześcijaństwo. Słownik rosyjsko-polski, Warszawa.

Lukszyn J. (red.), 1998, Wielki słownik frazeologiczny polsko-rosyjski, rosyjsko-polski, Warszawa.

Młynarczyk E., 2013, Nie święci garnki lepią. Obraz rzemiosła utrwalony w polskiej frazeologii, Kraków.

Mokienko V., Wurm A., 2002, Česko-ruský frazeologický slovník, Olomouc.

Nowakowska A., 2005, Świat roślin w polskiej frazeologii, Wrocław.

Piasecka A., 2006, Rozważania o synonimach i wariantach we frazeologii, [w:] Świat Słowian w języku i kulturze, VII: Językoznawstwo, red. E. Komorowska, D. Dziadosz, Szczecin, s. 205–209.

Piasecka A., 2009, „Поговорка-цветочек, пословица-ягодка”. О przysłowiach i porzekadłach w języku rosyjskim, [w:] Aktualne problemy semantyki i stylistyki tekstu. Studia komparatywne i opisowe, red. J. Sosnowski, Łódź, c. 163–172.

Piasecka A., 2021, Zarys frazeologii współczesnego języka rosyjskiego (ujęcie funkcjonalno-teoretyczne), Łódź.

Skorupka S. (red.), 1969, Mały słownik języka polskiego, Warszawa.

Staszewski S., 1986, Warianty i synonimy we frazeologii, „Rozprawy Komisji Językowej ŁTN”, t. XXXII, s. 267–271.

Szutkowski T., 2015, Współczesna paremiografia rosyjska i polska: stan, problemy, perspektywy, Szczecin.

Walter H., Mokijenko V., Komorowska E., Kusal K., 2014, Rosyjsko-niemiecko-polski słownik aktywnych przysłów (z obcojęzycznymi paralelami i historyczno-kulturowymi komentarzami), Greifswald–Szczecin.

https://www.fraze.ru (data dostępu: 12.05.2021).

Pobrania

Dane do pobrania nie są jeszcze dostępne.

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować

Piasecka, Agata. 2022. Wybrane Zagadnienia Z Frazeologii Rosyjskiej Wraz Ze słownikiem Rosyjskich Jednostek stałych: Избранные вопросы по русской фразеологии вместе со словарем русских устойчивых единиц. Językoznawstwo. Poland: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8220-947-1.