Perspektywa stołu

Jarosław Kita; Maria Korybut-Marciniak; Jolanta Załęczny; Kinga Fink; Kinga Raińska; Marta Milewska; Anna Śmiechowicz; Tadeusz Srogosz; Krzysztof Marchlewicz; Jolanta Kowalik; Andrzej Szmyt; Emilian Prałat; Marta Kłak-Ambrożkiewicz; Piotr Hubicki; Karolina Studnicka-Mariańczyk; Olga Morozowa; Katarzyna Głowania; Olga Szadkowska-Mańkowska

doi:10.18778/8331-312-2

Perspektywa stołu

PRZEJDŹ DO KSIĘGARNI

Jarosław Kita (red.)

Uniwersytet Łódzki, Wydział Filozoficzno-Historyczny, Instytut Historii, Katedra Historii Polski XIX wieku

https://orcid.org/0000-0002-8374-2848 (unauthenticated)

Maria Korybut-Marciniak (red.)

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Humanistyczny, Instytut Historii Katedra Historii Powszechnej, Zakład Europy Wschodniej

https://orcid.org/0000-0001-8196-5119 (unauthenticated)

Tom: 11

Seria: Życie prywatne Polaków w XIX wieku

ISBN Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego

ISBN-13 (15) 978-83-8331-312-2

ISBN (e-book) Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego

ISBN-13 (15) 978-83-8331-313-9

ISBN Uniwersytet Warmińsko-Mazurski

ISBN-13 (15) 978-83-65171-55-9

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-312-2

Słowa kluczowe: pożywienie, Polacy, niedostatek jedzenia, życie prywatne Polaków, XIX wiek, zdrowie, jedzenie

Opublikowane: 6 października 2023

Kategorie: Historia

Pliki do pobrania

PRZECZYTAJ FRAGMENT

Prezentowany, jedenasty tom z serii Życie prywatne Polaków w XIX wieku, opatrzony podtytułem „Perspektywa stołu”, przenosi uwagę na kulturowe i społeczne kwestie spożywania i jedzenia. Stanowi próbę oglądu życia prywatnego i życia codziennego epoki przez pryzmat praktyk i nawyków żywieniowych oraz szeroko pojętej kultury jedzenia. Analiza życia prywatnego dziewiętnastowiecznych Polaków „z perspektywy stołu” – w kontekście kultury kulinarnej, rytuałów konsumpcyjnych oraz społecznych uwarunkowań wyżywienia nie była do tej pory podejmowana przez badaczy. Zdecydowanie lepiej opracowane są tradycje żywieniowe w epoce nowożytnej (kuchnia staropolska) czy w dobie wieków średnich. Wiek XIX, oglądany przez pryzmat kuchni, wydaje się szczególnie interesujący. Znamionował go szybki rozwój przemysłu i komunikacji (kolej), co dało początek stopniowej niwelacji zjawiska głodu na kontynencie europejskim. Na ziemiach polskich nastąpiło zetknięcie „kuchni polskiej” z „kuchnią zaborców”. Kulturowy i społeczny kontekst wyżywienia odsłania nie tylko warunki życia codziennego, ale stwarza też grunt pod refleksje na temat przemian cywilizacyjnych, gospodarczych i kulturowych społeczeństwa polskiego. Obrazuje procesy i kierunki modernizacji oraz obszary zacofania i środowiska spauperyzowane. „Pogoń za chlebem” była głównym motywem migracji ze wsi do miast. W realiach zaborowych „kultura stołu” może być odczytywana jako kultura „własna” – narodowa i „obca”, przenikająca ze struktur o odmiennej tradycji. Praktyki kulinarne i konwenanse związane ze spożywaniem przynoszą informacje również o mentalności Polaków. Doświadczenia kulinarne podczas podróży, na emigracji czy na zesłaniu, były często ważnym wątkiem literatury wspomnieniowej, dzienników i korespondencji. Tematyka dziewiętnastowiecznej kuchni i kultury przygotowywania oraz spożywania posiłków stwarza wiele możliwości interpretacyjnych i otwiera nowe perspektywy w badaniach nad społeczeństwem polskim w dobie zaborów.

Publikacja dofinansowana przez Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Kilka uwag na temat historycznej „perspektywy stołu”

Jarosław Kita, Maria Korybut-Marciniak

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-312-2.01

Ojczyzna smakami zapamiętana. Patriotyczno-literacka apoteoza polskiej

Jolanta Załęczny

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-312-2.02

,,Pije Kuba do Jakuba…”. Co Polacy śpiewali przy stole w XIX i na początku XX wieku

Kinga Fink

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-312-2.03

Co każda panna o kuchni powinna wiedzieć? Rozważania teoretyczne w świetle XIX-wiecznych poradników dla młodych kobiet

Kinga Raińska

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-312-2.04

Dietetyka lecznicza w polskich uzdrowiskach w drugiej połowie XIX wieku

Jarosław Kita

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-312-2.05

Pożywienie i jego wpływ na stan zdrowia mieszkańców Mazowsza Północnego w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku

Marta Milewska

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-312-2.06

„Jarskie uzdrowisko” w Bojarowie i jego twórca Konstanty Moes-Oskragiełło

Anna Śmiechowicz

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-312-2.07

„Żołnierski wikt” w wojsku polskim w 1807 roku

Tadeusz Srogosz

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-312-2.08

Żywieniowe strategie przetrwania. Polscy uchodźcy polityczni w Anglii wobec perspektywy niedożywienia i głodu w latach trzydziestych i czterdziestych XIX wieku

Krzysztof Marchlewicz

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-312-2.09

Kuchnia ubogich. Elity intelektualne Wilna wobec zjawiska głodu w pierwszej połowie XIX wieku

Maria Korybut-Marciniak

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-312-2.10

Urzędniczy wikt. Sytuacja materialna urzędników administracji państwowej w Imperium Rosyjskim w XIX wieku

Jolanta Kowalik

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-312-2.11

Stół w życiu codziennym uczniów Gimnazjum i Liceum Wołyńskiego w Krzemieńcu

Andrzej Szmyt

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-312-2.12

Wokół tradycji wielkopolskiego stołu: przedmioty, ludzie, obyczaje

Emilian Prałat

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-312-2.13

„O smaku ze smakiem” – czy Jan Matejko otrzymał czarną polewkę, kim był Czarny Strzelec, gdzie malarz pijał najlepszą kawę...?

Marta Kłak-Ambrożkiewicz

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-312-2.14

O dziczyźnie na polskich stołach w drugiej połowie XIX wieku

Piotr Hubicki, Karolina Studnicka-Mariańczyk

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-312-2.15

Kulinarne rozkosze ze snu naczelnego mechanika korwety „Żubr” D. D. Guslikowa z 18 lipca 1858 r. w Suchumi

Olga Morozowa

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-312-2.16

Przykłady wykwintnej kuchni dworskiej księcia żagańskiego Napoléona Louisa (Ludwika) de Talleyrand-Périgord w latach 1878–1894

Katarzyna Głowania

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-312-2.17

„Woli w Polszcze leda schaby / Niż tu ostrygi i żaby / „Woli zraz pieczeni spory / Niźli kaulafiory”. Kuchnia włoska w oczach polskich peregrynantów

Olga Szadkowska-Mańkowska

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-312-2.18

Pobrania

Dane do pobrania nie są jeszcze dostępne.

Licencja

Jak cytować

Kita, Jarosław, i Maria Korybut-Marciniak, red. 2023. Perspektywa stołu. T. 11. Życie Prywatne Polaków W XIX Wieku. Poland: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8331-312-2.

Pobierz cytowania

Inne teksty tego samego autora

Jarosław Kita, Maria Korybut-Marciniak, Tadeusz Srogosz, Dariusz Złotkowski, Jolanta Kowalik, Adrianna Czekalska, Kinga Raińska, Marta Milewska, Anna Czerniecka‑Haberko, Wojciech Jerzy Górczyk, Marcin Sebastian Halicki, Izabela Lewandowska, Grażyna Czerniak, Marginesy
Jarosław Kita, Maria Korybut-Marciniak, Krzysztof Marchlewicz, Rafał Dobek, Tomasz Osiński, Jolanta Załęczny, Małgorzata Gumper, Aldona Łyszkowska, Marta Chudecka, Wojciech Paduchowski, Urszula Klemba, Kinga Fink, Romuald Rydz, Wojciech Jerzy Górczyk, Anna Czerniecka-Haberko, Karolina Studnicka-Mariańczyk, Kinga Raińska, Anna Śmiechowicz, Anita Napierała, Marta Milewska, Kariera w optyce prywatności
Tadeusz Grabarczyk, Magdalena Pogońska-Pol, Kamil Anduła, Aleksander Bołdyrew, Konrad Aleksander Czernielewski, Katarzyna Derlatka, Tomasz Gliniecki, Marian Głosek, Jarosław Kita, Hubert Michalski, Marek Olędzki, Jan Ptak, Rafał Roguski, Paweł Samuś, Katarzyna Stelmasiak, Piotr Strzyż, Damian Waszak, Dariusz Wybranowski, Witold Jarno, Armia kontra natura
Witold Jarno, Jarosław Kita, Patrycja Matusiak, Andrzej Niewiński, Łukasz Ćwikła, Tadeusz Grabarczyk, Jolanta A. Daszyńska, Małgorzata Karkocha, Dawid Gralik, Dariusz Faszcza, Andrzej Dubicki, Tadeusz Dubicki, Wiesław Bolesław Łach, Agnieszka Jędrzejewska, Waldemar Kozyra, Ireneusz Bieniecki, Robert Majzner, Andrzej Wojtaszak, Robert Pietrygała, Zdzisław Cutter, Magdalena Pogońska-Pol, Armia kontra natura
Witold Jarno, Przemysław Waingertner, Kamil Piskała, Marcin Szymański, Konrad A. Czernielewski, Krzysztof Lesiakowski, Jolanta A. Daszyńska, Adrianna Czekalska, Leszek Olejnik, Jarosław Kita, Łódzcy bohaterowie 1918 roku