Ewolucja koncepcji „szczególności Arktyki” w kontekście wpływu wojny rosyjsko-ukraińskiej na sytuację międzynarodową na Dalekiej Północy (luty–grudzień 2022)

Przez trzydzieści lat od zakończenia zimnej wojny Arktyka i obowiązujący tam reżim międzynarodowy były charakteryzowane jako „szczególne”. Definicji „szczególności Arktyki” było jednak wiele i trudno o wskazanie jednej, pod którą podpisałyby się wszystkie państwa regionu. Jednocześnie koncepcja ta zmieniała się w czasie i adaptowała do nowych warunków, aż po agresję rosyjską na Ukrainę z 24 lutego 2022 roku. Kluczowe znaczenie miała tu polityka Rosji oraz Stanów Zjednoczonych, jedynych mocarstw globalnych będących państwami arktycznymi, które do czasu wojny w Ukrainie respektowały wypracowane dla Arktyki normy i zasady oparte na zaufaniu. Agresja na Ukrainę podważyła wiarygodność Rosji i unaoczniła jak rozbieżnie poszczególni gracze arktyczny pojmowali „szczególność”. W rezultacie państwa zachodnie zaczęły gromadzić się wokół USA i izolować Rosję pozbawiając ją, przynajmniej na pewien czas, jej „terytorium negocjacji”. W odpowiedzi spotkały się z demonstracjami militarnymi mającymi skłonić je do powrotu do status quo ante bellum. Nie przyniosło to jednak oczekiwanych rezultatów, doprowadziło do wzmocnienia pozycji USA w regionie oraz poddało wątpliwość dalsze funkcjonowanie „szczególności” w obecnym kształcie.