Pandemia SARS-CoV-2 jako czynnik wykluczenia społecznego osób starszych

Magdalena Wieczorkowska; Paweł Przyłęcki; Agnieszka Pawlak-Kałuzińska

doi:10.18778/8331-185-2

Pandemia SARS-CoV-2 jako czynnik wykluczenia społecznego osób starszych

Magdalena Wieczorkowska

Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Katedra Nauk Humanistycznych, Zakład Socjologii

https://orcid.org/0000-0001-5484-889X (unauthenticated)

Paweł Przyłęcki

Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Katedra Nauk Humanistycznych, Zakład Socjologii

https://orcid.org/0000-0002-9734-8518 (unauthenticated)

Agnieszka Pawlak-Kałuzińska

Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Katedra Nauk Humanistycznych, Zakład Socjologii

https://orcid.org/0000-0002-3450-5387 (unauthenticated)

Publikacja:

Badania problemów społecznych w (przed)pandemicznej rzeczywistości

Strony: 65-80

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-185-2.05

Słowa kluczowe: nauki socjologiczne, problemy społeczne, pandemia SARS-COV-2, Covid-19, badania socjologiczne

Opublikowane: 23 października 2023

Kategorie: Socjologia, Otwarty dostęp

Pliki do pobrania

PDF

Osoby starsze stanowią grupę narażoną na różnorodne formy wykluczenia, między innymi, w miejscu pracy, w systemie ochrony zdrowia, w systemie ubezpieczeń, w życiu publicznym, w sferze kultury, czy w świecie cyfrowym. Podejmowane na całym świecie - w związku z trendami demograficznymi - działania włączające tę grupę w główny nurt życia społecznego zostały ograniczone lub zaniechane z powodu pandemii SARS-CoV-2. Koronawirus dotknął - bezpośrednio lub pośrednio - każdego człowieka, zmuszając do modyfikacji, zaprzestania lub podjęcia nowych form aktywności. W wielu dziedzinach jego konsekwencje są negatywne – pandemia pogłębiła dotychczasowe nierówności w takich wymiarach jak: medyczny (trudność w leczeniu chorób innych niż COVID-19, pogłębienie kryzysu w systemie ochrony zdrowia), społeczno-kulturalny (ograniczenie kontaktów społecznych, ograniczenie korzystania z dóbr kultury), ekonomiczny (utrata pracy i idący za tym wzrost bezrobocia, bankructwa firm, finansowy interwencjonizm państwa), duchowo-religijny (izolacja, utrudnienia w uczestnictwie w obrzędach religijnych), a także polityczny (pogłębienie podziałów społeczno-politycznych na skutek restrykcji i obostrzeń, zmiany w krajowych i międzynarodowych układach sił politycznych). Pandemia spotęgowała wykluczenie społeczne osób starszych, którego doświadczały one w wielu przypadkach jeszcze przed pojawieniem się SARS-CoV-2. Od samego początku pandemii komunikaty medialne podkreślały, iż seniorzy są szczególną grupą ryzyka, która powinna być chroniona. Stąd wprowadzono wiele zaleceń i obostrzeń, które spowodowały izolację osób starszych. To z kolei doprowadziło do samotności i poczucia osamotnienia. W artykule zaprezentowane zostaną wybrane wyniki badania dotyczącego psychospołecznych i zdrowotnych skutków izolacji wywołanej pandemią SARS-CoV-2 wśród osób 55+, które zostało zrealizowane w czerwcu 2020 roku. Prezentowane dane pokażą, jak pandemia zmieniła sytuację osób starszych w obszarze aktywności społecznej i kontaktów społecznych stając się – w pewnym stopniu - czynnikiem wykluczenia społecznego.

Magdalena Wieczorkowska - Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Katedra Nauk Humanistycznych, Zakład Socjologii

doktor nauk humanistycznych, socjolożka, metodolożka badań społecznych, kierowniczka Zakładu Socjologii na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi. Członkini Sekcji Socjologii Zdrowia i Medycyny oraz Sekcji Socjologii Ciała Polskiego Towarzystwa Socjologicznego. Autorka publikacji (artykułów naukowych, rozdziałów w monografiach, współredaktorka monografii) poświęconych problematyce medykalizacji, starzenia się oraz ciała. Zainteresowania naukowe dotyczą procesów medykalizacji i farmaceutykalizacji, procesów starzenia się społeczeństw oraz społeczno-kulturowych i medycznych aspektów postrzegania ciała i oddziaływania na nie.

Paweł Przyłęcki - Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Katedra Nauk Humanistycznych, Zakład Socjologii

doktor nauk humanistycznych w zakresie socjologii, magister socjologii oraz historii, adiunkt zatrudniony w Zakładzie Socjologii Katedry Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się w obrębie socjologii medycyny, komunikacji medycznej, wielokulturowości, a także socjologii polityki.

Agnieszka Pawlak-Kałuzińska - Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Katedra Nauk Humanistycznych, Zakład Socjologii

doktor nauk humanistycznych, socjolożka, autorka publikacji (artykułów naukowych, rozdziałów w monografiach, współredaktorka monografii) z zakresu socjologii rodziny, socjologii migracji, socjologii zdrowia, choroby i medycyny oraz komunikacji społecznej. Recenzentka w krajowych czasopismach naukowych. Członkini Sekcji Socjologii Zdrowia i Medycyny oraz Sekcji Antropologii Społecznej Polskiego Towarzystwa Socjologicznego. Jej główne zainteresowania koncentrują się wokół takich zagadnień jak: zależności między migracją zarobkową, sytuacją rodzinną migranta a zdrowiem, profesjonalna komunikacja z różnymi grupami pacjentów i ich rodzinami.

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować

Wieczorkowska, Magdalena, Paweł Przyłęcki, i Agnieszka Pawlak-Kałuzińska. 2023. „Pandemia SARS-CoV-2 Jako Czynnik Wykluczenia społecznego osób Starszych”. W Badania problemów społecznych W (przed)pandemicznej rzeczywistości, zredagowane przez Paulina Bunio-Mroczek i Andrzej Kacprzak, 65-80. Poland: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8331-185-2.05.