Pandemia SARS-CoV-2 jako czynnik wykluczenia społecznego osób starszych

Osoby starsze stanowią grupę narażoną na różnorodne formy wykluczenia, między innymi, w miejscu pracy, w systemie ochrony zdrowia, w systemie ubezpieczeń, w życiu publicznym, w sferze kultury, czy w świecie cyfrowym. Podejmowane na całym świecie - w związku z trendami demograficznymi - działania włączające tę grupę w główny nurt życia społecznego zostały ograniczone lub zaniechane z powodu pandemii SARS-CoV-2. Koronawirus dotknął - bezpośrednio lub pośrednio - każdego człowieka, zmuszając do modyfikacji, zaprzestania lub podjęcia nowych form aktywności. W wielu dziedzinach jego konsekwencje są negatywne – pandemia pogłębiła dotychczasowe nierówności w takich wymiarach jak: medyczny (trudność w leczeniu chorób innych niż COVID-19, pogłębienie kryzysu w systemie ochrony zdrowia), społeczno-kulturalny (ograniczenie kontaktów społecznych, ograniczenie korzystania z dóbr kultury), ekonomiczny (utrata pracy i idący za tym wzrost bezrobocia, bankructwa firm, finansowy interwencjonizm państwa), duchowo-religijny (izolacja, utrudnienia w uczestnictwie w obrzędach religijnych), a także polityczny (pogłębienie podziałów społeczno-politycznych na skutek restrykcji i obostrzeń, zmiany w krajowych i międzynarodowych układach sił politycznych). Pandemia spotęgowała wykluczenie społeczne osób starszych, którego doświadczały one w wielu przypadkach jeszcze przed pojawieniem się SARS-CoV-2. Od samego początku pandemii komunikaty medialne podkreślały, iż seniorzy są szczególną grupą ryzyka, która powinna być chroniona. Stąd wprowadzono wiele zaleceń i obostrzeń, które spowodowały izolację osób starszych. To z kolei doprowadziło do samotności i poczucia osamotnienia. W artykule zaprezentowane zostaną wybrane wyniki badania dotyczącego psychospołecznych i zdrowotnych skutków izolacji wywołanej pandemią SARS-CoV-2 wśród osób 55+, które zostało zrealizowane w czerwcu 2020 roku. Prezentowane dane pokażą, jak pandemia zmieniła sytuację osób starszych w obszarze aktywności społecznej i kontaktów społecznych stając się – w pewnym stopniu - czynnikiem wykluczenia społecznego.