Polaryzacja semantyczna odpowiedników hebrajskiego rdzenia qrn (Ex 34:29–30,35) w polskich renesansowych przekładach biblijnych

W hebrajskim tekście Starego Testamentu występuje rdzeń qrn. Jego znaczenie uzależnione jest od kontekstu. W większości miejsc biblijnych wokalizowany jest on do zsubstantywizowanej formy qeren oznaczającej ‘róg zwierzęcia’; ‘róg na narożniku ołtarza’; ‘róg (pojemnik na olej)’; ‘róg oznaczający promień’; ‘róg jako symbol siły i mocy’. Natomiast w Ex 34:29‒30,35 zgodnie z tradycją judaistyczną wokalizowany jest do formy werbalnej qaran oznaczającej ‘promienieć’. Jednak w łacińskiej Wulgacie jego ekwiwalentem jest leksem cornutus ‘rogaty’, który semantycznie odpowiada zsubstantywizowanej formie qeren.

Polskie renesansowe przekłady biblijne można podzielić na dwie grupy ze względu na podstawę tłumaczenia. Katolickie przekłady (Biblia Leopolity z 1561 roku i Biblia Jakuba Wujka z 1599 roku) za podstawę tłumaczenia przyjęły Wulgatę. Natomiast protestanckie przekłady (translacje ewangelickie — Biblia brzeska z 1563 roku i Biblia gdańska Daniela Mikołajewskiego z 1632 roku oraz translacja antytrynitarska — Biblia Szymona Budnego z 1572 roku) za podstawę tłumaczenia przyjęły oryginalny tekst hebrajski. Wybór podstawy tłumaczenia zadecydował, że w przekładach katolickich pojawia się wyobrażenie rogata twarz Mojżesza, a w przekładach protestanckich wyobrażenie promieniująca twarz Mojżesza.

Taka polaryzacja semantyczna i wyobrażeniowa — katolicka vs. protestancka — utrzymywała się do drugiej połowy XX wieku, czyli do momentu, kiedy ukazał się katolicki przekład Biblii z języków oryginalnych — Biblia Tysiąclecia (1965). Odtąd bez względu na tradycję konfesyjną twarz Mojżesza promienieje w polskiej przestrzeni wyobrażeniowej.