Sztuka współpracy. Studium grup artystycznych w czasach PRL

Tomasz Ferenc; Krzysztof Olechnicki; Paulina Rojek-Adamek; Xawery Stańczyk

doi:10.18778/8331-118-0

Opublikowane: 18 maja 2023

Kategorie: Socjologia

Pliki do pobrania

Książka powstała z myślą o potrzebie ukazania zróżnicowanego kontekstu badania grup artystycznych oraz przybliżeniu historii wybranych kolektywów. Niniejszy tom jest pierwszym i zarazem otwierającym serię monografii poświęconych grupom artystycznym. Zadanie, które sobie postawiliśmy – poza pokazaniem specyfiki konkretnych ugrupowań – ma zapoczątkować dyskusję ukierunkowaną na wypracowanie założeń teoretyczno-metodologicznych badania świata sztuki z perspektywy działania grupowego.

Tomasz Ferenc - Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Instytut Socjologii, Katedra Socjologii Sztuki, 90-255 Łódź, ul. POW 3/5

profesor UŁ, kierownik Katedry Socjologii Sztuki w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Łódzkiego. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się na antropologii i socjologii wizualnej, studiach nad procesami migracyjnymi oraz biograficznie zorientowanej socjologii sztuki. Ostatnie publikacje: Zapisy pamięci. Historie Zofii Rydet (2020, z Karolem Jóźwiakiem i Andrzejem Różyckim), Borderlands. Tensions on the External Borders of the European Union (2019, z Markiem Domańskim); redaktor tomu Fotografia i szaleństwo (2017), współredaktor tomu Pomniki wojenne. Formy, miejsca, pamięć (2015). Członek rady naukowej i redaktor graficzny czasopisma „Władza Sądzenia”. Stypendysta Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej i tygodnika „Polityka” w ramach akcji „Zostańcie z nami”, laureat nagrody im. Stanisława Ossowskiego przyznanej za książkę Fotografia. Dyletanci, amatorzy i artyści (2004). Okazjonalnie aktywny jako kurator i współtwór[1]ca wystaw fotograficznych.

Krzysztof Olechnicki - Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Instytut Socjologii, Katedra Badań Kultury, 87-100 Toruń, ul. Fosa Staromiejska 1a

profesor socjologii, kierownik Katedry Badań Kultury w Instytucie Socjologii UMK w Toruniu. Interesuje się socjologią i antropologią wizualną, socjologią fotografii, antropologią społeczną, socjologią kultury, nowymi ruchami społecznymi (New Age) i socjologią szachów. W ostatnim czasie opublikował m.in. Efekt Bilbao / kult cargo. Nowe instytucje kultury w Polsce (2018, z Łukaszem Afeltowiczem, Jackiem Gądeckim, Tomaszem Szlendakiem, Michałem Wróblewskim); Nowe praktyki kulturowe Polaków. Megaceremoniały i subświaty (2017, z Tomaszem Szlendakiem); Grupy rekonstrukcji historycznej. Edukacja i konsumowanie przeszłości (2016, z Tomaszem Szlendakiem i Arkadiuszem Karwackim). Stypendysta Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej i tygodnika „Polityka” w ramach akcji „Zostańcie z nami”, laureat nagrody im. Stanisława Ossowskiego przyznawanej przez Polskie Towarzystwo Socjologiczne, od 2016 do 2021 r. Prezes Elbląskiego Towarzystwa Naukowego im. Jana Myliusa: Societas Scientiarum Elbingensis.

Paulina Rojek-Adamek - Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, Instytut Filozofii i Socjologii, Katedra Socjologii Komunikacji, Organizacji i Zarządzania, 30-084 Kraków, ul. Podchorążych 2

profesor UP, kierownik Katedry Socjologii Komunikacji, Organizacji i Zarządzania Instytutu Filozofii i Socjologii UP w Krakowie. Zajmuje się tematyką designu, szczególnie aspektem społecznie odpowiedzialnego projektowania; interesuje się socjologią pracy w obszarze zawodów kreatywnych. Autorka książki Rola zawodowa projektanta w oglądzie socjologicznym (2019), współredaktorka tomów Między wykluczeniem a aktywizacją społeczną: studia socjologiczne (2016, z Markiem S. Szczepańskim), Drafts From Sociology of Design. Introduction to Discussion (2016, z Grzegorzem Gawronem). Publikowała też w czasopismach „Polish Sociological Review”, „Kultura Popularna”, „Humanizacja Pracy”. Współautorka grup tematycznych z zakresu socjologii designu podczas ogólnopolskich oraz światowych zjazdów socjologicznych (m.in. Toronto 2018, Porto Alegre 2021, Melbourne 2022). Koordynatorka badań oraz członkini zespołu realizującego projekt Opracowanie i upowszechnienie narzędzi wspierających promocję polskiej kultury za granicą 2022–2024 (w ramach programu „Nauka dla Społeczeństwa”). Członkini Polskiego oraz Europejskiego Towarzystwa Socjologicznego. Uczestniczyła w stażach naukowych, m.in. w Royal College of Art w Londynie (2014). Od kilkunastu lat współpracuje z Akademią Sztuk Pięknych w Katowicach.

Xawery Stańczyk - Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Instytut Socjologii, Katedra Socjologii Sztuki, 90-255 Łódź, ul. POW 3/5

doktor, adiunkt w Katedrze Socjologii Sztuki Instytutu Socjologii Uniwersytetu Łódzkiego. Interesuje się kulturą młodzieżową, muzyką popularną, tożsamościami społecznymi i przestrzenią publiczną w socjalistycznej i postsocjalistycznej Europie Wschodniej, a także zagadnieniami społecznej kreatywności i radykalnej wyobraźni. Autor monografii Macie swoją kulturę. Kultura alternatywna w Polsce 1978–1996 (2018); współautor i redaktor raportu Pięć lat ustawy krajobrazowej. Raport z monitoringu (2020), współredagował monografie zbiorowe: Awangarda/underground. Idee, historie, praktyki w kulturze polskiej i czeskiej (2018) i Miasto na żądanie. Aktywizm, Noty o autorach polityki miejskie, doświadczenia (2014). Członek zespołu redakcyjnego czasopisma naukowego „Studia Litteraria et Historica”, wykonawca w grancie NPRH HyPaTia. Kobieca Historia Polskiego Teatru. Kontynuacja, członek zarządu stowarzyszenia Miasto Moje a w Nim; regularnie współpracuje z Wolskim Centrum Kultury w Warszawie i Festiwalem Myśli Abstrakcyjnej. Autor trzech książek poetyckich, nominowany do Nagrody Literackiej Nike.

Borowska-Urbanowicz M., (2022), wywiad przeprowadzony 3.07.2022 r. w Katowicach przez P. Rojek-Adamek, zapis nagrania rozmowy w posiadaniu P. Rojek-Adamek

Gołdanowski M., (2022), wywiad przeprowadzony 26.06.2022 r. w Warszawie przez X. Stańczyka, zapis nagrania rozmowy w posiadaniu X. Stańczyka.

Grupa Studyjna, (1980), Grupa Studyjna – Warszawa (gry kompozycyjne), druk w archiwum CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa.

Hrapkowicz-Halorowa B., (2022), wywiad przeprowadzony 11.04.2022 r. w Katowicach przez P. Rojek-Adamek, zapis nagrania rozmowy w posiadaniu P. Rojek-Adamek

Kokot M., (1998), zapis rozmowy przeprowadzonej 15.08.1998 r. w Osieku nad Wisłą przez L. Lechowicza, zapis nagrania rozmowy w posiadaniu T. Ferenca i K. Olechnickiego.

Kryska R., (2022), wywiad przeprowadzony 31.05.2022 r. w Warszawie przez X. Stańczyka, zapis nagrania rozmowy w posiadaniu X. Stańczyka.

Kuchta C., (1998), zapis rozmowy przeprowadzonej 15.08.1998 r. w Toruniu przez L. Lechowicza, zapis nagrania rozmowy w posiadaniu T. Ferenca i K. Olechnickiego.

Kulik Z., Kwiek P., (1975), Ankieta na temat prezentacji Studia A-B i SAB podczas festiwalu w Nowej Rudzie, „Notatnik Festiwalowy”, nr 4, s. 26–29.

Lechowicz L., (2021), wywiad przeprowadzony 16.09.2021 r. w Łodzi przez T. Ferenca i K. Olechnickiego, zapis nagrania rozmowy w posiadaniu T. Ferenca i K. Olechnickiego.

Malinowska J., (2022), wywiad przeprowadzony 15.07.2022 r. w Warszawie przez X. Stańczyka, zapis nagrania rozmowy w posiadaniu X. Stańczyka.

Owsiak J., (2022), wywiad przeprowadzony 19.07.2022 r. w Warszawie przez X. Stańczyka, zapis nagrania rozmowy w posiadaniu X. Stańczyka.

Piotrowski Z., (1973), Sztuka, cybernetyka i rower, rozm. przepr. J. Rurański, „Itd”, nr 52 (684), s. 6–7.

Piotrowski Z., (1975a), Dialektyka ruchu narzędzia – tezy, w: J. Kiliszek (red.), Dziekanka artystyczna. Fenomen kultury niezależnej na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie 1972–1998, Akademia Sztuk Pięknych, Fundacja Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, Warszawa, s. 65–71.

Piotrowski Z., (1975b), Działania kompozycyjne, ulotka w archiwum CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa.

Piotrowski Z., (1975c), Studio A-B. Wstęp teoretyczny do zespołowych gier kompozycyjnych, w: J. Kiliszek (red.), Dziekanka artystyczna. Fenomen kultury niezależnej na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie 1972–1998, Akademia Sztuk Pięknych, Fundacja Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, Warszawa, s. 61–64.

Piotrowski Z., (1977), Żyć pięknie – żyć rozumnie, „Nowy Wyraz”, nr 8, s. 79–84.

Piotrowski Z., (1978), Analiza sytuacji alternatywnej, druk w archiwum CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa.

Piotrowski Z., (1979a), Edukacja alternatywna, ulotka w archiwum CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa.

Piotrowski Z., (1979b), Edukacja alternatywna. Dialectics & art project, wydane nakładem autora, broszura w archiwum CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa

Piotrowski Z., (1979c), Komu i po co potrzebna jest sztuka, maszynopis w archiwum CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa.

Piotrowski Z., (1979d), Sztuka jako narzędzie poznania, wydane nakładem autora, broszura w archiwum CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa.

Piotrowski Z., (1980), Sztuka i filozofia. Projekt dialektyczny, wydane nakładem autora, broszura w archiwum CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa.

Piotrowski Z., (1981a), Co nowego w sztuce?, „Literatura”, nr 2, s. 13.

Piotrowski Z., (1981b), Zen. Szkoła Zachodnia, ulotka w archiwum CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa.

Piotrowski Z., (1981c), Zmiana paradygmatu, maszynopis, z adnotacją o odrzuceniu tekstu przez redakcję „Literatury”, w archiwum CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa.

R1, (2021), wywiad z toruńskim fotografem przeprowadzony 02.09.2021 r. w Toruniu przez T. Ferenca i K. Olechnickiego, zapis nagrania rozmowy w posiadaniu T. Ferenca i K. Olechnickiego.

R2, (2021), wywiad z toruńskim fotografem przeprowadzony 22.09.2021 r. w Toruniu przez K. Olechnickiego, zapis nagrania rozmowy w posiadaniu K. Olechnickiego.

Robakowski J., (2021), wywiad przeprowadzony 16.09.2021 r. w Łodzi przez T. Ferenca i K. Olechnickiego, zapis nagrania rozmowy w posiadaniu T. Ferenca i K. Olechnickiego.

Różycki A., (2021), wywiad przeprowadzony 17.09.2021 r. w Łodzi przez T. Ferenca i K. Olechnickiego, zapis nagrania rozmowy w posiadaniu T. Ferenca i K. Olechnickiego.

Stuchlik Z., (2022), na prośbę rozmówcy wywiad spisany 17.05.2022 r. w Orzeszu przez Z. Stuchlika w odpowiedzi na przesłane pytania, uzupełniony rozmową telefoniczną, zapis w posiadaniu P. Rojek-Adamek

Studencka Grupa Plakatu Proagit, (1970), ulotka w archiwum Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa.

Studencka Grupa Plakatu Proagit, (1971), zaproszenie na spektakl Pomyśl – komunizm, archiwum CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa.

Studio Artystyczno-Badawcze, (1973a), Dokumentacja nr 4 z pokazu pt. „Ruch i dźwięk”, druk w archiwum CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa.

Studio Artystyczno-Badawcze, (1973b), Tezy do dyskusji, druk w archiwum CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa.

Studio Artystyczno-Badawcze, (1973c), Życie – sztuka, druk w archiwum CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa.

Studio Artystyczno-Badawcze, (1975), Uroczystość zaślubin, ulotka w archiwum CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa.

Studio Eksperymentalne Uczelni Artystycznych w Warszawie, (1975), ulotka w archiwum CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa.

Waniek H., (2022), wywiad przeprowadzony 5.05.2022 r. w Katowicach przez P. Rojek-Adamek, zapis nagrania rozmowy w posiadaniu P. Rojek-Adamek

Wardak J., (2021), wywiad przeprowadzony 02.09.2021 r. w Toruniu przez T. Ferenca i K. Olechnickiego, zapis nagrania rozmowy w posiadaniu T. Ferenca i K. Olechnickiego.

Wojciechowski J. S., (1971), O nowy język sztuki, w: tegoż, Trwanie i Wyjście. Trudne relacje mizantropii i antropomorfizmu w sztuce JSW, Sztuka Ogrodu, Sztuka Krajobrazu, Warszawa 2018, s. 23.

Wojciechowski J. S., (2022), wywiad przeprowadzony 20.07.2022 w Warszawie przez X. Stańczyka, zapis nagrania rozmowy w posiadaniu X. Stańczyka.

„Zero-61”, realizacja Andrzej Różycki, 2001, TVP S.A. Oddział w Bydgoszczy.

Adorno T. W., (1990), Czy sztuka jest zabawą?, w: tegoż, Sztuka i sztuki. Wybór esejów, przeł. K. Krzemień-Ojak, PIW, Warszawa.

Bacciarelli M., (1969), W starej kuźni, „Fotografia”, nr 9, s. 201–204.

Bachtin M., (1986), Problem gatunków mowy, w: tegoż, Estetyka twórczości słownej, przeł. D. Ulicka, PIW, Warszawa.

Becker H. S., (1974), Art As Collective Action, „American Sociological Review”, vol. 39, no. 6, s. 767–776.

Becker H. S., (1976), Art Worlds and Social Types. „American Behavioral Scientist”, vol. 19, no. 6, s. 703–718, https://doi.org/10.1177/000276427601900603

Becker H. S., (1982), Art Worlds, University of California Press, Berkeley.

Becker H. S., (2008), Art Worlds, 25th Anniversary Edition University of California Press, London.

Berger J., (2011), Zrozumieć fotografię, w: M. Frąckowiak, K. Olechnicki (red.), Badania wizualne w działaniu. Antologia tekstów, tłum. K. Olechnicki, Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana, Warszawa.

Berger P., (1988), Zaproszenie do socjologii, przeł. J. Stawiński, PWN, Warszawa.

Bojarska M., (1975), Nowa Ruda – śmiech i łzy, „Scena”, nr 10, s. 21–22.

Bourdieu P., (1984), Specyfika dziedziny naukowej i społeczne warunki rozwoju wiedzy, przeł. E. Neyman, PIW, Warszawa.

Bourdieu P., (1985), The Social Space and the Genesis of Groups, „Theory and Society”, vol. 14, no. 6, s. 723–744.

Bourdieu P., (2001), Reguły sztuki. Geneza i struktura pola literackiego, przeł. A. Zawadzki, Universitas, Kraków.

Bourdieu P., Passeron J. C., (1990), Reprodukcja. Elementy teorii systemu nauczania, przeł. E. Neyman, PWN, Warszawa.

Castells M., (2009), Siła tożsamości, przeł. S. Szymański, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Chudziński E., (2011), Kultura trzech pokoleń, w: E. Chudziński (red.), Kultura studencka. Zjawisko – twórcy – instytucje, Fundacja STU, Kraków.

Cooley Ch. H., (1909), Social Organization, Charles Scribner’s Sons, New York.

Crossley N., (2018), Music sociology in relational perspective, w: F. Dépelteaux (red.), The Palgrave Handbook of Relational Sociology, Palgrave, Cham.

Czartoryska U., (2006), Identyfikacja zakwestionowana. O grupie Zero 61 z lat sześćdziesiątych, w: L. Brogowski (red.), Fotografia – mowa ludzka. Perspektywy historyczne, Wydawnictwo słowa/obraz terytoria, Gdańsk.

Czerniawski J., Kulik Z., Małysa B., Marcolla J., Sosnowski Z., Wojciechowski J. S., Kwiek P., (1971), Do uczestników festiwalu, „Notatnik Festiwalowy” nr 1, w: Ł. Ronduda, G. Schöllhammer (red.), KwieKulik. Zofia Kulik & Przemysław Kwiek, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, BWA Wrocław – Galerie Sztuki Współczesnej, Kontakt. Kolekcja Sztuki Grupy Erste i ERSTE Fundacji, Archiwum KwieKulik, Warszawa–Wrocław–Wiedeń 2012.

Danto A. C., (1964), The Artworld, „The Journal of Philosophy”, vol. 61, no. 19, s. 571–584.

Dickie G., (1974), What is Art? An Institutional Analysis, Cornell University Press, Ithaca (NY).

Dziamski G., (2011), Kultura studencka: poszukiwanie alternatywy, w: E. Chudziński (red.), Kultura studencka. Zjawisko – twórcy – instytucje, Fundacja STU, Kraków.

Elias N., (2006), Mozart. Portret geniusza, tłum. B. Baran, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa.

Ferenc T., (2014), Ambiwalencja kategorii „sukcesu” na przykładzie opowieści polskich artystów emigrantów, „Sztuka i Dokumentacja”, nr 11, s. 91–100.

Garztecki J., (1986a), Fenomen Zero-61, w: Grupa Fotograficzna ZERO-61.

Katalog wystawy w Muzeum Okręgowym w Toruniu, 5 XII 1986 – 5 I 1987, Muzeum Okręgowe w Toruniu, Toruń.

Garztecki J., (1986b), Nonkonformizm zorganizowany, w: Grupa Fotograficzna ZERO-61. Katalog wystawy w Muzeum Okręgowym w Toruniu, 5 XII 1986 – 5 I 1987, Muzeum Okręgowe w Toruniu, Toruń.

Giełdoń-Paszek A., (2014), Urbanowicz Andrzej (1938–2011), Urząd Miasta Katowice, Katowice.

Golka M., (2008), Socjologia sztuki, Difin, Warszawa.

Groys B., (2010), Stalin jako totalne dzieło sztuki, przeł. P. Kozak, Wydawnictwo Sic!, Warszawa.

Halor A., (2006), Wędrówki po hałdzie dzieciństwa i okolicy, w: P. Mrass, A. Urbanowicz, H. Waniek (red.), Oneiron. Ezoteryczny krąg artystów z Katowic, KOS, Katowice.

Janicka K., (1985), Surrealizm, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa.

Jarecka D., (2022), Publiczny peformans. Art Workers’ Coalition i Grupa SAB, w: D. Jarecka, P. Olszewska, Dekolonizacje, Galeria Studio im. J. Grzegorzewskiego, Teatr Studio im. S.I. Witkiewicza, Warszawa.

Jasiński S., (2014), Michał Kokot. Miejsce dla artysty, https://www.fotoklubtorun.pl/lib/u8u48x/22_Micha__KOKOT-jq6lk6f6.pdf (dostęp: 22.08.2022).

Jasiński S., Janina Gardzielewska 1926–2012, https://www.fotoklubtorun.pl/lib/u8u48x/32_Janina_Gardzielewska-jq6mdh6n.pdf (dostęp: 22.08.2022).

Jędrzyński Z., (2012), Janina Gardzielewska (1926–2012), wielka dama kultury i światowej fotografii, „Rocznik Toruński”, t. 39, s. 279–286.

Juda M., (2000), Miejsce osobne, doświadczenie to samo – sztuka Śląska 2 połowy XX wieku, maszynopis przygotowany na światową wystawę Expo2000.

Kieruzel M., (2016), Grupa ZERO-61. Fotografie zbiorowego eksperymentu, „Kronika Miasta Łodzi”, nr 4 (76).

Kleyff J., (1975), Co przyniosłeś? Redaguje Salon Niezależnych, „Jazz”, nr 9 (229), s. 20.

Kokot M., (2011), „Zero-61”. Postscriptum – 50-lecie powstania toruńskiej grupy fotograficznej, „Rocznik Dobrzyński”, t. IV, s. 129–197.

Kotłowski J., (red.) (2001), Toruńska grupa fotograficzna „Zero-61”: przypomnienie, Wydawnictwo UMK, Toruń.

Kryska R., (2017), Zapiski z przeszłości…, w: J. Kiliszek (red.), Dziekanka artystyczna. Fenomen kultury niezależnej na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie 1972–1998, Akademia Sztuk Pięknych, Fundacja Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, Warszawa.

Kurzydło D., Noah Warsaw [Z. Piotrowski], (2009), Groundwork / Fine Art. Praca u źródeł, Heritage, Warszawa.

Lechowicz L., (2016), Grupa ZERO-61 (1961–1969), Wydawnictwo PWSFTViT, Łódź.

Leszczyńska C., (oprac.), (2018), Polska 1918–2018, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa.

Ligocki A., (1977), Plastycy Śląska i Zagłębia, „Śląsk”, Katowice.

Ligocki A., (1982), Rozwój plastyki, w: M. Fazan, A. Linert (red.), Kultura Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego. Studia i szkice, Śląski Instytut Naukowy, Katowice.

Lipski A., (2001), Elementy socjologii sztuki. Problem awangardy artystycznej XX wieku, Wydawnictwo Alta 2, Wrocław.

Lisowski P., (red.) (2010), Kuźnia / The Forge, 18.09–14.11.2010. Katalog wystawy, Centrum Sztuki Współczesnej „Znaki Czasu”, Toruń.

Luhmann N., (2007), Funkcja religii, Zakład Wydawniczy NOMOS, Kraków.

Maffesoli M., (2008), Czas plemion. Schyłek indywidualizmu w społeczeństwach ponowoczesnych, przeł. M. Bucholc, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Magala S., (2011), Globalizacja kontrkultury: (nie)cała władza wyobraźni, w: E. Chudziński (red.), Kultura studencka. Zjawisko – twórcy – instytucje, Fundacja STU, Kraków.

Manterys A., (2016), Relational sociology paradigm, Institute of Political Studies of the Polish Academy of Sciences, https://www.academia.edu/30596761/Relational_sociologyparadigms (dostęp: 12.03.2019).

Mucha J., (1992), Cooley, Wiedza Powszechna, Warszawa.

Negri A., (2008), Goodbye Mr Socialism, red. R. „Valvola” Scelsi, przeł. K. Żaboklicki, W.A.B., Warszawa.

Nyczek T., (2011), Studencki, alternatywny, otwarty. Rzecz o teatrze, w: E. Chudziński (red.), Kultura studencka. Zjawisko – twórcy – instytucje, Fundacja STU, Kraków.

Owsiak J., (2017), Ludzie o Dziekance, w: J. Kiliszek (red.), Dziekanka artystyczna. Fenomen kultury niezależnej na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie 1972–1998, Akademia Sztuk Pięknych, Fundacja Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, Warszawa.

Pasoń S., Filipiak M., (2022), Grupa Janowska, https://mojekatowice.pl/i,europejska-stolica-kultury-2029-w-metropolii,200274,899478.html (dostęp: 21.09.2022).

Piotrowski P., (2011), Znaczenia modernizmu. W stronę historii sztuki polskiej po 1945 roku, Rebis, Poznań.

Piotrowski Z., (2017), Studio Dziekanka 1972–1975, w: J. Kiliszek (red.), Dziekanka artystyczna. Fenomen kultury niezależnej na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie 1972–1998, Akademia Sztuk Pięknych, Fundacja Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, Warszawa.

Ritzer G., Gindoff P., (1992), Methodological Relationism: Lessons for and from Social Psychology, „Social Psychology Quarterly”, vol. 55, no. 2, s. 128–140.

Rojek-Adamek P., (2007), Artyści plastycy Górnego Śląska i Zagłębia. Socjologiczny portret środowiska, Śląskie Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Zarządzania i Nauk Społecznych, Tychy.

Robakowski J., (1987), Etap III (1967–1969). Świadomość realizacji, katalog wystawy, Muzeum Okręgowe w Toruniu, Toruń.

Robakowski J., (2001), (rozmowa Adama Mazura z Józefem Robakowskim), http://robakowski.eu/tx30.html (dostęp: 21.08.2022).

Robakowski J., (2010), (rozmowa Ewy Gorządek z Józefem Robakowskim), https://atlassztuki.pl/z-jozefem-robakowskim-kuratorem-wystawy-brzuch-atlasa/ (dostęp: 14.01.2022).

Ronduda Ł., (2009), Sztuka polska lat 70. Awangarda, Polski Western, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Jelenia Góra–Warszawa.

Ronduda Ł., (2010), Przemysław Kwiek. Międzynarodówka i mięso, „Biuro”, nr 2, s. 78–80.

Ronduda Ł., (2012), Sztuka, Miłość, Polityka, Nauka. Życie i twórczość Zofii Kulik i Przemysława Kwieka w latach 1970–1987, w: Ł. Ronduda, G. Schöllhammer (red.), KwieKulik. Zofia Kulik & Przemysław Kwiek, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, BWA Wrocław – Galerie Sztuki Współczesnej, Kontakt. Kolekcja Sztuki Grupy Erste i ERSTE Fundacji, Archiwum KwieKulik, Warszawa–Wrocław–Wiedeń.

Ronduda Ł., Schöllhammer G., (red.), (2012), KwieKulik. Zofia Kulik & Przemysław Kwiek, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, BWA Wrocław – Galerie Sztuki Współczesnej, Kontakt. Kolekcja Sztuki Grupy Erste i ERSTE Fundacji, Archiwum KwieKulik, Warszawa–Wrocław–Wiedeń.

Roszewski W., (1969), W starej kuźni, „Fotografia”, nr 9, s. 201–204.

Różycki A., (2003), Początki, grupa Zero 61, wywiad Krzysztofa Jureckiego z Andrzejem Różyckim, https://rozyckiandrzej.blogspot.com/2016/12/rozmowa-pt-andrzej-rozycki-poczatki.html (dostęp: 20.08.2022).

Różycki A., (2011), Poetyka form, katalog wystawy, Miejska Galeria Sztuki w Łodzi, Łódź.

Różycki A., (2016), Od Zera. Józef Robakowski / Andrzej Różycki, katalog wystawy, Galeria Wschodnia, Łódź.

Ruksza S., (2018), Andrzej Urbanowicz i psychodeliczny underground w Katowicach, w: Dzieci światła, Galeria Bielska BWA, Bielsko Biała 2018.

Sawisz A., (1978), System oświaty jako system przemocy symbolicznej w koncepcji Pierre’a Bourdieu, „Studia Socjologiczne”, nr 2 (69), s. 241–262.

Szczepański J., (1970), Elementarne pojęcia socjologii, PWN, Warszawa.

Szczepański M. S., (2002), Opel z górniczym pióropuszem. Województwo katowickie i śląskie w procesie przemian, Wydawnictwo „Śląsk”, Katowice.

Szmatka J., (1989), Małe struktury społeczne, PWN, Warszawa.

Sztandar-Sztanderska K., (2010), Teoria praktyki i praktyka teorii. Wstęp do socjologii Pierre’a Bourdieu, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. Warszawa.

Sztompka P., (2003), Socjologia. Analiza społeczeństwa, Znak, Kraków.

Sztompka P., (2012), Wyobraźnia wizualna i socjologia, w: M. Bogunia-Borowska, P. Sztompka (red.), Fotospołeczeństwo. Antologia tekstów z socjologii wizualnej, Znak, Kraków.

Ślęzak I., (2012), Grupa odniesienia, w: K. Konecki, P. Chomczyński (red.), Słownik socjologii jakościowej, Difin, Warszawa.

Touraine A., (2010), Samotworzenie się społeczeństwa, przeł. A. Karpowicz, Zakład Wydawniczy NOMOS, Kraków.

Turner V., (2005), Proces rytualny, przeł. I. Kurz, w: Antropologia widowisk. Zagadnienia i wybór tekstów, wstęp i red. L. Kolankiewicz, oprac. A. Chałupnik, W. Dudzik, M. Kanabrodzki, L. Kolankiewicz, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.

Turner V., (2010), Proces rytualny. Struktura i antystruktura, przeł. E. Dżurak, PIW, Warszawa.

Urbanowicz A., (2005), Katalog Wystawy Urszula Broll, Biuro Wystaw Artystycznych, Jelenia Góra.

Urbanowicz A., (2006), Dotknięcia. Ślady, w: P. Mrass, A. Urbanowicz, H. Waniek (red.), Oneiron. Ezoteryczny krąg artystów z Katowic, KOS, Katowice.

Waniek H., (1992), O tyle nie był mi obcy, w: A. Urbanowicz, Wystawa retrospektywna twórczości 1962–1992, katalog wystawy, Galeria Sztuki Współczesnej BWA, Katowice.

Waniek H., (2004), Przeciw ubezwłasnowolnieniu. ONEIRON, w: Katowicki underground artystyczny po 1953 roku, red. J. Zagrodzki, Galeria Sztuki Współczesnej BWA w Katowicach.

Waniek H., (2006), Mistyczna aura Śląska, w: P. Mrass, A. Urbanowicz, H. Waniek (red.), Oneiron. Ezoteryczny krąg artystów z Katowic, KOS, Katowice.

Waniek L., Gawlik P., (2018), O katowickiej grupie Oneiron, w: A Karpowicz, W. Parfianowicz, X. Stańczyk (red.), Awangarda/Underground. Idee, historie, praktyki w kulturze polskiej i czeskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

Winkin Y., (2004), Telegraf i orkiestra, przeł. E. Wieleżyńska, w: Antropologia słowa. Zagadnienia i wybór tekstów, wstęp i red. G. Godlewski, oprac. G. Godlewski, A. Mencwel, R. Sulima, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.

Wojciechowski J. S., (1991), Od konceptualizmu do „Neuen Wilden” i z powrotem. Postmodernistyczny przełom w praktyce i w świadomości twórców, w: Przemiany współczesnej praktyki artystycznej. Próby interpretacyjne, red. A. Zeidler-Janiszewska, Instytut Kultury, Warszawa.

Wolff J., (1981), The Social Production of Art, Allen & Unwin, London.

Woźniak R., (2017), Ludzie o Dziekance, w: J. Kiliszek (red.), Dziekanka artystyczna. Fenomen kultury niezależnej na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie 1972–1998, Akademia Sztuk Pięknych, Fundacja Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, Warszawa.

Yurchak A., (2005), Everything Was Forever, Until It Was No More. The Last Soviet Generation, Princeton University Press, Princeton–Oxford.

Zagrodzki J., (2004), Katowicki underground. Od Strzemińskiego do Bellmera, w: Katowicki underground artystyczny po 1953 roku, red. J. Zagrodzki, oprac. S. Ruksza, Galeria Sztuki Współczesnej BWA w Katowicach, Katowice.

Zembylas T., (2015), Introduction, w: T. Zemylas (ed.), Artistic Practices. Social Interactions and Cultural Dynamics, Routledge, New York.

Żernicki J., (1966), Katalog jubileuszowej wystawy Zero-61, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.

Pobrania

Dane do pobrania nie są jeszcze dostępne.

Licencja

Jak cytować

Ferenc, Tomasz, Krzysztof Olechnicki, Paulina Rojek-Adamek, i Xawery Stańczyk. 2023. Sztuka współpracy. Studium Grup Artystycznych W Czasach PRL. Poland: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8331-118-0.