Prawa do emisji gazów cieplarnianych w sprawozdawczości finansowej przedsiębiorstw: Propozycja standardu rachunkowości

Monika Perlińska

doi:10.18778/8220-153-6

Słowa kluczowe: emisja gazów cieplarnianych, środowisko naturalne, zrównoważony rozwój, handel emisjami, prawa do emisji gazów cieplarnianych, kredyty emisyjne

Opublikowane: 21 grudnia 2020

Kategorie: Ekonomia i zarządzanie, Otwarty dostęp

Pliki do pobrania

PDF

Handel emisjami gazów cieplarnianych jest jednym z kluczowych, ekonomicznych instrumentów ochrony środowiska, stosowanym w celu przeciwdziałania zmianom klimatu w skali ogólnoświatowej, regionalnej, krajowej lub lokalnej poprzez zmniejszenie poziomu tychże emisji w sposób efektywny kosztowo. Udział w obrocie prawami do emisji gazów cieplarnianych ma znaczenie z punktu widzenia sytuacji majątkowej i finansowej przedsiębiorstw w nim uczestniczących, stanowi więc poważne wyzwanie dla zarządzających podmiotami gospodarującymi w XXI wieku. Ten relatywnie nowy, a zarazem istotny obszar działalności wymaga odzwierciedlenia w sprawozdawczości przedsiębiorstwa.

Przedstawiona w monografii propozycja regulacji środowiskowej rachunkowości jest adresowana do jednostek gospodarczych sporządzających sprawozdania finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej. W ten sposób może zostać rozpowszechniona na skalę międzynarodową i objąć dużą liczbę podmiotów partycypujących w handlu emisjami gazów cieplarnianych jako emitenci lub pozostali uczestnicy. Co więcej, w publikacji uwzględniono specyfikę systemów handlu emisjami w różnych częściach świata oraz podjęto próbę kompleksowego uregulowania tej problematyki na gruncie sprawozdawczości finansowej.

Abrell J., Ndoye Faye A., Zachmann G. 2011, Assessing the impact of the EU ETS using firm level data, „Bruegel”, no 8.

ACCA 2010, The carbon jigsaw, ACCA, London.

Allini A., Giner B., Caldarelli A. 2018, Opening the black box of accounting for greenhouse gas emissions: The different views of institutional bodies and firms, „Journal of Cleaner Production”, t. 172.

Anger N., Oberndorfer U. 2008, Firm performance and employment in the EU emissions trading scheme: An empirical assessment for Germany, „Energy Policy”, vol. 36.

Aon Benfield 2017, 2016 Annual Global Climate and Catastrophe Report, Aon Benfield, London.

Archer D. 2011, Globalne ocieplenie: Zrozumieć prognozę, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Ascui F., Lovell H. 2011, As frames collide: making sense of carbon accounting, „Accounting, Auditing & Accountability Journal”, vol. 24, no 8.

Auditor-General’s overview 2011, The Emissions Trading Scheme – summary information for public entities and auditors, Controller and Auditor-General, Wellington.

Autorité des Normes Comptables (ANC) 2012, Proposals for Accounting of GHG Emission Rights Reflecting Companies’ Business Models, ANC, Paris.

Ayaz H. 2017, Analysis of carbon emission accounting practices of leading carbon emitting European Union companies, „Athens Journal of Business and Economics”, vol. 3, no 4.

Baran J., Janik A., Ryszko A. 2011, Handel emisjami w teorii i praktyce, CeDeWu, Warszawa.

Bareja K. 2014, Spór o priorytet w sprawozdawczości finansowej, „Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości”, t. 77 (133).

Bareja K. 2015, Aktywa niematerialne a priorytet w sprawozdawczości finansowej, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, nr 388.

Bąk M. 2013, Wybrane problemy rachunkowości – jej status naukowy i obszary badawcze, „Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości”, t. 71 (127).

Bennett M., James P. 1998, The Green Bottom Line, [w:] M. Bennett, P. James (red.), The Green Bottom Line. Environmental Accounting for Management. Current Practice and Future Trends, Greenleaf Publishing, Sheffield, s. 33.

Black C. M. 2013, Accounting for carbon emission allowances in the European Union: In search of consistency, „Accounting in Europe”, vol. 10, no 2.

Boryczka J. 2015, Zmiany klimatu Ziemi, Wydawnictwo Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych UW, Warszawa.

Borys G. 2001, Tradycyjna rachunkowość przedsiębiorstwa a rachunkowość ekologiczna, [w:] B. Micherda (red.), Ewolucja polskiej rachunkowości na tle rozwiązań światowych, Wydawnictwo AE w Krakowie, Kraków.

Borys G. 2011, Wybrane kontrowersje wokół handlu emisjami gazów cieplarnianych, „Ekonomia i Środowisko”, nr 1 (39).

Borys G. 2012, Geneza i struktura rynku uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio H. Oeconomia”, t. 46, nr 1.

Borys G., Krawiec W. 2017, Uprawnienia zbywalne do emisji gazów cieplarnianych jako innowacja finansowa, „Studia Prawno-Ekonomiczne”, nr 104.

BP 2017, BP Statistical Review of World Energy 2017, BP, London.

Brodawka D. 2009, Zmiany klimatu jako nowe zagrożenie bezpieczeństwa, Fundacja Studiów Międzynarodowych, Warszawa.

Brouwers R., Schoubben F., Van Hulle C., Van Uytbergen S. 2016, The initial impact of EU ETS verification events on stock prices, „Energy Policy”, vol. 94.

Bruggeman J., Gonenc H., Emissions trading and stock returns: Evidence from the European steel and combustion industries, [w:] A. Dorsman, J. L. Simpson, W. Westerman (red.) 2013, Energy Economics and Financial Markets, Springer, Berlin–Heidelberg.

Buk H. 2014, Prezentacja w sprawozdaniu finansowym praw do emisji gazów cieplarnianych na przykładzie spółek branży paliwowoenergetycznej, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, nr 373.

Burchard-Dziubińska M., Rzeńca A., Drzazga D. 2014, Zrównoważony rozwój

– naturalny wybór, Wydawnictwo UŁ, Łódź.

Burzym E. 1993, Przesłanki i perspektywy standaryzacji i międzynarodowej harmonizacji rachunkowości, „Zeszyty Teoretyczne Rady Naukowej SKwP”, t. 23. Burzym E. 2008, Społeczna funkcja rachunkowości, „Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości”, t. 45 (101).

Button J. 2008, Carbon: commodity or currency? The case for an international carbon market based on the currency model, „Harvard Environmental Law Review”, vol. 32 (2).

CARB 2013, California Air Resources Board’s Process for the Review and Approval of Compliance Offset Protocols in Support of the CapandTrade Regulation, CARB, Sacramento.

CARB 2013, Facts about the Holding Limit for the California and Québec CapandTrade Programs, CARB, Sacramento.

CARB 2015, Overview of ARB Emissions Trading Program, CARB, Sacramento.

CARB, WCI & Quebec’s Ministry of Sustainable Development, the Environment and the Fight against Climate Change 2016, 2017 Annual Auction Reserve Price Notice, CARB, Sacramento.

CARB, WCI & Quebec’s Ministry of Sustainable Development, Environment and the Fight against Climate Change 2017, 2017 Detailed Auction Requirements and Instructions, CARB, Sacramento.

Chapple L., Clarkson P. M., Gold D. L. 2013, The Cost of Carbon: Capital Market Effects of the Proposed Emission Trading Scheme (ETS), „Abacus”, vol. 49, no 1.

Cook A. 2009, Emission rights: From costless activity to market operations, „Accounting, Organizations and Society”, vol. 34 (3–4).

Cowie J. 2007, Zmiany klimatyczne. Przyczyny, przebieg i skutki dla człowieka, Wydawnictwo UW, Warszawa.

CPA Canada 2016, The time value of carbon: Smart strategies to accelerate emission reductions, CPA Canada, Toronto.

Czajor P. 2011, Prawa do emisji gazów cieplarnianych w świetle krajowych oraz międzynarodowych regulacji rachunkowości, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, nr 190.

de Aguiar T. R. S. 2018, Turning accounting for emissions rights inside out as well as upside down, „Environment and Planning C: Politics and Space”, vol. 36, no 1.

Deac M. 2013, A Case Study of the Accounting Models for the Participants in an Emissions Trading Scheme, „Acta Universitatis Danubius”, vol. 9, no 5.

Demailly D., Quirion P. 2008, European Emission Trading Scheme and competitiveness: A case study on the iron and steel industry, „Energy Economics”, vol. 30. Descheneau P. 2012, The currencies of carbon: carbon money and its social meaning, „Environmental Politics”, vol. 21, no 4.

Dhar S. 2012, Carbon emissions trading in India: A study on accounting and disc losure practice, „The Chartered Accountant Journal”, vol. 61, no 6.

Dobos I. 2005, The effects of emission trading on production and inventories in the ArrowKarlin model, „International Journal of Production Economics”, vol. 93–94.

Dobos I. 2007, Tradable permits and productioninventory strategies of the firm, „International Journal of Production Economics”, vol. 108.

Domańska-Szaruga B. 2011, Rola czynników ESG w budowaniu wartości przedsiębiorstwa, „Współczesne Zarządzanie”, nr 4.

Dyduch J. 2008, Odzwierciedlenie uprawnień zbywalnych do emisji zanieczyszczeń w aktywach netto przedsiębiorstwa, „Zeszyty Naukowe Politechniki Białostockiej”, z. 12.

Dyduch J. 2010, Zyski z handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych jako źródło finansowania działalności przedsiębiorstw na przykładzie sektora elektrowni zawodowych, „Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie. Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej”, nr 82.

Dyduch J. 2012, Model powiązań między gospodarowaniem uprawnieniami zbywalnymi do emisji zanieczyszczeń a wynikami finansowymi elektrowni, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie”, nr 883.

Dyduch J. 2013, Handel uprawnieniami do emisji zanieczyszczeń powietrza, PWE, Warszawa.

Dyrekcja Generalna ds. Działań w dziedzinie Klimatu 2016, Unijny system handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS), Urząd Publikacji UE, Luksemburg.

EFRAG 2013, Emissions trading schemes – Comment Paper, EFRAG, Brussels. Enevoldsen S. 2005, Endorsement Letter on: Adoption of IFRIC 3 Emission Rights, EFRAG, Brussels.

Environmental Protection Authority, Being a Participant in the Emissions Trading Scheme: User Guide, Environmental Protection Authority, Wellington.

EPA 2003, Tools of the trade. A guide to designing and operating a cap and trade program for pollution control, EPA.

Ernst & Young 2009, Accounting for emission reductions and other incentive schemes, EYGM Limited, London.

Ertimur Y., Francis J., Gonzales A., Schipper K. 2010, Financial reporting for capandtrade emissions reduction programs, Duke University, Durham.

EURELECTRIC 2013, Carbon accounting – Effects on financial reporting, Union of the Electricity Industry (EURELECTRIC), Brussel.

Famielec J. 2004, System wskaźników controllingu ekologicznego w przedsiębiorstwie, „Ekonomia i Środowisko”, nr 1.

Fiedor B. 1999, Ogólny przegląd doświadczeń i koncepcji, [w:] T. Borys (red.), Wskaźniki ekorozwoju, Wydawnictwo Ekonomia i Środowisko, Białystok.

Fluker S. 2015, A Comparison of Carbon Emission Trading Systems in New Zealand and Canada: Diversity is Not a Virtue in Carbon Law and Policy, „McGill International Journal of Sustainable Development Law and Policy”, vol. 11, no 2.

Fornaro J. M., Winkelman K. A., Glodstein D. 2009, Accounting for Emissions: Emerging issues and the need for global accounting standards, „Journal of Accountancy”, July 2009.

Gallego-Alvarez I., Martínez-Ferrero J., Cuadrado-Ballesteros B. 2016, Accounting Treatment for Carbon Emission Rights, „Systems”, vol. 4 (1).

Giner B. 2014, Accounting for Emission Trading Schemes: A Still Open Debate, „Social and Environmental Accountability Journal”, vol. 34, no 1.

Gleick P. H., Heberger M., Water and Conflict: Events, Trends, and Analysis (2011–2012), [w:] The World’s Water Vol. 8. The Biennial Report on Freshwater Resources 2014, Island Press/Center for Resource Economics, Oakland.

Gmytrasiewicz M. 2006, Dylematy współczesnej rachunkowości. Artykuł dyskusyjny, „Zeszyty Teoretyczne Rady Naukowej SKwP”, t. 32 (88).

Goot M., Anthropogenic Climate Change: Expert Credibility and the Scientific Consensus, [w:] R. Garnaut 2011, The Garnaut Review 2011: Australia in the Global Response to Climate Change, Cambridge University Press, Melbourne.

Gorzelak K. 2015, Uprawnienia do emisji jako przedmiot obrotu i zabezpieczeń, Rozprawa doktorska, Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.

Grabiński K., Kędzior M., Krasodomska J. 2013, Globalne uwarunkowania rachunkowości. Systemy, procesy, zmiany, PWE, Warszawa.

Graczyk A. 2009, Mechanizmy rynkowe w ochronie środowiska jako czynnik zrównoważonego rozwoju, „Problemy Ekorozwoju”, t. 4, nr 1.

Griffin P. A. 2013, Capandtrade emission allowances and US companies’ balance sheets, „Sustainability Accounting, Management and Policy Journal”, vol. 4, no 1.

Hansen J., Sato M., Kharecha P., von Schuckmann K. 2011, Earth’s energy imbalance and implications, „Atmos. Chem. Phys.”, vol. 11.

Haupt M., Ismer R. 2013, The EU Emissions Trading System under IFRS – Towards a ‘True and Fair View’, „Accounting in Europe”, vol. 10, no 1.

Hedges A. 2016, Carbon Units as Property: Guidance from Analogous Common Law Cases, „Carbon & Climate Law Review”, vol. 10, no 3.

Hofmann Y. 2006, Auctioning of CO2 emission allowances in the EU ETS. Report under the project, „Review of EU Emissions Trading Scheme”, Ecofys October.

Hońko S. 2015, Nadmiar informacji w sprawozdaniu finansowym – możliwe kierunki reform, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, nr 388.

Horngren Ch., Foster G. 1991, Cost Accounting a Managerial Emphasis, Prentice Hall, International Editions.

IASB 2014, Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej według stanu na dzień 1 stycznia 2013 r., SKwP, Warszawa.

IASB 2015, Why do we need a fresh approach? Staff Paper (Project: Pollutant Pricing Mechanisms). Agenda Reference 6A, IASB, London.

IASB 2016, IASB Work Plan 2017–2021. Feedback Statement on the 2015 Agenda Consultation, IASB, London.

ICAP 2017, Emissions Trading Worldwide: Status Report 2017, ICAP, Berlin. ICAP 2017, ETS Detailed Information, ICAP, Berlin.

ICAP 2018, Emissions Trading Worldwide: Status Report 2018, ICAP, Berlin. IEA 2014, Energy, Climate Change and Environment: 2014 Insights, OECD/IEA, Paris.

IEA 2016, Key World Energy Statistics 2016, OECD/IEA, Paris.

IEA 2017, Energy Access Outlook 2017: From Poverty to Prosperity, OECD/IEA, Paris.

IEA 2018, Global Energy and CO2 Status Report 2017, OECD/IEA, Paris. IFRS Foundation 2016, Due Process Handbook, IFRS Foundation, London.

Institute of Management Accountants 1996, Tools and Techniques of Environmental Accounting for Business Decisions, „Statements on Management Accounting”, no 67.

Ignatowski R. 2006, Księgowe ujęcie praw do emisji gazów cieplarnianych w Polsce, „Rachunkowość”, nr 1.

Ignatowski R. 2009, Instytucjonalne uwarunkowania i otoczenie globalnych standardów rachunkowości, Wydawnictwo UŁ, Łódź.

IPCC 2013, Climate Change 2013: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change, Cambridge University Press, Cambridge i New York.

IPCC 2014, Climate Change 2014: Mitigation of Climate Change. Contribution of Working Group III to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change, Cambridge University Press, Cambridge, New York.

IPCC 2015, Climate Change 2014: Synthesis Report. Contribution of Working Gro ups I, II and III to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change, IPCC, Geneva.

IPSASB 2016, Emissions Trading Schemes. Staff Background Paper, IFAC, New York.

Jaruga A. A. (red.) 2002, Międzynarodowe regulacje rachunkowości. Wpływ na rozwiązania krajowe, C.H. Beck, Warszawa.

Jarugowa A. 1994, Postęp w harmonizacji standardów rachunkowości na świecie i nowe problemy, „Zeszyty Teoretyczne Rady Naukowej SKwP”, t. 28.

Jarugowa A. 1994, Postęp w harmonizacji standardów rachunkowości w skali międzynarodowej, „Rachunkowość”, nr 11.

Jarugowa A. (red.) 1991, Współczesne problemy rachunkowości, PWE, Warszawa.

Jędrzejczyk M. 2015, Wyzwania współczesnej rachunkowości w zakresie translacji wartości ekonomicznych, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, nr 388.

JMA 2016, Annual Report on the Climate System 2015, JMA, Tokyo. JMA 2017, Annual Report on the Climate System 2016, JMA, Tokyo.

Karaczun Z. M., Wpływ rolnictwa na zmiany klimatu – jak można go zmniejszyć?, [w:] M. Sadowski, J. Wilkin, I. Kołomyjska, Z. M. Karaczun, K. Witeska (red.) 2008, Zmiany klimatu a rolnictwo i obszary wiejskie, Wydawnictwo FDPA, Warszawa.

Karaczun Z. M., Polskie rolnictwo wobec globalnej zmiany klimatu, [w:] Centrum Stosunków Międzynarodowych 2009, Zmiany klimatu są faktem, Fundacja Centrum Stosunków Międzynarodowych, Warszawa.

Karai É., Bárány M. 2013, Towards Convergence of Accounting for Emission Rights, „Acta Polytechnica Hungarica”, vol. 10, no 1.

Kardasz A., Perechuda I. 2011, Globalne wyzwania standaryzacji informacji finansowej jako języka biznesu, „Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości”, t. 61 (117).

Karmańska A. 2008, Kierunki zmian w pomiarze dokonań przedsiębiorstwa a wyzwania dla współczesnej rachunkowości, „Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości”, t. 44 (100).

Kashyap V., Rahman A., Steenkamp N. 2012, Accounting for Carbon Emission Allowances – An Exploratory Study, Unpublished Masters Thesis presented at the 11th Auckland Region Accounting Conference, Auckland.

Kashyap V. N. 2016, Determinants of carbon financial accounting and carbon disclosure practices: an exploratory study on firms affected under emission trading schemes, Rozprawa doktorska, Massey University, Albany.

Kassenberg A., Karaczun Z. M. 2008, Efekt cieplarniany i jego skutki, [w:] M. Sadowski, J. Wilkin, I. Kołomyjska, Z. M. Karaczun, K. Witeska (red.), Zmiany klimatu a rolnictwo i obszary wiejskie, Wydawnictwo FDPA, Warszawa.

Kassenberg A., Sobolewski M. 2002, Zmiany klimatu. Polityka i działania na rzecz ograniczania emisji gazów szklarniowych w Unii Europejskiej i w Polsce, Polski Klub Ekologiczny – Okręg Mazowiecki, Warszawa.

Kim T. H. 2015, The Korean Emissions Trading Scheme: Focusing on Accounting Issues, Rozprawa doktorska, University of Exeter, Exeter.

KOBiZE 2016, Raport z rynku CO2 – wrzesień 2016, nr 54.

KOBiZE 2017, Raport z rynku CO2 – styczeń 2017, nr 58.

KOBiZE 2017, Raport z rynku CO2 – marzec 2017, nr 60.

KOBiZE 2017, Raport z rynku CO2 – kwiecień 2017, nr 61.

KOBiZE 2017, Raport z rynku CO2 – grudzień 2017, nr 69.

KOBiZE 2018, Raport z rynku CO2 – marzec 2018, nr 72.

Kosek W. 2004, Zjawisko El Niño – Katastroficzne zmiany pogody ziemskiej, referat wygłoszony w trakcie VII. Dolnośląskiego Festiwalu Nauki, Książ 02– 03.10.2004, materiały konferencyjne.

Kossoy A., Peszko G., Oppermann K., Prytz N., Klein N., Blok K., Lam L., Wong L., Borkent B. 2015, State and Trends of Carbon Pricing 2015, World Bank, Washington.

Kozyra J., Górski T. 2009, Wpływ zmian klimatycznych na uprawy rolne w Polsce, [w:] Centrum Stosunków Międzynarodowych, Zmiany klimatu są faktem, Fundacja Centrum Stosunków Międzynarodowych, Warszawa.

Krasodomska J. 2010, Anglosaski i kontynentalny model rachunkowości na przy kładzie wybranych krajów, „Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości”, t. 55 (111).

Krasodomska J. 2012, Zintegrowana sprawozdawczość spółek w 2020 roku, „Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości”, t. 66 (122).

Krasodomska J. 2014, Rachunkowość społeczna – perspektywa światowa i krajowa, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, nr 329.

Krivanek T. T., Eisler P., Kramer M., Controlling ekologiczny i systemy wskaźników środowiskowych, [w:] M. Kramer, H. Strebel, L. Buzek 2005, Operacyjne za rządzanie środowiskiem w aspekcie międzynarodowym i interdyscyplinarnym, C.H. Beck, Warszawa.

Kundzewicz Z. W. 2012, Zmiany klimatu, ich przyczyny i skutki – możliwości przeciwdziałania i adaptacji, „Studia BAS”, nr 1 (29).

Kundzewicz Z. W. 2013, Cieplejszy świat. Rzecz o zmianach klimatu, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Kwiecień M. 2015, Dylematy współczesnej rachunkowości, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, nr 388.

Kwiecień M. 2015, Rachunkowość na skrzydłach XXI wieku, [w:] J. Krasodomska, K. Świetla (red.), Współczesne uwarunkowania sprawozdawczości i rewizji finansowej, UE w Krakowie, Kraków.

Kwiecień M. 2016, Sprawozdanie zintegrowane – innowacja paradygmatów rachunkowości, „Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości”, t. 87 (143).

Lindner K. 2009, Handel emisjami – walka z CO2 w obliczu światowego kryzysu gospodarczego, „Studia Regionalne i Lokalne”, nr 4 (38).

Liszka S., Pasierb S. 2008, Energetyka a zmiany klimatu, Instytut na rzecz Ekorozwoju, Warszawa.

Lovell H., MacKenzie D. 2011, Accounting for Carbon: The Role of Accounting Pro fessional Organisations in Governing Climate Change, „Antipode”, vol. 43, no 3.

Lovell H., Sales de Aguiar T., Bebbington J., Larrinaga-Gonzalez C. 2010, Accounting for Carbon, ACCA Research Report 122, London.

Luo L., Lan Y.-C., Tang Q. 2012, Corporate Incentives to Disclose Carbon Information: Evidence from the CDP Global 500 Report, „Journal of International Financial Management & Accounting”, vol. 23 (2).

MacKenzie D. 2009, Making things the same: Gases, emission rights and the politics of carbon markets, „Accounting, Organizations and Society”, vol. 34 (3–4).

Majchrzak I. 2003, Pomiar i wycena kosztów ochrony środowiska, [w:] W. Krawczyk (red.), Budżetowanie działalności jednostek gospodarczych – teoria i praktyka, Wydawnictwo AGH, Kraków.

Marcinkowska M. 2012, Rachunkowość społeczna – czyli o pomiarze wyników przedsiębiorstw w kontekście oczekiwań interesariuszy, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, nr 271.

Martins Lourenço da Fonseca M. J. 2014, Carbon financial accounting: Evaluating the „disciplinarian effect” of standards and markets on disclosure practices of EU15 listed firms, Rozprawa doktorska, Faculty of Economics of the University of Porto, Porto.

Mączyńska E. 2009, Ekonomia a przełom cywilizacyjny, „Studia Ekonomiczne”, nr 3–4 (LXII–LXIII).

McKibbin W. J., Ross M. T., Shackleton R., Wilcoxen P. J. 1999, Emissions Trading, Capital Flows and the Kyoto Protocol, „The Energy Journal”, vol. 20.

Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej 2004, SKwP, Warszawa 2005.

Ministry for the Environment 2016, Climate Change Projections for New Zealand: Atmosphere Projections Based on Simulations from the IPCC Fifth Assessment, Ministry for the Environment, Wellington.

Ministry for the Environment 2016, Phase out of the one‐for‐two transitional measure from the New Zealand Emissions Trading Scheme, Ministry for the Environment, Wellington.

Mookdee T., Bellamy S. 2017, Asset classification, subsequent measurement and impairment testing for carbon emission trading, „European Financial and Accounting Journal”, vol. 12, no 3.

Moreno B., Pereira da Silva P. 2016, How do Spanish polluting sectors’ stock market returns react to European Union allowances prices? A panel data approach, „Energy”, vol. 103.

Oberndorfer U. 2009, EU emission allowances and the stock market: evidence from the electricity industry, „Ecological Economics”, no 68.

OECD 2015, Environment at a Glance 2015: OECD Indicators, OECD Publishing, Paris.

Oestreich A. M., Tsiakas I. 2015, Carbon emissions and stock returns: Evidence from the EU Emissions Trading Scheme, „Journal of Banking & Finance”, vol. 58.

Parliamentary Commissioner for the Environment 2015, Preparing New Zealand for rising seas: Certainty and Uncertainty, Parliamentary Commissioner for the Environment, Wellington.

Paszula M. 2010, Rachunkowość jest jedna – problem do dyskusji, „Studia i Prace Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie”, nr 14, t. 2.

Pereira da Silva P., Moreno B., Carvalho Figueiredo N. 2016, Firmspecific impacts of CO2 prices on the stock market value of the Spanish power industry, „Energy Policy”, vol. 94.

Pietraś M. 2011, Międzynarodowy reżim zmian klimatu, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.

Pietrewicz J. E. 2011, Ochrona środowiska w warunkach procesów globalizacji, Oficyna Wydawnicza SGH w Warszawie, Warszawa.

Potomac Economics 2016, Annual Report on the Market for RGGI CO2 Allowances: 2015, New York.

PwC, IETA 2007, TroubleEntry Accounting – Revisited: Uncertainty in accounting for the EU Emissions Trading Scheme and Certified Emission Reductions, PricewaterhouseCoopers (PwC) i International Emissions Trading Association (IETA), London.

Quebec’s Ministry of Sustainable Development 2014, the Environment and the Fight against Climate Change, Quebec’s CapandTrade System for Greenhouse Gas Emissions Allowances. Technical overview, Government of Quebec, Quebec.

Rahmtorf S. 2008, Antropogenic Climate Change: Revising the Facts, [w:] E. Zedillo (ed.), Global Warming. Looking Beyond Kyoto, New Haven.

Raiborn C., Massoud M. 2010, Emissions Allowances: Accounting and Public Policy Issues, „Accounting and the Public Interest”, vol. 10, no 1.

Ramírez C., González J. 2013, Climate Change Challenges to Accounting, „Low Carbon Economy”, vol. 4, no 1.

Ranosz R. 2008, Organizacja i handel uprawnieniami do emisji CO2, „Polityka Energetyczna”, t. 11, z. 2.

Report of the Conference of the Parties on the second part of its sixth session, held at Bonn from 16 to 27 July 2001. Addendum. Part four: Draft decisions on which progress was noted by the Conference of the Parties at the second part of its sixth session and which the Conference of the Parties decided to forward to its seventh session for elaboration, completion and adoption, FCCC/CP/2001/5/Add. 2.

Report of the Conference of the Parties on its seventh session, held at Marrakesh from 29 October to 10 November 2001. Addendum. Part two: Action taken by the Conference of the Parties. Volume II, FCCC/CP/2001/13/Add. 2.

Report of the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to the Kyoto Protocol on its first session, held at Montreal from 28 November to 10 December 2005. Addendum. Part two: Action taken by the Conference of the Par ties serving as the meeting of the Parties to the Kyoto Protocol at its first session, FCCC/KP/CMP/2005/8/Add. 1–4.

Report of the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to the Kyoto Protocol on its eleventh session, held in Paris from 30 November to 13 December 2015. Addendum. Part two: Action taken by the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to the Kyoto Protocol at its eleventh session, FCCC/KP/CMP/2015/8/Add. 1.

RGGI 2013, Summary of RGGI Model Rule Changes, RGGI, New York.

RGGI 2014, Second Control Period Interim Adjustment for Banked Allowances Announcement, RGGI, New York.

RGGI 2016, First Control Period CO2 Allowance Allocation, RGGI, New York.

RGGI 2016, Second Control Period CO2 Allowance Allocation, RGGI, New York.

RGGI 2016, 2015 CO2 Allowance Allocation, RGGI, New York.

RGGI 2017, About the Regional Greenhouse Gas Initiative, RGGI, New York.

RGGI 2017, Fact Sheet: RGGI CO2 Allowance Auctions, RGGI, New York.

RGGI 2017, Summary of RGGI Model Rule Updates, RGGI, New York.

RGGI 2017, 2016 CO2 Allowance Allocation, RGGI, New York.

RGGI 2017, 2017 CO2 Allowance Allocation, RGGI, New York.

RGGI, Fact Sheet: RGGI CO2 Allowance Tracking System (RGGI COATS), RGGI, New York.

RGGI, Fact Sheet: RGGI Offsets, RGGI, New York.

Rokicka E., Woźniak W. 2016, W kierunku zrównoważonego rozwoju. Koncepcje, interpretacje, konteksty, Katedra Socjologii Ogólnej, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny UŁ, Łódź.

Sachs J. 2009, Nasze wspólne bogactwo. Ekonomia dla przeludnionej planety, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Sánchez Generoso R. 2014, Accounting for greenhouse gases, Universitat Jaume, Castelló de la Plana.

Schaltegger S., Wagner M., Current Trends in Environmental Cost Accounting – and Its Interaction with Ecoefficiency Performance Measurement and Indicators, [w:] P. M. Rikhardsson, M. Bennett, J. J. Bouma, S. Schaltegger 2005, Implementing Environmental Management Accounting: Status and Challenge, Springer, Dordrecht.

Schmidt G. A., Arndt D. 2018, NOAA/NASA – Annual Global Analysis for 2017, NASA Goddard Institute for Space Studies, New York.

Schmalenbach E. 1926, Dynamische Bilanz, 4. Aufl., Leipzig.

Sobańska I. 2005, Reorientacja sprawozdań finansowych i systemu rachunkowości jako skutek wdrażania MSR, „Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości”, t. 27 (83).

Souchik L. E. 2012, Accounting for Emissions Trading: How Allowances Appear on Financial Statements Could Influence the Effectiveness of Programs to Curb Pollution, „Boston College Environmental Affairs Law Review”, vol. 39 (2).

Stern N. 2010, Globalny ład. Zmiany klimatu a powstanie nowej epoki postępu i dostatku, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa.

Streck C., von Unger M. 2016, Creating, Regulating and Allocating Rights to Offset and Pollute: Carbon Rights in Practice, „Carbon & Climate Law Review”, vol. 10, no 3.

Surdykowska S. 1999, Rachunkowość międzynarodowa, Zakamycze, Kraków.

Szadziewska A. 2013, Sprawozdawcze i zarządcze aspekty rachunkowości środowiskowej, Wydawnictwo UG, Gdańsk.

Szychta A. 2003, Cele rachunkowości jednostek gospodarczych a główne tendencje rozwoju praktyki i teorii rachunkowości, „Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości”, t. 17 (73).

Śnieżek E. M. 2008, Sprawozdawczość przepływów pieniężnych. Krytyczna ocena i propozycja modelu, Wydawnictwo UŁ, Łódź.

Śnieżek E., Perlińska M. 2012, Rachunkowość i sprawozdawczości finansowa w dobie zrównoważonego rozwoju, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica”, nr 276.

Thomson Reuters Commodities, Carbon Market Monitor: Review of global markets in 2016.

Toffler A. 2003, Zmiana władzy. Wiedza, bogactwo i przemoc progu XXI stulecia, Zysk i S-ka, Poznań.

Toffler A., Toffler H. 1996, Budowa nowej cywilizacji. Polityka trzeciej fali, Zysk i S-ka, Poznań.

UNEP 2015, The Emissions Gap Report 2015, UNEP, Nairobi.

Veith S., Werner J. R., Zimmermann J. 2009a, Capital market response to emission rights returns: Evidence from the European power sector, „Energy Economics”, vol. 31.

Veith S., Werner J. R., Zimmermann J. 2009b, Competing accounting treatments for emission rights: A capital market perspective, University of Bremen, Brema. Venmans F. M. J. 2016, The effect of allocation above emissions and price uncer tainty on abatement investments under the EU ETS, „Journal of Cleaner Production”, vol. 126.

von Schuckmann K., Palmer M. D., Trenberth K. E., Cazenave A., Chambers D., Champollion N., Hansen J., Josey S. A., Loeb N., Mathieu P.-P., Meyssignac B., Wild M. 2016, An imperative to monitor Earth’s energy imbalance, „Nature Climate Change”, vol. 6.

Walińska E. 2006, Międzynarodowe standardy rachunkowości. Ogólne zasady pomiaru i prezentacji pozycji bilansu i rachunku wyników, Oficyna Ekonomiczna, Kraków.

Walińska E. 2008, Rachunkowość polska w oczekiwaniu na kolejne zmiany, „Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości”, t. 42 (98).

Walińska E. M. 2009, Bilans jako fundament sprawozdawczości finansowej w kontekście zmian współczesnej rachunkowości, Wolters Kluwer Polska, Warszawa.

Walińska E. M. 2015, Zintegrowany raport – początek końca sprawozdania finansowego?, „Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości”, t. 82 (138).

Walińska E., Jurewicz A. 2013, Ujawnianie informacji w raporcie finansowym – czy potrzebne są ramy konceptualne?, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, nr 314.

Warwick P., Ng C. 2012, The ‘cost’ of climate change: How carbon emissions allowances are accounted for amongst European Union companies, „Australian Accounting Review”, vol. 22, no 60.

Washington State Department of Ecology 2015, CR101 Preproposal Statement of Inquiry, WSR 15–19–115, załącznik A.

Węgrzyńska M. 2013, Wycena wartości niematerialnych i prawnych na przykładzie praw do emisji szkodliwych substancji do atmosfery, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego”, nr 761.

Włodarczyk A. 2016, Wpływ systemu EU ETS na wartość rynkową polskich przedsiębiorstw energetycznych – wnioski z modeli Markowa, „Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej”, z. 96.

WMO 2017, WMO Statement on the State of the Global Climate in 2016, WMO, Geneva.

World Bank, IFC i MIGA 2016, World Bank Group Climate Change Action Plan 2016–2020, World Bank, Washington.

Zachmann G., von Hirschhausen C. 2008, First evidence of asymmetric cost passthrough of EU emissions allowances: Examining wholesale electricity prices in Germany, „Economics Letters”, vol. 99.

Zuchewicz J. 2015, Współczesne determinanty rozwoju rachunkowości, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, nr 388.

Approval of New Zealand Equivalent to IFRIC Interpretation 3 Emission Rights (NZ IFRIC 3), „New Zealand Gazette” 2005, no 80, poz. 40.

Approval to Withdraw New Zealand Equivalent to IFRIC Interpretation 3 Emission Rights, „New Zealand Gazette” 2005, no 204, poz. 52.

Climate Change Mitigation and Lowcarbon Economy Act, 2016, S.O. 2016, c. 7.

Determination of annual caps on greenhouse gas emission units relating to the capandtrade system for greenhouse gas emission allowances for the 2013–2020 period, „Quebec Official Gazette” 2012, vol. 144, no 51.

Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE, Dz. Urz. UE L 275 z 25.10.2003, Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne: rozdz. 15, t. 7.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/410 z dnia 14 marca 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2003/87/WE w celu wzmocnienia efektywnych pod względem kosztów redukcji emisji oraz inwestycji niskoemisyjnych oraz decyzję (UE) 2015/1814, Dz. Urz. UE L 76 z 19.03.2018.

FERC 1993, Revision to Uniform Systems of Accounts to Account for Allowances under the Clean Air Act Amendments of 1990 and RegulatoryCreated Assets and Liabilities and to Form Nos. 1, 1F, 2 and 2A, Order No. 552.

Greenhouse Gas Industrial Reporting and Control Act, SBC 2014, Rozdział 29. Ontario Regulation 144/16 (O. Reg. 144/16): The Cap And Trade Program.

Ontario Regulation 539/17: Ontario Offset Credits.

Protokół z Kioto do Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, Dz.U. z 2005 r., nr 203, poz. 1684.

Ramowa Konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, Dz.U. z 1996 r., nr 53, poz. 238.

Rozporządzenie (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości, Dz. Urz. UE L 243 z 11.09.2002.

Specified Gas Emitters Regulation, Alberta Regulation 139/2007 with amendments up to and including Alberta Regulation 64/2017.

Uchwała Nr 8/2015 Komitetu Standardów Rachunkowości z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie przyjęcia znowelizowanego stanowiska Komitetu w sprawie księgowego ujęcia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, Dz. Urz. Min. Fin. z 2016 r., poz. 6.

Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 395. Ustawa z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji, t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1271.

Ustawa z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1201.

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1396.

Accounting Standards Board of Japan (ASBJ), ASBJ revises Practical Solution on Tentative Treatment of Accounting for Emission Trades, https://www.asb.or.jp/en/jp-gaap/accounting_standards/y2009/2009–0623.html (dostęp 27.07.2017).

Alberta Environment and Parks 2015, Alberta Carbon Offset System, http://aep.alberta.ca/climate-change/programs-and-services/alberta-carbon-offset-system.aspx (dostęp 29.06.2017).

Alberta Environment and Parks 2015, Understanding Emission Performance Cre dits, http://aep.alberta.ca/climate-change/programs-and-services/understanding-emission-performance-credits.aspx (dostęp 28.06.2017).

Alberta Environment and Parks 2017, Industrial Emissions Management, http://aep.alberta.ca/climate-change/programs-and-services/industrial-emissions-management.aspx (dostęp 27.06.2017).

Alberta Environment and Parks 2017, Investing in Science, Technology and Inno vation, http://aep.alberta.ca/climate-change/programs-and-services/investing-in-science-technology-and-innovation.aspx (dostęp 29.06.2017).

Baker Hughes, Greenhouse Gases, Emissions Reduction and Energy Efficiency at Baker Hughes, https://assets.www.bakerhughes.com/system/80/18fc30e-27c11e38798db72c1e83be1/Greenhouse-Gases-Emissions-Reductions-andEnergy-Efficiency-rev1.pdf (dostęp 24.08.2017).

Barclays Official California Code of Regulations, § 95810–95811, https://govt.westlaw.com/calregs/Browse/Home/California/CaliforniaCodeofRegulations?guid=I4852A2902EBC11E194EACEFFB46E37D1&originationContex t=documenttoc&transitionType=Default&contextData=(sc.Default) (dostęp 28.03.2017).

CARB 2016, Allowance Allocation, https://www.arb.ca.gov/cc/capandtrade/allowanceallocation/allowanceallocation.htm (dostęp 4.04.2017).

CARB 2017, AB 32 Scoping Plan, https://www.arb.ca.gov/cc/scopingplan/scoping-plan.htm (dostęp 11.04.2017).

CARB 2017, ARB Offset Credits Issued, https://www.arb.ca.gov/cc/capandtrade/offsets/issuance/arb_offset_credit_issuance_table.pdf (dostęp 8.04.2017).

CARB 2017, CapandTrade Program, https://www.arb.ca.gov/cc/capandtrade/capandtrade.htm (dostęp 28.03.2017).

CARB 2017, Compliance Offset Program, https://www.arb.ca.gov/cc/capandtrade/offsets/offsets.htm (dostęp 8.04.2017).

CARB 2017, Linkage, https://www.arb.ca.gov/cc/capandtrade/linkage/linkage.htm (dostęp 11.04.2017).

CDC Climat Research, EDF i IETA 2015, India: An Emissions Trading Case Stu dy, http://www.ieta.org/resources/Resources/Case_Studies_Worlds_Carbon_Markets/india_case_study_may2015.pdf (dostęp 28.07.2017).

Center for Climate and Energy Solutions 2014, California CapandTrade Pro gram Summary, https://www.c2es.org/us-states-regions/key-legislation/california-cap-trade (dostęp 28.03.2017).

CMI i IETA 2016, Australia: A Direct Action Case Study, http://www.ieta.org/resources/2016%20Case%20Studies/Australia_Case_Study_092016.pdf (dostęp 28.07.2017).

Departament Rachunkowości i Rewizji Finansowej Ministerstwa Finansów 2017, O Komitecie, http://www.mf.gov.pl/ministerstwo-finansow/dzialalnosc/ciala-kolegialne/komitet-standardow-rachunkowosci/o-komitecie (dostęp 24.07.2017).

Dyrekcja Generalna ds. Działań w dziedzinie Klimatu 2017, Postępy w redukcji emisji gazów cieplarnianych, https://ec.europa.eu/clima/policies/strategies/progress_pl (dostęp 18.07.2017).

Dyrekcja Generalna ds. Działań w dziedzinie Klimatu 2017, Wykorzystanie międzynarodowych jednostek emisji, https://ec.europa.eu/clima/policies/ets/credits_pl (dostęp 18.07.2017).

Environmental Protection Authority, Industrial allocations, http://www.epa.govt.nz/e-m-t/taking-part/Industrial-allocations/Pages/default.aspx (dostęp 10.07.2017).

Environmental Protection Authority, Removal Activities, http://www.epa.govt.nz/e-m-t/taking-part/guidance/Pages/Removal-Activities.aspx (dostęp 10.07.2017).

Environmental Protection Authority, Taking part in the ETS, http://www.epa. govt.nz/e-m-t/taking-part/Pages/default.aspx (dostęp 10.07.2017).

Environmental Protection Authority, Trueup process, http://www.epa.govt.nz/e-m-t/reports/Pages/True-up-process.aspx (dostęp 8.07.2017).

EY 2017, South Africa delays implementation of Carbon Tax and Carbon Reporting, http://www.ey.com/gl/en/services/tax/international-tax/alert-south-africa-delays-implementation-of-carbon-tax-and-carbon-reporting (dostęp 28.07.2017).

FASB 2014, Project Updates – Emissions Trading Schemes, http://www.fasb.org/jsp/FASB/FASBContent_C/ProjectUpdatePage&cid=900000011097 (dostęp 18.05.2017).

Financial Reporting & Assurance Standards Canada, What are Accounting Stan dards, http://www.frascanada.ca/accounting-standards-board/what-we-do/about-the-acsb/item55939.aspx (dostęp 4.07.2017).

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie 2017, Awans polskiego rynku kapitałowego do „Developed Markets”, https://www.gpw.pl/pub/GPW/files/PDF/2017_09_FTSE_Russell.pdf (dostęp 22.10.2017).

GISTEMP Team 2018, LongTerm Warming Trend Continued in 2017: NASA, NOAA, https://www.giss.nasa.gov/research/news/20180118/ (dostęp 14.02.2018).

Government of Alberta, Carbon Competitiveness Incentive Regulation, https://www.alberta.ca/carbon-competitiveness-incentive-regulation.aspx (dostęp 2.05.2018).

Government of Alberta, Outputbased Allocations Discussion Document, https://www.alberta.ca/documents/climate/Ouput-Based-Allocation-System-Discussion-Document.pdf (dostęp 27.06.2017).

Government of British Columbia, Adaptation & Climate Impacts, http://www2.gov.bc.ca/gov/content/environment/climate-change/adaptation (dostęp 30.06.2017).

Government of British Columbia, Climate Action Legislation, http://www2.gov.bc.ca/gov/content/environment/climate-change/planning-and-action/legislation (dostęp 30.06.2017).

Government of British Columbia, Climate Planning & Action, http://www2.gov.bc.ca/gov/content/environment/climate-change/planning-and-action (dostęp 30.06.2017).

Government of British Columbia, Greenhouse Gas Emission Offset Projects, http://www2.gov.bc.ca/gov/content/environment/climate-change/industry/offset-projects (dostęp 2.07.2017).

Government of British Columbia, Regulated Operations / Liquefied Natural Gas, http://www2.gov.bc.ca/gov/content/environment/climate-change/industry/lng (dostęp 2.07.2017).

Government of Canada 2016, PanCanadian Framework on Clean Growth and Climate Change, https://www.canada.ca/en/services/environment/weather/climatechange/pan-canadian-framework/pricing-carbon-pollution1.html (dostęp 27.06.2017).

http://climatechangereconsidered.org/ (dostęp 19.10.2016).

http://unfccc.int/essential_background/convention/status_of_ratification/items/2631.php (dostęp 25.11.2016).

http://unfccc.int/files/kyoto_protocol/application/pdf/kp_doha_amendment_english.pdf (dostęp 1.12.2016).

http://unfccc.int/kyoto_protocol/doha_amendment/items/7362.php (dostęp 01.12.2016).

http://unfccc.int/kyoto_protocol/status_of_ratification/items/2613.php (dostęp 1.12.2016).

http://unfccc.int/paris_agreement/items/9444.php (dostęp 9.03.2017).

http://unfccc.int/paris_agreement/items/9485.php (dostęp 30.09.2016).

http://www.climatesciencewatch.org/2013/09/09/heartland-institute-nipcc-fail-the-credibility-test/ (dostęp 19.10.2016).

http://www.ekologia.pl/srodowisko/ochrona-srodowiska/najgrozniejszekatastrofy-morskie-w-xx-i-xxi-wieku,12330.html (dostęp 30.01.2017).

http://www.ekologia.pl/srodowisko/ochrona-srodowiska/najwieksze-katastrofy-jadrowe-w-historii,15056.html (dostęp 30.01.2017).

http://www.ipcc.ch (dostęp 16.09.2016).

http://www.oecd.org/about/membersandpartners/ (dostęp 1.10.2016).

http://www.oecd.org/g20/about.htm (dostęp 6.10.2016).

http://www.ucsusa.org/sites/default/files/legacy/assets/documents/global_warming/Fossil-Fuel-Industry-Funders-of-Climate-ContrarianGroups-2001-2011.pdf (dostęp 19.10.2016).

https://climatechange.novascotia.ca/proposed-cap-and-trade-program (dostęp 26.06.2017).

https://ec.europa.eu/clima/policies/ets_pl (dostęp 18.07.2017).

https://ncse.com/files/nipcc.pdf (dostęp 19.10.2016).

https://treaties.un.org/Pages/ViewDetails.aspx?src=TREATY&mtdsg_no=XXVII-7-d&chapter=27&clang=_en (dostęp 16.07.2020).

https://www.cdp.net/en (dostęp 6.11.2017).

IAS Plus, IFRIC 3 – Emission Rights (withdrawn), https://www.iasplus.com/en/standards/ifric/ifric3 (dostęp 19.07.2017).

IAS Plus, New Zealand, https://www.iasplus.com/en/jurisdictions/oceania/new-zealand (dostęp 13.07.2017).

IAS Plus, United Kingdom, https://www.iasplus.com/en/jurisdictions/europe/uk (dostęp 29.07.2017).

IASB, Board discussion and papers, http://archive.ifrs.org/Current-Projects/ IASB-Projects/Emission-Trading-Schemes/Pages/Discussion-and-papers.aspx (dostęp 21.07.2017).

IASB, Meeting summaries, http://archive.ifrs.org/Current-Projects/IASB-Projects/Emission-Trading-Schemes/Meeting-Summaries/Pages/Meeting-summarie.aspx (dostęp 21.07.2017).

IFRS Foundation 2015, Financial Report Filing Requirements Around The World. Profile: People’s Republic of China, http://archive.ifrs.org/XBRL/Documents/Profiles/China-18-November-2015.pdf (dostęp 27.07.2017).

IFRS Foundation 2016, France, http://www.ifrs.org/use-around-the-world/use-of-ifrs-standards-by-jurisdiction/france/#commitment (dostęp 29.07.2017).

IFRS Foundation 2016, Germany, http://www.ifrs.org/use-around-the-world/use-of-ifrs-standards-by-jurisdiction/germany/#participant (dostęp 29.07.2017).

IFRS Foundation 2016, United Kingdom, http://www.ifrs.org/use-around-the-world/use-of-ifrs-standards-by-jurisdiction/united-kingdom/#participant (dostęp 29.07.2017).

IFRS Foundation, Who uses IFRS Standards?, https://www.ifrs.org/use-around-the-world/use-of-ifrs-standards-by-jurisdiction/ (dostęp 30.05.2018).

IGES, EDF i IETA 2016, Japan: MarketBased Climate Policy Case Study, http://www.ieta.org/resources/2016%20Case%20Studies/Japan_Case_Study_2016. pdf (dostęp 27.07.2017).

Inland Revenue, Tax treatment of transactions in emissions units, http://www.ird.govt.nz/technical-tax/legislation/2009/2009–34/2009–34-other-policymatters/2009–34-op-emissions-units/ (dostęp 11.07.2017).

JMA 2018, Annual Anomalies of Global Average Surface Temperature, http://ds.data.jma.go.jp/tcc/tcc/products/gwp/temp/list/year_wld.html (dostęp 13.02.2018).

KOBiZE, O nas, http://kobize.pl/pl/page/id/409/o-nas (dostęp 24.07.2017).

Lindsey R. 2009, Climate and Earth’s Energy Budget, http://earthobservatory.nasa.gov/Features/EnergyBalance/printall.php (dostęp 7.09.2016).

Lynch P. 2016, 2016 Climate Trends Continue to Break Records, http://climate.nasa.gov/news/2465/2016-climate-trends-continue-to-break-records/ (dostęp 3.09.2016).

Met Office Hadley Centre 2017, 2016: one of the warmest two years on record, https://www.metoffice.gov.uk/news/releases/2017/2016-record-breaking-year-for-global-temperature (dostęp 13.02.2018).

Met Office Hadley Centre 2018, 2017: warmest year on record without El Niño, https://www.metoffice.gov.uk/news/releases/2018/2017-temperature-announcement (dostęp 14.02.2018).

Ministerstwo Środowiska, COP24, https://www.mos.gov.pl/cop24/ (dostęp 23.07.2017).

Ministerstwo Środowiska, Porozumienie klimatyczne – najważniejsze informacje, https://www.mos.gov.pl/srodowisko/polityka-klimatyczna/negocjacje-klimatyczne/porozumienie-klimatyczne-najwazniejsze-informacje/ (dostęp 23.07.2017).

Ministry for the Environment, About allocations, http://www.mfe.govt.nz/climate-change/reducing-greenhouse-gas-emissions/new-zealand-emissions-trading-scheme/allocations (dostęp 10.07.2017).

Ministry for the Environment, Frequently asked questions on New Zealand Units, http://www.mfe.govt.nz/climate-change/reducing-greenhouse-gas-emissions/new-zealand-emissions-trading-scheme-0 (dostęp 11.07.2017).

Ministry for the Environment, New Zealand meets its target under the first commitment period of the Kyoto Protocol, http://www.mfe.govt.nz/climate-change/reporting-greenhouse-gas-emissions/nzs-net-position-under-kyoto-protocol/ update-net (dostęp 8.07.2017).

Ministry for the Environment, New Zealand’s unconditional 2020 target, http://www.mfe.govt.nz/climate-change/reducing-greenhouse-gas-emissions/new-zealands-greenhouse-gas-emissions-reduction-0; (dostęp 8.07.2017).

Ministry for the Environment, New Zealand’s 2030 climate change target, http://www.mfe.govt.nz/climate-change/reducing-greenhouse-gas-emissions/New-Zealand%E2%80%99s-post-2020-climate-change-target (dostęp 8.07.2017).

Ministry for the Environment, New Zealand’s 2050 target, http://www.mfe.govt.nz/climate-change/reducing-greenhouse-gas-emissions/new-zealands-greenhouse-gas-emissions-reduction-1 (dostęp 9.07.2017).

Ministry for Primary Industries 2017, Emissions Trading Scheme, http://mpi.govt.nz/protection-and-response/environment-and-natural-resources/emissions-trading-scheme/ (dostęp 11.07.2017).

Ministry for Primary Industries 2017, Forestry in the Emissions Trading Scheme, http://mpi.govt.nz/growing-and-producing/forestry/forestry-in-the-emissions-trading-scheme/ (dostęp 11.07.2017).

Ministry of Environment 2015, World’s cleanest LNG legislation comes into force, https://news.gov.bc.ca/releases/2015ENV0084–002116 (dostęp 2.07.2017).

Ministry of Environment, Liquefied Natural Gas Environmental Incentive Pro gram, http://www2.gov.bc.ca/assets/gov/environment/climate-change/ind/lng/lng-env-incentive-program.pdf (dostęp 2.07.2017).

Ministry of the Environment and Climate Change 2017, Cap and trade, https://www.ontario.ca/page/cap-and-trade (dostęp 16.06.2017).

Ministry of the Environment and Climate Change 2017, Cap and trade: program overview, https://www.ontario.ca/page/cap-and-trade-program-overview (dostęp 16.06.2017).

Ministry of the Environment and Climate Change 2017, Cap and trade: register as a voluntary participant, https://www.ontario.ca/page/cap-and-trade-register-voluntary-participant (dostęp 16.06.2017).

Ministry of the Environment and Climate Change 2017, Ontario GHG Allowance Auction Participant Training Presentation, https://www.wci-auction.org/on/Resources/Presentations/ (dostęp 19.06.2017).

Ministry of the Environment and Climate Change 2018, Cap and trade: auction of allowances, https://www.ontario.ca/page/cap-and-trade-auction-allowances (dostęp 3.05.2018).

Ministry of the Environment and Climate Change 2018, Ontario’s carbon offsets programs, https://www.ontario.ca/page/ontarios-carbon-offsets-programs (dostęp 3.05.2018).

NASA Earth Observatory 2016, World of Change: Global Temperatures, http://earthobservatory.nasa.gov/Features/WorldOfChange/decadaltemp.php (dostęp 3.09.2016).

NASA Earth Observatory 2016, 2015 Was the Hottest Year on Record, http://earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=87359 (dostęp 3.09.2016).

NASA Earth Observatory 2017, Global Temperature Record Broken for Third Consecutive Year, https://earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=89469 (dostęp 13.02.2018).

NASA Earth Observatory 2018, 2017 Was the Second Hottest Year on Record, https:// earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=91604 (dostęp 12.02.2018).

NASA Earth Observatory, The Effects of La Niña, https://earthobservatory.nasa. gov/Features/LaNina/la_nina_2.php (dostęp 14.02.2018).

NOAA 2016, El Niño and La Niña: Frequently asked questions, https://www.climate.gov/news-features/understanding-climate/el-ni%C3%B1o-and-lani%C3%B1a-frequently-asked-questions (dostęp 14.02.2018).

NOAA 2018, NOAA: 2017 was 3rd warmest year on record for the globe, http://www.noaa.gov/news/noaa-2017-was-3rd-warmest-year-on-record-for-globe (dostęp 14.02.2018).

NOAA 2018, 2017 was Earth’s thirdwarmest year on record, https://www.climate.gov/news-features/featured-images/2017-was-earths-third-warmest-yearrecord (dostęp 14.02.2018).

NOAA National Centers for Environmental Information 2016, State of the Climate: Global Analysis for Annual 2015, http://www.ncdc.noaa.gov/sotc/global/201513 (dostęp 4.09.2016).

NOAA National Centers for Environmental Information 2016, 2015 is Earth’s warmest year by widest margin on record, http://www.ncdc.noaa.gov/sotc/summary-info/global/201512 (dostęp 4.09.2016).

NOAA National Centers for Environmental Information 2017, State of the Climate: Global Climate Report for Annual 2016, https://www.ncdc.noaa.gov/sotc/global/201613 (dostęp 13.02.2018).

NOAA National Centers for Environmental Information 2018, State of the Climate: Global Climate Report for Annual 2017, https://www.ncdc.noaa.gov/sotc/global/201713 (dostęp 13.02.2018).

The Nobel Peace Prize 2007, http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2007/ (dostęp 14.10.2016).

Nova Scotia Environment, Impacts, https://climatechange.novascotia.ca/adapting-to-climate-change/impacts (dostęp 26.06.2017).

Nova Scotia Environment, Nova Scotia Cap and Trade Program Design Options, https://climatechange.novascotia.ca/sites/default/files/Cap-and-Trade-Document.pdf (dostęp 26.06.2017).

Pracownia Geotechnologii IGSMiE PAN, Co to jest sekwestracja CO2?, https://www.min-pan.krakow.pl/zaklad-geoinzynierii-i-inzynierii-srodowiska/pracownia-geotechnologii/1364-co-to-jest-sekwestracja-co2.html (dostęp 14.10.2016).

Pracownia Geotechnologii IGSMiE PAN, Jaki wpływ ma CO2 na ocieplenie klimatu?, https://www.min-pan.krakow.pl/zaklad-geoinzynierii-i-inzynierii-srodowiska/pracownia-geotechnologii/1363-jaki-wplyw-ma-co2-na-ocieplenieklimatu.html (dostęp 18.10.2016).

Quebec’s Ministry of Sustainable Development, the Environment and the Fight against Climate Change, A Brief Look at the Quebec CapandTrade System For Emission Allowances, http://www.mddelcc.gouv.qc.ca/changements/carbone/ documents-spede/in-brief.pdf (dostęp 29.05.2017).

Quebec’s Ministry of Sustainable Development, the Environment and the Fight against Climate Change, The Quebec CapandTrade System For Greenhouse Gas Emission Allowances. Frequently asked questions, http://www.mddelcc.gouv.qc.ca/changements/carbone/documents-spede/q&a.pdf (dostęp 11.06.2017).

Quebec’s Ministry of Sustainable Development, the Environment and the Fight against Climate Change (2017), Partnerships, http://www.mddelcc.gouv.qc.ca/changementsclimatiques/partenariats-en.asp (dostęp 13.06.2017).

Quebec’s Ministry of Sustainable Development, the Environment and the Fight against Climate Change (2017), Quebec’s Commitments. Our GHG Emissions Reduction Targets, http://www.mddelcc.gouv.qc.ca/changementsclimatiques/engagement-quebec-en.asp (dostęp 13.06.2017).

Quebec’s Ministry of Sustainable Development, the Environment and the Fight against Climate Change 2017, The Carbon Market: Register of offset credit projects, http://www.mddelcc.gouv.qc.ca/changements/carbone/credits-compensatoires/registre_creditscompensatoires-en.htm (dostęp 11.06.2017).

RGGI, CO2 Auctions, http://www.rggi.org/market/co2_auctions (dostęp 18.03.2017).

RGGI, CO2 Offsets, http://www.rggi.org/market/offsets (dostęp 21.03.2017).

RGGI, The RGGI CO2 Cap, http://www.rggi.org/design/overview/cap (dostęp 17.03.2017).

RGGI, 2017 Allowance Allocation, http://www.rggi.org/design/overview/allowance-allocation (dostęp 17.03.2017).

Stanowisko Komitetu Nauk Geologicznych PAN w sprawie zagrożenia globalnym ociepleniem, http://www.planetaziemia.pan.pl/GRAF_aktual-2009/11_Stano- wisko_KNG.pdf (dostęp 18.10.2016).

Stanowisko Zgromadzenia Ogólnego PAN z dnia 13 grudnia 2007 r. w sprawie: Zmian klimatu, globalnego ocieplenia i ich alarmujących skutków, http://www.planetaziemia.pan.pl/GRAF_aktual/Stan_ZO-PAN.pdf (dostęp 18.10.2016).

Voiland A. 2015, Why So Many Global Temperature Records?, http://earthobservatory.nasa.gov/blogs/earthmatters/2015/01/21/why-so-many-global-temperature-records/ (dostęp 3.09.2016).

Washington State Department of Ecology, Clean Air Rule, http://www.ecy.wa.gov/programs/air/permit_register/Clean_Air_Rule/car.htm (dostęp 13.04.2017).

Washington State Department of Ecology, Documents for Rulemaking, http://www.ecy.wa.gov/programs/air/rules/wac173442/1510docs.html (dostęp 13.04.2017).

Washington State Department of Ecology, Meeting Clean Air Rule Requirements, http://www.ecy.wa.gov/programs/air/permit_register/Clean_Air_Rule/car_req.htm (dostęp 13.04.2017).

Washington State Department of Ecology, Overview of Rulemaking, http://www.ecy.wa.gov/programs/air/rules/wac173442/1510ov.html (dostęp 13.04.2017).

WCI, Welcome to WCI CITSS, https://www.wci-citss.org/ (dostęp 11.04.2017).

WCI 2014, Where else can market participants obtain GHG allowances?, https://www.wci-auction.org/Resources/Faqs/?FaqType=AuctionsAndReserveSale (dostęp 6.04.2017).

WMO 2018, WMO confirms 2017 among the three warmest years on record, https://public.wmo.int/en/media/press-release/wmo-confirms-2017-among-three-warmest-years-record (dostęp 14.02.2018).

World Commission on Environment and Development 1987, Our Common Futu re, http://www.un-documents.net/our-common-future.pdf (dostęp 29.10.2016).

World Resources Institute 2017, CAIT Climate Data Explorer, http://cait.wri.org (dostęp 7.03.2017).

Pobrania

Dane do pobrania nie są jeszcze dostępne.

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować

Perlińska, Monika. 2020. Prawa Do Emisji gazów Cieplarnianych W sprawozdawczości Finansowej przedsiębiorstw: Propozycja Standardu rachunkowości. Finanse. Poland: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8220-153-6.