Kariera zorientowana na system (kolektyw) vs. kariera zorientowana na siebie

Współcześnie niemalże za aksjomat przyjmuje się, że rozwój kariery zawodowej zdeterminowany jest zaspokojeniem potrzeby samorealizacji. Jednak ta potrzeba nie ma charakteru biologicznego, lecz społeczny, kulturowy. Zatem uwarunkowania wyboru typu kariery wynikają (między innymi) z relacji między jednostką a grupą społeczną, stąd też rozróżnić można skrajne modele kariery zorientowanej na kolektyw vs. zorientowanej na jednostkę. Zaproponowane w niniejszym opracowaniu typy kariery zostały scharakteryzowane przy użyciu zmiennych bazowych Parsonsa, które posłużyły do opisu różnic między systemem kolektywnym a liberalnym oraz między wymienionymi dwoma typami kariery. Celem artykułu jest przedstawienie argumentów mających zobrazować, w jaki sposób potrzeba lub zdolność uwolnienia się od lęku społecznego poprzez zdobywanie uznania determinuje zachowania zawodowe. Punktem wyjścia do jego sformułowania było przyjęcie założenia, że powszechnie odczuwany lęku społeczny wywołuje potrzebę zdobywania uznania kolektywu. Potrzeba uwolnienia się jednostki od lęku społecznego i umiejętność dokonania tego, prowadzi do modelu kariery zorientowanej na siebie, który w epoce cywilizacji informacyjnej jest coraz bardziej powszechny.