Vladimir Nabokov i jego synestezyjny świat

Anna Ginter

doi:10.18778/7969-787-8

Słowa kluczowe: Vladimir Nabokov, synestezja, ideostezja, metafora synestezyjna

Opublikowane: 27 stycznia 2016

Kategorie: Filologia polska, Otwarty dostęp

Pliki do pobrania

PDF

Vladimir Nabokov (1899–1977) w tekstach autobiograficznych i wywiadach przyznawał, że posiada niezwykły dar doświadczania wrażeń kolorystycznych podczas słuchania i artykulacji głosek reprezentujących poszczególne litery alfabetu. Twierdził, że bodźcem dla owych doznań są nakładające się na siebie skojarzenia wzrokowe, smakowe, dotykowe i słuchowe. Nie wyczerpują one jednak palety synestezyjnych doznań autora „Lolity”. Jak pokazują teksty jego powieści i opowiadań, barwnymi odcieniami mienią się imiona bohaterów i nazwy miejscowości, a cyfry i dni tygodnia mogą przybrać postać człowieka lub zwierzęcia. Wobec tak wielkiej różnorodności zjawisk synestezyjnych obecnych w twórczości pisarza autorka książki stawia sobie za cel zaprezentowanie bogactwa tego świata, nasyconego wrażeniami wzrokowymi, smakowymi i dotykowymi oraz zapachami, dźwiękami i emocjami, które zapewniają wielowymiarowość odbioru jego dzieł. Wyjaśnieniu mechanizmów łączenia przedstawionych w tekstach utworów wrażeń zmysłowych, pojęć i idei z doświadczeniami percepcyjnymi posłużyły najnowsze wyniki badań nad synestezją, prowadzonych w zakresie psychologii, medycyny, a także nauk neuronalnych.

Alexandrov V. E. (ed.), The Garland Companion to Vladimir Nabokov, Routledge, New York 1995.

Berlin B., Kay P., Basic Color Terms. Their Universality and Evolution, Berkeley 1969, on-line: http://www.ucpress.edu/op.php?isbn=9780520076358 [dostęp: 30.06.2014].

Bodenstein J., „The Excitement of Verbal Adventure”: A Study of Vladimir Nabokov’s English Prose, Heidelberg 1977.

Boyd B., Nabokov. Dwa oblicza, opracował i przełożył W. Sadkowski, Wydawnictwo Książkowe Twój Styl, Warszawa 2006.

Boyd B., Stalking Nabokov: selected essays, Columbia University Press, New York 2011.

Bucci W., Murphy S., Symbolic and Subsymbolic, The Referential Process, http://www.thereferentialprocess.org/theory/symbolic-subsymbolic [dostęp: 5.06.2015].

Cancogni A., Nabokov and Chateaubriand, [w:] V. E. Alexandrov (ed.), The Garland Companion to Vladimir Nabokov, Routledge, New York 1995, s. 382–389.

Colours by numbers, „The Scotsman”, 30.01.2003, [w:] http://www.scotsman.com/news/colours-by-numbers-1–543985 [dostęp: 4.02.2015].

Connolly J. W. (ed.), Nabokov’s „Invitation to a Beheading”: A Critical Companion, Northwestern University Press, Evanston, Ill. 1997.

Cytowic R., The Man Who Tasted Shapes, Massachusetts Institute of Technology, Cambridge 2003.

Cytowic R., Synesthesia: A Union of the Senses, Massachusetts Institute of Technology, Cambridge 2002.

Cytowic R., Eagleman D., Wednesday Is Indigo Blue: Discovering the Brain of Synesthesia, Massachusetts Institute of Technology, Cambridge 2009.

Day S. A., A comparison of true-synesthete and pseudo-synesthete composers, [w:] Prometheus 2000 Conference Proceedings: On the Destiny of Light-Music at the Border of Centuries, red. B. Galeev, Kazań 2000, s. 77–80.

Day S. A., Some demographic and socio-cultural aspects of synesthesia, [w:] Robertson, N. Sagiv (eds), Synesthesia: Perspectives from Cognitive Neuroscience, OUP, Oxford 2005, s. 11–33.

Day S. A., Synesthesia: A first person perspective, [w:] J. Simner, E. M. Hubbard (eds), Oxford Handbook of Synesthesia, OUP, Oxford 2013, s. 903–923.

Day S. A., Synaesthesia and synaesthetic metaphors, „Psyche”, July 1996, 2 (32), http://www.theassc.org/files/assc/2358.pdf [dostęp: 4.02.2015].

Day S. A., What synaesthesia is (and is not), [w:] P. McKevitt, S. Ó Nualláin, C. Mulvihill (eds), Language, Vision and Music, John Benjamins B.V., Amsterdam 2002, s. 171–180.

Duffy P. L., Simner J., Synaesthesia in fi , „Cortex” 2010, vol. 46, Issue 2, s. 277– 278, on-line: http://www.journals.elsevier.com/cortex [dostęp: 8.07.2013].

Engelking L., Chwyt metafizyczny. Vladimir Nabokov – estetyka z sankcją wyższej rzeczywistości, Wydawnictwo UŁ, Łódź 2011.

Engelking L., Posłowie, [w:] V. Nabokov, Dar, przeł. E. Siemaszkiewicz, Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA, Warszawa 2003, s. 460–487.

Frye N., Baker S., Perkins G., The Harper Handbook to Literature, New York 1985.

Galeyev B., Vanechkina I., Was Scriabin a Synaesthete?, „Leonardo” 2001, vol. 34, No 4, s. 357–361, wersja on-line: The MIT Press: http://monoskop.org/images/f/fa/Galeyev,_B._M.%3B_Vanechkina,_I._L._%282001%29_-_Was_Scriabin_a_Synesthete.pdf [dostęp: 25.01.2015].

Galton F., Visualised Numerals, „Nature”, 15.01.1880, s. 252–256, 494–495, wersja on-line: http://galton.org/essays/1880–1889/galton-1880-nature-visualised-numerals.pdf [dostęp: 3.02.2015].

Ginter A., Barwy w „Lolicie” Vladimira Nabokova, [w:] K. Wojtczuk (red.), „Conversatoria Linguistica”, rocznik II/2008, Wyd. AP, Siedlce 2009, s. 49–62, wersja on-line: http://www.ifp.ap.siedlce.pl/images/ifp_2012/Conversatoria_Linguisatica/CL_II/6_I_II.pdf.

Ginter A., Rola dźwięku w „Lolicie” Vladimira Nabokova, Ученые Записки Казанского Государственного Университета, т. 143, Казань 2002, s. 118–122.

Ginter A., Some aspects of synaesthesia and sound instrumentation in Nabokov’s ‘Lolita’, [w:] M. Čarkić (red.), Styl, t. 1, Belgrad 2002, s. 273–283.

Ginter A., Sposoby oddania instrumentacji dźwiękowej w autorskich przekładach Vladimira Nabokova, [w:] K. Bajor, J. Wierzbiński (red.), Słowo w tekście, przekładzie i słowniku, Peter Lang, Europäischer Verlag der Wissenschaften, Beiträge zur Slavistik; Bd. 47, Frankfurt am Main 2002, s. 97–120.

Ginter A., Świat za słowami Vladimira Nabokova, Wydawnictwo UŁ, Łódź 2003.

Grossenbacher P. G., Lovelace C. T., Mechanisms of synesthesia: cognitive and physiological constraints, „Trends in Cognitive Science” 2001, vol. 5, No 1, s. 36, http://www.daysyn.com/GrossenbacherLovelace2001.pdf [dostęp: 7.02.2015].

Hancock P., Synesthesia, alphabet books, and fridge magnets, [w:] J. Simner, E. M. Hubbard (eds), The Oxford Handbook of Synesthesia, Oxford University Press, Oxford 2013, ss. 83–100, on-line: http://philpapers.org/rec/Hansab-2 [dostęp: 16.03.2014].

Harris J., Joanne Harris on the power of scent, „Daily Mail”, 7.08.2010, [w:] Mail Online, http://www.dailymail.co.uk/home/you/article-1299986/Joanne-Harris-power-scent.html [dostęp: 4.02.2015].

Holabird J., Vladimir Nabokov: Alphabet in Color, with a foreword by B. Boyd, Gingko Press, Corte Madera, CA, 2005.

Holman C. H., A Handbook to Literature, Indianapolis 1976.

Ione A., Tyler Ch., Was Kandinsky a Synesthete?, „Journal of the History of the Neurosciences” 2003, vol. 12, No 2, s. 223–226.

James J., Muzyka sfer. O muzyce, nauce i naturalnym porządku wszechświata, przeł. M. Godyń, Wyd. Znak, Kraków 1996.

Jewanski J., What is the color of the tone?, „Leonardo” 1999, vol. 32, No 3. Johnson D. B., The Alpha and Omega of Nabokov’s „Invitation to a Beheading”,

[w:] J. W. Connolly (ed.), Nabokov’s „Invitation to a Beheading”: A Critical Companion, Northwestern University Press, Evanston, Ill 1997, s. 119–140.

Jürgens U. M., Nikolić D., Ideaesthesia: conceptual processes assign similar colours to similar shapes, „Translational Neuroscience” 2012, vol. 3, No 1, s. 22–27, http://www.daysyn.com/JuergensNikolic2012Ideaesthesia.pdf [dostęp: 8.02.2015].

Jürgens U. M., Nikolić D., Synaesthesia as an Ideasthesia – cognitive implications, [w:] J. Sinha, C. Söffing (eds), Synesthesia and Children – Learning and Creativity, Kassel University Press, Kassel 2014; http://www.dankonikolic.com/wp-content/uploads/2013/08/Ideasthesia_English.pdf [dostęp: 8.02.2015].

Kleparski G. A., Kierunki typologiczne w badaniach nad zmianą znaczeniową wyrazów, „Bulletin de la Société Polonaise de Linguistique”, fasc. LV, 1999, s. 76–91, wersja on-line: http://www.mimuw.edu.pl/polszczyzna/PTJ/b/b55_077–092.pdf [dostęp: 10.05.2015].

Köhler W., Gestalt Psychology, Liveright, New York 1929.

Kopaliński S., Słownik symboli, Oficyna Wydawnicza „Rytm”, Warszawa 2012.

Kubovy M., Yu M., Multistability, cross-modal binding and the additivity of conjoined grouping principles, „Philosophical Transactions of The Royal Society B” 2012, vol. 367, ss. 954–964, http://rstb.royalsocietypublishing.org/content/royptb/367/1591/954.full.pdf [dostęp: 3.06.2015].

Kuryłowicz B., „Jak purpurowy zapach róży…” Metafory synestezyjne w młodopolskich tekstach poetyckich, „Białostockie Archiwum Językowe” 2011, nr 11, s. 99–114.

Lakoff G., Johnson M., Metafory w naszym życiu, przeł. i napisał wstęp T. Krzeszowski, Wydawnictwo Aletheia, Warszawa 2010.

Leibnitz G. W., Nowe rozważania dotyczące rozumu ludzkiego, przeł. I. Dąmbska, wstęp L. Kołakowski, t. I i II, PWN, Warszawa 1955.

Lipczak A., Czerwień gra między f a fi , wywiad z Neilem Harbissonem, „Gazeta Wyborcza”, 25.04.2013, wersja on-line: http://wyborcza.pl/piatekekstra/1,132083,13804847, Czerwien_gra_miedzy_f_a_fi [dostęp: 12.11.2014].

Locke J., Rozważania dotyczące rozumu ludzkiego, przeł. B. Gawęcki, t. II, PWN, Warszawa 1955.

Maciaszek J., Znaczenie, prawda, przekonania. Problematyka znaczenia w filozofii języka, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2008.

Marks L. E., On Colored-Hearing Synesthesia: Cross-Modal Translations of Sensory Dimensions, „Psychological Bulletin”, May 1975, vol. 82, No 3, s. 303–331.

Marks L. E., Synesthesia, Then and Now, „Intellectica” 2011, 1, 55, s. 47–80, wersja on-line: http://www.daysyn.com/Marks2011.pdf [dostęp: 21.01.2015].

Martin P., Synaesthesia, metaphor and right-brain functioning, „Egoist” 2006, wersja on-line: http://barneygrant.tripod.com/synaes.htm [dostęp: 8.07.2013].

Martino G., Marks L. E., Synesthesia: Strong and Weak, „Current Directions in Psychological Science”, April 2001, vol. 10, No 2, s. 61–65, wersja online http://www.cogsci.ucsd.edu/~creel/COGS160/COGS160_files/MartinoMarks01.pdf [dostęp: 21.01.2015].

Meier B., Semantic representation of synaesthesia, „Theoria et Historia Scientiarum” 2013, vol. 10, s. 125–134, wersja on-line: http://apcz.pl/czasopisma/index.php/THS/article/view/ths-2013–0006/3524 [dostęp: 5.02.2015].

Meier B., Rothen N., Grapheme-color synaesthesia is associated with a distinct cognitive style, „Frontiers in Psychology” 2013, vol. 4, artykuł nr 632, http://www.apn.psy.unibe.ch/unibe/philhuman/psy/apn/content/e5638/e6102/e147979/e380914/MeierRothen_FIF2013_ger.pdf [dostęp: 7.02.2015].

Mills C., Viguers M. L., Edelson S. K., Thomas A. T., Simon-Dack S. L., Innis J. A., The color of two alphabets for a multilingual synesthete, „Perception” 2002, vol. 31, s. 1371–1394; wersja on-line: https://www.researchgate.net/publication/10983904_The_color_of_two_alphabets_for_a_multilingual_synesthete [dostęp: 5.02.2015].

Moritz W., The Dream of Color Music, and Machines That Made it Possible, „Animation World Magazine”, April 1997, Issue 2.1, http://www.awn.com/mag/issue2.1/articles/moritz2.1.html [dostęp: 21.01.2015].

Morner K., Rausch R., NTC’s Dictionary of Literary Terms, Lincolnwood, Ill., 1994.

Mroczko-Wąsowicz A., Nikolić D., Colored alphabets in bilingual synesthets, [w:] J. Simner, E. M. Hubbard (eds), The Oxford Handbook of Synesthesia, Oxford University Press, Oxford 2013, ss. 165–180, wersja on-line: http://philpapers.org/rec/MROCAI [dostęp: 16.03.2014].

Nabokov V., Ada albo Żar. Kronika rodzinna, przeł. L. Engelking, Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA, Warszawa 2009.

Nabokov V., Ada or Ardor: A Family Chronicle, McGraw-Hill Book Company, New York–Toronto 1969.

Nabokov V., Bend Sinister, Henry Holt and Company, New York 1947.

Nabokov V., Czarodziej, przeł. A. Kołyszko, Wydawnictwo Da Capo, Warszawa 1997.

Nabokov V., Czas i zmierzch, [w:] V. Nabokov, Kęs życia i inne opowiadania, t. II, przeł. L. Engelking i M. Kłobukowski, posł. L. Engelking, Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA, Warszawa 2011, s. 543–553.

Nabokov V., Dar, przeł. E. Siemaszkiewicz, posł. L. Engelking, Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA, Warszawa 2003.

Nabokov V., Kęs życia i inne opowiadania, t. II, przeł. L. Engelking i M. Kłobukowski, posł. L. Engelking, Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA, Warszawa 2011.

Nabokov V., List, który nigdy nie dotarł do Rosji i inne opowiadania, t. I, przeł. Kłobukowski i L. Engelking, Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA, Warszawa 2007.

Nabokov V., Lolita, przeł. M. Kłobukowski, Wydawnictwo Da Capo, Warszawa 1997.

Nabokov V., Lolita, Penguin Books, London 1995.

Nabokov V., Look at the Harlequins!, McGraw-Hill Book Company, New York 1974.

Nabokov V., Mademoiselle O, [w:] V. Nabokov, Kęs życia i inne opowiadania, przeł. L. Engelking, Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA., Warszawa 2011, s. 375–397.

Nabokov V., Mademoiselle O, [w:] V. Nabokov, The Stories of Vladimir Nabokov, Vintage Books, New York 1997, s. 480–492.

Nabokov V., Nabokov’s Interview, BBC Television, 1962; wersja on-line: http://www.kulichki.com/moshkow/NABOKOW/Inter02.txt [dostęp: 8.07.2013].

Nabokov V., Odczyt o poezji rosyjskiej, przeł. R. Stiller, „Literatura na Świecie” 1978, nr 8, ss. 138–163.

Nabokov V., The Original of Laura: (Dying Is Fun) A Novel In Fragments, Penguin Modern Classics, London 2009.

Nabokov V., Pamięci, przemów. Autobiografia raz jeszcze, przeł. A. Kołyszko, posł. L. Engelking, Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA, Warszawa 2004.

Nabokov V., Patrz na te Arlekiny!, przeł. A. Kołyszko, posł. L. Engelking, Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA, Warszawa 2005.

Nabokov V., Poems and Problems, McGraw-Hill Book Company, New York 1970.

Nabokov V., The Real Life of Sebastian Knight, wersja on-line: http://www.rulit.me/books/the-real-life-of-sebastian-knight-read-152417–22.html [dostęp: 16.02.2015].

Nabokov V., Rozpacz, przeł. L. Engelking, Wyd. ATEXT, Gdańsk 1993.

Nabokov V., Speak, Memory: An Autobiography Revisited, Vintage International, Knopf Doubleday Publishing Group, New York, 2011, wersja on-line: http://www.rulit.me/books/speak-memory-an-autobiography-revisited-read-336809–16.html [dostęp: 13.02.2015].

Nabokov V., Splendor, przeł. A. Kołyszko, posł. L. Engelking, Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA, Warszawa 2006.

Nabokov V., Strong Opinions, Vintage International, New York 1990, wersja on-line: http://royallib.com/read/nabokov_vladimir/Strong_opinions.html#0 [dostęp: 3.01.2015].

Nabokov V., Times and Ebb, [w:] V. Nabokov, The Stories of Vladimir Nabokov, Vintage Books, New York 1997, s. 580–586.

Nabokov V., Wykłady o literaturze, przeł. Z. Batko, Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA, Warszawa 2001.

Nabokov V., Z nieprawej strony, przeł. R. Śmietana, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1995.

Nabokov V., Zaproszenie na egzekucję, przeł. L. Engelking, Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA, Warszawa 2014.

Nabokov V., La Veneziana, [w:] V. Nabokov, List, który nigdy nie dotarł do Rosji i inne opowiadania, t. I, przeł. M. Kłobukowski i L. Engelking, Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA, Warszawa 2007, s. 145–182.

Narloch A., Цветообозначения в русском и польском языках. Структурно-семантический, терминологический и когнитивный аспекты, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2013.

Newton I, Opticks or A Treatise of the Reflections, Refractions, Inflections, and Colours of Light, Dover Publication, Inc., New York 1952.

Nierobisz P., Interaktywne projekcje i wizualizacje (VJing) w kontekście filmowym, 2012, http://www.visuals.pl/interaktywneProjekcje.pdf [dostęp: 21.01.2015].

Nikolić D., Is synaesthesia actually ideaesthesia? An inquiry into the nature of the phenomenon, Proceedings of the Third International Congress on Synaesthesia, Science & Art, Granada, Spain, April 26–29, 2009; http://www.danko-nikolic.com/wp-content/uploads/2011/09/Synesthesia2009-Nikolic-Ideaesthesia.pdf [dostęp: 8.02.2015].

Pitzer A., Ukryta historia Vladimira Nabokova, przeł. W. Górnaś, Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA, Warszawa 2015.

Rader Ch., Tellegen A., A Comparison of Synesthetes and Nonsynesthetes, [w:] E. Klinger (ed.), Imagery, t. II, Concepts, Results and Applications, Plenum Press, New York 1981, s. 153–163.

Ramachandran V. S., Hubbard E. M., Hearing colors, tasting shapes, „Scientific American” 2003, s. 52–59, http://cbc.ucsd.edu/pdf/SciAm_2003.pdf [dostęp: 7.02.2015].

Ramachandran V. S., Hubbard E. M., Psychophysical investigations into the neural basis of synaesthesia, „Proceedings of the Royal Society of London” 2001, B 268, s. 979–983; on-line: http://cbc.ucsd.edu/pdf/Synaesthesia%20-%20P%20Royal%20Soc.pdf [dostęp: 5.02.2015].

Ramachandran V.S., Hubbard E.M., Synaesthesia – A Window Into Perception, Thought and Language, „Journal of Consciousness Studies”, vol. 8, No 12, 2001, s. 3–34; wersja on-line: http://cbc.ucsd.edu/pdf/Synaesthesia%20-%20JCS.pdf [dostęp: 3.02.2015].

Rogowska A., Czy synestetycy są wśród nas?, „Modelowe Nauczanie” 2004, nr 7, s. 29–49.

Rogowska A., U źródeł synestezji: podstawy fizjologiczne i funkcjonalne, „Przegląd Psychologiczny” 2002, t. 45, nr 2, 4, s. 465–474, wersja on-line: https://www.kul.pl/files/714/media/4.45.2002.art.6.pdf [dostęp: 4.01.2015].

Rogowska A., Związki synestezji z muzyką, „Muzyka” 2002, nr 1, s. 85–95.

Sachs C., Muzyka w świecie starożytnym, przeł. Z. Chechlińska, PWM, Warszawa 1988.

Sadkowska A., Synteza sztuk we francuskim romantyzmie i symbolizmie, http://biesiada.polon.uw.edu.pl/symbolizm.pdf [dostęp: 27.01.2015].

Schiff S., Vera Nabokova. Portret małżeństwa, przeł. W. M. Próchniewicz, Wydawnictwo Książkowe Twój Styl, Warszawa 2005.

Senderecka M., Synestezja – od psychofizjologicznych badań do filozoficznych implikacji, [w:] S. Wszołek, R. Janusz (red.), Wyzwania racjonalności, Wydawnictwo WAM, Kraków 2006, s. 259–278, wersja on-line: www.kognitywistyka.upjp2.edu.pl/resources/artykuly/sender1.pdf [dostęp: 20.08.2013].

Shapiro G., Setting his myriad faces in his text: Nabokov’s authorial presence revisited, [w:] J. W. Connolly (ed.), Nabokov and his Fiction. New Perspectives, Cambridge University Press, Cambridge 1999, s. 15–35.

Shaw-Miller S., Synaesthesia, [w:] T. Shephard, A. Leonard (eds), The Routledge Companion to Music and Visual Culture, Routledge, New York 2014, s. 13–24.

Simner J., Defining synaesthesia, „British Journal of Psychology” 2012, vol. 103, s. 1–15, on-line http://www.daysyn.com/Simner2012.pdf [dostęp: 8.07.2013].

Simner J., Holenstein E., Ordinal Linguistic Personifi as a Variant of Synesthesia, „Journal of Cognitive Neuroscience” 2007, vol. 19 (4), s. 694–703, wersja on-line: http://www.daysyn.com/SimnerandHolenstein2007. pdf [dostęp: 3.02.2015].

Simner J., Hubbard E. M. (eds), The Oxford Handbook of Synesthesia, Oxford University Press, Oxford 2013.

Simner J., Ward J., Lanz M., Jansari A., Noonan K., Glover L., Oakley D. A., Non-random associations of graphemes to colours in synaesthetic and non-synaesthetic population, „Cognitive Neuropsychology” 2005, 22 (8), Psychology Press Ltd., s. 1069–1085, on-line: http://www.daysyn.com/Simneretal2005.pdf [dostęp: 5.02.2015].

Smilek D., Dixon M. J., Cudahy C., Merikle P. M., Synaesthetic Photisms Influence Visual Perception, „Journal of Cognitive Neuroscience” [MIT] 2001, vol. 13, No 7, s. 930–936, wersja on-line: http://www.daysyn.com/Smileketal2001b.pdf [dostęp: 4.02.2015].

Stępień-Kutera K., Bieguny manieryzmu – muzyczność i retoryka, „Res Facta Nova” 2007, nr 9 (18), wersja on-line: http://www.resfactanova.pl/pliki/archiwum/numer_18/RFN18%20Stepien-Kutera%20-%20Bieguny%20 manieryzmu.pdf [dostęp: 21.01.2015].

Szymczak M., Słownik języka polskiego, PWN, Warszawa 1983.

Tenberken S., My Path Leads to Tibet: the inspiring story of how one young blind woman brought hope to the blind children of Tibet, Arcade Publishing, New York 2003.

Ward J., Simner J., Lexical-gustatory synaesthesia: linguistic and conceptual factors, „Cognition” 2003, vol. 89, s. 237–261, http://www.daysyn.com/WardSimner2003.pdf [dostęp: 6.02.2015].

Witthoft N., Winawer J., Synesthetic colors determined by having colored refrigerator magnets in childhood, „Cortex” 2006, http://psych.nyu.edu/winawerlab/Publications/papers/witthoft_winawer_cortex_2006.pdf [dostęp: 6.02.2015].

Бойд Б., Владимир Набоков: русские годы, Симпозиум, 2010, wersja on-line: http://royallib.com/read/boyd_brayan/vladimir_nabokov_russkie_godi.html#307200 [dostęp: 12.02.2015].

Бурлака Д. К. (ред.), В. В. Набоков: pro et contra, Издательство Русского Христианского гуманитарного института, Санкт-Петербург 1997.

Громова Т. В. (ред.), Владимир Владимирович Набоков. Рассказы. Приглашение на казнь. Роман. Эссе, интервью, рецензии, „Книга”, Москва 1989.

Джонсон Д., Миры и антимиры Владимира Набокова, пер. Т. Стрелковой, Издательство Симпозиум, Санкт-Петербург 2011, on-line: http://royallib.com/book/dgonson_donald/miri_i_antimiri_vladimira_nabokova.html [dostęp: 3.01.2015].

Лукьяненко И. Н., Луна цвета Ю: генитивные конструкции со значением цвета у В. Набокова, «Вестник Балтийского федерального университета им. И. Канта» 2006, № 8, s. 34–39.

Медарич М., Владимир Набоков и роман XX столетия, [w:] Д. К. Бурлака (ред.), В. В. Набоков: pro et contra, Издательство Русского Христианского гуманитарного института, Санкт-Петербург 1997, s. 454–475.

Набоков В. В., Бахман, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 170–179.

Набоков В. В., Благость, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 79–84.

Набоков В. В., Боги, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 37–44.

Набоков В. В., Бритва, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 211–214.

Набоков В. В., Венецианка, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 144–170.

Набоков В. В., Весна в Фиальте, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 421–438.

Набоков В. В., Весна в Фиальте, [w:] Т. В. Громова (ред.), Владимир Владимирович Набоков. Рассказы. Приглашение на казнь. Роман. Эссе, интервью, рецензии, „Книга”, Москва 1989.

Набоков В. В., Возвращение Чорба, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 198–205.

Набоков В. В., Волшебник, Изд. Сипмозиум, 2000, wersja on-line: http://royallib.com/book/nabokov_vladimir/volshebnik.html [dostęp: 10.12.2014].

Набоков В. В., Говорят по-русски, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 17–25.

Набоков В. В., Гроза, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 130–133.

Набоков В. В., Дар, [w:] Владимир Набоков. Собрание сочинений в четырех томах, под ред. В. В. Ерофеева, т. 3, Издательство «Правда», Москва 1990, s. 3–330.

Набоков В. В., Драка, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 193–198.

Набоков В. В., Дракон, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 179–184.

Набоков В. В., Другие берега, [w:] Владимир Набоков. Собрание сочинений в четырех томах, под ред. В. В. Ерофеева, т. 4, Издательство «Правда», Москва 1990, s. 133–302.

Набоков В. В., Звонок, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 236–246.

Набоков В. В., Звуки, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 25–37.

Набоков В. В., Картофельный Эльф, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 98–118.

Набоков В. В., Катастрофа, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 124–130.

Набоков В. В., Красавица, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 401–405.

Набоков В. В., Круг, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 380–389.

Набоков В. В., Машенька, [w:] Владимир Набоков. Собрание сочинений в четырех томах, под ред. В. В. Ерофеева, т. 1, Издательство «Правда», Москва 1990, s. 33–112.

Набоков В. В., Месть, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 72–79.

Набоков В. В., Музыка, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 339–344.

Набоков В. B., Наташа, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 133–144.

Набоков В. В., Нежить, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 47–49.

Набоков В. В., Обида, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 287–295.

Набоков В. В., Облако, озеро, башня, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 438–446.

Набоков В. В., Отчаяние, [w:] Владимир Набоков. Собрание сочинений в четырех томах, под ред. В. В. Ерофеева, т. 3, Издательство «Правда», Москва 1990, s. 333–462.

Набоков В. В., Пасcажир, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 231–236.

Набоков В. В., Пасхальный дождь, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 118–124.

Набоков В. В., Пильграм, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 274– 287.

Набоков В. В., Письмо в Россию, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 189–193.

Набоков В. В., Подвиг, [w:] Владимир Набоков. Собрание сочинений в четырех томах, под ред. В. В. Ерофеева, т. 2, Издательство «Правда», Москва 1990, s. 155–296.

Набоков В. В., Подлец, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 246–269.

Набоков В. В., Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013.

Набоков В. В., Порт, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 84–90.

Набоков В. В., Приглашение на казнь, [w:] Владимир Набоков. Собрание сочинений в четырех томах, под ред. В. В. Ерофеева, т. 4, Издательство «Правда», Москва 1990, s. 3–130.

Набоков В. В., Путеводитель по Берлину, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 206–211.

Набоков В. В., Рождественский рассказ, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 269–274.

Набоков В. В., Рождество, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 184–189.

Набоков В. В., Сказка, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 214–225.

Набоков В. В., Слово, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 50–53.

Набоков В. В., Случайность, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 90–98.

Набоков В. В., Совершенство, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 352–362.

Набоков В. В., Удар крыла, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 53–72.

Набоков В. В., Ужас, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 225–231.

Набоков В. В., Хват, [w:] В. В. Набоков, Полное собрание рассказов, составление текста и примечания – А. Бабиков, Изд. «Азбука-Аттикус», Санкт-Петербург 2013, s. 344–352.

Носик Б., Мир и дар Набокова, Изд. „Пенаты”, Москва 1995.

Ожегов С. И., Словарь русского языка, под ред. Н. Ю. Шведовой, «Русский язык», Москва 1987.

Art and Technology, „International Herald Tribune”, November 27, 2013, wersja on-line: http://www.iht.com/2013/11/27/art-and-technology/ [dostęp: 12.11.2014].

Bouba/Kik effect, http://en.wikipedia.org/wiki/Bouba/kiki_effect [dostęp: 5.02.2015].

Collopy F., Three Centuries of Color Scales, https://modernpost.wordpress.com/2009/06/17/musical-musings-colour-music/ [dostęp: 25.01.2015].

Day S. A., Famous Synesthets, http://www.daysyn.com/Synesthete-composers-and-musicians.html#anchor_147 [dostęp: 2.02.2015];

http://www.daysyn.com/Other-Synesthetes.html#anchor_82 [dostęp: 3.02.2015].

Giuseppe Arcimboldo. Biografia, http://www.arcimboldo.art.pl/old/index1.htm [dostęp: 20.01.2015].

Mackay J., Sounding Art, http://www.soundingart.com/ [dostęp: 3.02.2015].

Neil Harbisson – człowiek, który słyszy kolory, http://vumag.pl/wywiady/neil-harbisson-czlowiek-ktory-slyszy-kolory,64143.html [dostęp: 27.10.2014].

Neil Harbisson, Wikipedia: http://en.wikipedia.org/wiki/Neil_Harbisson [dostęp: 12.11.2014].

Weber B., Eugène Delacroix, Narodowy Instytut Fryderyka Chopina, 2010, http://pl.chopin.nifc.pl/chopin/persons/detail/id/2692 [dostęp: 27.01.2015].

Pobrania

Dane do pobrania nie są jeszcze dostępne.

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować

Ginter, Anna. 2016. Vladimir Nabokov I Jego Synestezyjny świat. Literaturoznawstwo. Sylwetki. Poland: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/7969-787-8.