Pedagogiczne implikacje teorii dezintegracji pozytywnej Kazimierza Dąbrowskiego

Dominik Chojnowski

doi:10.18778/8220-564-0

Słowa kluczowe: dezintegracja pozytywna, Kazimierz Dąbrowski, poziom, rozwój, dynamizmy, uzdolnienia

Opublikowane: 20 sierpnia 2021

Kategorie: Pedagogika, Otwarty dostęp

Pliki do pobrania

PDF

W książce analizuję teorię dezintegracji pozytywnej Kazimierza Dąbrowskiego ze szczególnym uwzględnieniem jej pedagogicznych implikacji dla współczesnych nauk społecznych. Koncepcja ta znalazła uznanie w świecie naukowym, ale pomimo tego jej recepcja podejmowana jest głównie poza granicami naszego kraju. Zajmuje się ona procesem ontogenetycznego rozwoju człowieka. Na tle innych tego typu teorii wyróżnia się tym, że w pozytywny sposób pojmuje dużą część zaburzeń psychicznych, zwłaszcza nerwice i psychonerwice. W inny sposób definiuje też zdrowie psychiczne i chorobę psychiczną. Zgodnie z nią część zaburzeń psychicznych dezintegrujących psychikę człowieka ma kluczowe znaczenie dla jego przyspieszonego rozwoju. Ten tok rozumowania teoria ta przenosi również na obszar zagadnień związanych z edukacją, zwłaszcza na problematykę uczniów zdolnych i związanych z nimi oddziaływań wychowawczych. Daje to rozległe pedagogiczne implikacje.

Głównym celem publikacji jest przedstawienie oryginalnej koncepcji wybitnego polskiego badacza w kontekście edukacyjnym. Poszukuję odpowiedzi na pytanie, czy jej aplikacja w pedagogice i edukacji jest korzystna, czy też jest to koncepcja przestarzała, nieznajdująca już zastosowania.

Metodą badawczą, którą stosuję w tej monografii, jest hermeneutyczna analiza rozpraw Dąbrowskiego, która polega na interpretacji i rozumieniu zobiektywizowanych źródeł kulturowych, jakimi są jego teksty. Analizuję zatem prace autora teorii dezintegracji pozytywnej i wydobywam z nich te treści, które dają mi możliwość wglądu w to, w jaki sposób rozumiał on kwestie edukacyjne i społeczne oraz jak wpisują się one dzisiaj w nauki społeczne i praktykę oświatową.

Dominik Chojnowski - Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk o Wychowaniu, Katedra Teorii Wychowania

Dominik Chojnowski – doktor nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika, adiunkt w Katedrze Teorii Wychowania na Wydziale Nauk o Wychowaniu Uniwersytetu Łódzkiego. W swoich badaniach łączy wątki pedagogiczne, psychologiczne, socjologiczne i politologiczne, dążąc do interdyscyplinarnych analiz. Jego zainteresowania naukowe obejmują szeroko pojętą tradycję humanistyczną w psychologii i pedagogice. Szczególne znaczenie ma tu twórczość Kazimierza Dąbrowskiego, autora teorii dezintegracji pozytywnej i inicjatora nurtu higieny psychicznej w Polsce. Kolejny obszar zainteresowań autora stanowi pedagogika krytyczna, zwłaszcza jej nurt amerykański, którego głównymi przedstawicielami są Henry Giroux i Peter McLaren. Jego twórczość naukowa ma na celu zrozumienie złożonych zjawisk społecznych i edukacyjnych, z jakimi mierzymy się we współczesnym świecie. Wyrazem tej postawy są publikacje w czasopismach naukowych, takich jak „Studia z Teorii Wychowania” (Krytyka kapitalizmu jako droga do otwierania nowych obszarów emancypacji w oświacie, 2020), „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne” (Czy rzeczywiście jesteśmy skazani na edukacyjną porażkę? Pedagogika jako narzędzie wyzwolenia uciśnionych tego świata, 2018), „Societas et Ius” (Carl Schmitt – myśliciel walki – czyli precz z fałszywym politycznym liberalnym konsensusem, 2017).

Dąbrowski K., Podstawy psychologiczne samodręczenia (automutylacji), Lekarskie Towarzystwo Wydawnicze „Przyszłość”, Warszawa 1934.

Dąbrowski K., Higiena psychiczna, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa 1962.

Dąbrowski K., Co to jest higiena psychiczna?, Instytut Wydawniczy „Nasza Księgarnia”, Warszawa 1962.

Dąbrowski K., Higiena psychiczna w życiu codziennym, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1964.

Dąbrowski K., O dezyntegracji pozytywnej. Szkic teorii rozwoju psychicznego człowieka poprzez nierównowagę psychiczną, nerwowość, nerwice i psychonerwice, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1964.

Dąbrowski K., Społeczno-wychowawcza psychiatria dziecięca, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa 1964.

Dąbrowski K., Personality-shaping through positive disintegration, Little, Brown and Co., Boston 1967.

Dąbrowski K. (with A. Kawczak & M.M. Piechowski), Mental growth through positive disintegration, Gryf Publications Ltd., London 1970.

Dąbrowski K., Psychoneurosis is not an illness. Neuroses and psychoneuroses from the perspective of positive disintegration, Gryf Publications Ltd., London 1972.

Dąbrowski K., with the methodological collaboration of Andrzej Kawczak, Janina Sochańska, The dynamics of concepts, Gryf Publications Ltd., London 1973.

Dąbrowski K., Zdrowie psychiczne a wartości ludzkie, Polskie Towarzystwo Higieny Psychicznej, Warszawa 1974.

Dąbrowski K., Dwie diagnozy, Polskie Towarzystwo Higieny Psychicznej, Warszawa 1974.

Dąbrowski K., Osobowość i jej kształtowanie poprzez dezyntegrację pozytywną, Polskie Towarzystwo Higieny Psychicznej, Warszawa 1975.

Dąbrowski K., Nerwowość dzieci i młodzieży, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1976.

Dąbrowski K., with the assistance of M.M. Piechowski, Theory of levels of emotional development, t. 1: Multilevelness and positive disintegration, Oceanside, New York 1977.

Dąbrowski K., M.M. Piechowski, with the assistance of M. King and D.R. Amend, Theory of levels of emotional development, t. 2: From primary integration to self-actualization, Oceanside, New York 1977.

Dąbrowski K. (red.), Zdrowie psychiczne, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1979.

Dąbrowski K., Dezintegracja pozytywna, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1979.

Dąbrowski K., Wprowadzenie do higieny psychicznej, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1979.

Dąbrowski K., Psychoterapia przez rozwój, Polskie Towarzystwo Higieny Psychicznej, Wydawnictwo „Prasa ZSL”, Warszawa 1979.

Dąbrowski K., Trud istnienia, Wiedza Powszechna, Warszawa 1986.

Dąbrowski K., Pasja rozwoju, Studencka Oficyna Wydawnicza Zrzeszenia Studentów Polskich „Alma-Press”, Warszawa 1988.

Dąbrowski K., Elementy filozofii rozwoju, Polskie Towarzystwo Higieny Psychicznej, Warszawa 1989.

Dąbrowski K., W poszukiwaniu zdrowia psychicznego, red. J. Cybulska-Futkowska, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1989.

Dąbrowski K., Moralność w polityce. Wielopoziomowość funkcji uczuciowych i popędowych w życiu społecznym i politycznym oraz instytucjach, Wydawnictwo „bis”, Warszawa 1991.

Dąbrowski K., Multilevelness of emotional and institinctive functions. Part 1: Theory and description of levels of behavior, Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 1996.

Dąbrowski K., with the assistance of M.M. Piechowski, M. King [Rankel] and D.R. Amend, Multilevelness of emotional and instinctive functions. Part 2: Types and levels of development, Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 1996.

Dąbrowski K., Personality-shaping through positive disintegration, Red Pill Press, Otto, NC 2015.

Dąbrowski K., Typy wzmożonej pobudliwości psychicznej, „Biuletyn Instytutu Higieny Psychicznej” 1938, nr 3–4.

Dąbrowski K., Dezintegracja jako pozytywny etap w rozwoju jednostki, „Zdrowie Psychiczne. Kwartalnik poświęcony higienie psychicznej” 1949, nr 4(10).

Dąbrowski K., Uwagi o diagnostyce psychologicznej i jej znaczeniu dla samowychowania, „Collectanea Theologica” 1958, nr 29(1–4).

Dąbrowski K., Psychonerwice, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej” 1963, z. 5.

Dąbrowski K., O terapii metodą dezintegracji pozytywnej w nerwicach i psychonerwicach (cz. I), „Zdrowie Psychiczne. Zagadnienia higieny psychicznej, psychiatrii, psychologii klinicznej” 1964, nr 1.

Dąbrowski K., O terapii metodą dezintegracji pozytywnej w nerwicach i psychonerwicach (cz. II), „Zdrowie Psychiczne. Zagadnienia higieny psychicznej, psychiatrii, psychologii klinicznej” 1964, nr 2.

Dąbrowski K., Metoda pochwały i nagany w rozwoju osobowości dziecka, „Zdrowie Psychiczne” 1964, nr 4.

Dąbrowski K., Problemy adaptacji i dezadaptacji, „Zdrowie Psychiczne” 1965, nr 2.

Dąbrowski K., Czy zachodzi potrzeba częściowego wykluczenia z psychiatrii niektórych syndromów albo „jednostek chorobowych”, „Zdrowie Psychiczne” 1975, nr 1–2.

Dąbrowski K., Rozwój osobowości według teorii dezintegracji pozytywnej, „Zdrowie Psychiczne” 1975, nr 1–2.

Dąbrowski K., Kryteria wartości i poziom funkcji uczuciowych i popędowych a zdrowie psychiczne, „Zdrowie Psychiczne” 1975, nr 3.

Dąbrowski K., Osobowość a procesy uspołecznienia, „Chrześcijanin w Świecie: Zeszyty ODISS” 1975, nr 38(6).

Dąbrowski K., Pozytywny konflikt w stosunkach międzyludzkich, „Zdrowie Psychiczne” 1978, nr 1.

Dąbrowski K., Możliwości świadomego rozwoju, „Problemy Studenckiego Ruchu Naukowego” 1978, nr 3.

Dąbrowski K., Interdyscyplinarne ujęcie problemów psychohigieny, „Zdrowie Psychiczne” 1978, nr 1.

Dąbrowski K., Koncepcja wolności w teorii dezintegracji pozytywnej, „Zdrowie Psychiczne” 1978, nr 4.

Dąbrowski K., Inteligencja na usługach osobowości i na usługach popędów, „Zdrowie Psychiczne” 1979, nr 1.

Dąbrowski K., Osobowość, zdrowie psychiczne, twórczość, psychoterapia, „Zdrowie Psychiczne” 1979, nr 3–4.

Dąbrowski K., Psychonerwice a twórczość literacka, „Zdrowie Psychiczne” 1980, nr 1.

Dąbrowski K., Charakter narodowy Polski i jego perspektywy rozwojowe w świetle teorii dezintegracji pozytywnej, „Zdrowie Psychiczne” 1980, nr 2.

Dąbrowski K., Zdrowie psychiczne i problem śmierci, „Zdrowie Psychiczne” 1980, nr 4.

Dąbrowski K., Ludzkie i antyludzkie aspekty filozofii i psychologii Wschodu, „Problemy Studenckiego Ruchu Naukowego” 1980, nr 5(51).

Dąbrowski K., Tezy o charakterze Polaków i metodach jego przekształcania, „Zdrowie Psychiczne” 1981, nr 2–3.

Dąbrowski K., Sens życia jako rozwiązanie problemu ludzkiej egzystencji (Sens jako problem rozwoju osobowości), „Studia Filozoficzne” 1981, nr 4(185).

Dąbrowski K., Asceza życie zakonnego na podstawie osobowości i twórczości o. Bernarda Kryszkiewicza, Pasjonisty. Studium ascetyczno-psychologiczne, [w:] Asceza – odczłowieczenie czy uczłowieczenie, red. ks. W. Słomka, Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 1985.

Dąbrowski K., Dobra choroba, rozmawia M. Iłowiecki, „Polityka”, nr 33(806), 12.08.1972.

Dąbrowski K., Bądźcie pozdrowieni psychoneurotycy…, rozmawia A. Sibielak, „Student”, nr 3(134), 6.02–19.02.1975.

Dąbrowski K., Dynamizmy twórcze w psychonerwicach, „Literatura”, nr 12(214), 18.03.1976.

Dąbrowski K., Polak, jaki jest…, „Polityka”, nr 46(1028), 13.11.1976.

Dąbrowski K., Ochrona zdrowia psychicznego, „Życie Literackie” (tygodnik), nr 3(1303), 16.01.1977.

Dąbrowski K., Kierowanie własnym rozwojem, rozmawiał T. Kobierzycki, „Politechnik”, nr 8(786), 19.02.1978.

Dąbrowski K., Kto jest człowiekiem normalnym?, „itd” 1978, nr 39(931).

Dąbrowski K., Zdrowie psychiczne, „itd” 1978, nr 40(932).

Dąbrowski K., Osobowość, dezintegracja, twórczość, „itd” 1978, nr 41(933).

Dąbrowski K., My, ludzie. Kilka myśli o dalekodystansowym projekcie polepszenia stosunków międzyludzkich, „itd” 1978, nr 45(937).

Dąbrowski K., O odpowiedzialności, „itd” 1978, nr 47(939).

Dąbrowski K., Myśli o psychologii uczuć i wartości, „itd” 1978, nr 48(940).

Dąbrowski K., Inaczej o schizofrenikach, „itd” 1978, nr 50(942).

Dąbrowski K., Życzliwość, „itd” 1978, nr 52–53(944–945).

Dąbrowski K., rozmowa z S. Zawiślińskim, Najważniejsza jest miłość, „Walka Młodych” 1979, nr 22(1406).

Dąbrowski K., Przekroczenia cyklu biologicznego, „itd” 1979, nr 1(946).

Dąbrowski K., Wartości i sądy, „itd” 1979, nr 3(948).

Dąbrowski K., Jak hartować wrażliwość dziecka, „itd” 1979, nr 20(965).

Dąbrowski K., O skromności – czyli cechy prawdziwe i pozorne, „itd” 1979, nr 22(967).

Dąbrowski K., O negatywnej działalności niektórych mikroorganizmów społecznych, „itd” 1979, nr 24(969).

Dąbrowski K., O pozytywnych skutkach nadwrażliwości, „itd” 1979, nr 27(972).

Dąbrowski K., O niektórych metodach podniesienia kultury moralnej społeczeństwa, „itd” 1979, nr 33(978).

Dąbrowski K., Jak ochraniać ludzi wartościowych dla kultury społecznej, „itd” 1979, nr 36(981).

Dąbrowski K., O potrzebie humanizacji, „itd” 1979, nr 40(985).

Dąbrowski K., Przykłady psychicznej infekcji pozytywnej w szkolnictwie, „itd” 1979, nr 42(987).

Dąbrowski K., O niektórych zasadach wychowywania dzieci na wartościowych członków społeczeństwa, „itd” 1979, nr 43(988).

Dąbrowski K., Wczesne wykrywanie zadatków wrażliwości, „itd” 1980, nr 27.

Dąbrowski K., Schorzenia zdolnych, „itd” 1980, nr 41(1038).

Dąbrowski K., O wartościach, „itd” 1980, nr 44(1041).

Dąbrowski K., Na czym polega doskonalenie się, „itd” 1980, nr 48(1043).

Cienin P., Existential thoughts and aphorisms, Gryf Publications Ltd., London 1972.

Cienin P., Fragments from the diary of a madman, Gryf Publications Ltd., London 1972.

Dąbrowski K., Nic tu nie można zmienić (Dramat półrealistyczny w 3 aktach), „Zdrowie Psychiczne” 1981, nr 2–3.

Ackerman Ch.M., The essential elements of Dabrowski’s theory of positive disintegration and how they are connected, „Roeper Review” 2009, vol. 31(2).

Bakoń K., Siedlecka K., Jakie wnioski dla pracy z dziećmi wynikają z koncepcji dezintegracji pozytywnej Kazimierza Dąbrowskiego, „Studia Społeczne” 2010, nr 2–3.

Benisławska A., Problem „wiecznego powrotu” w świetle teorii dezintegracji pozytywnej, „Zagadnienia Naukoznawstwa” 2006, z. 2(168).

Benisławska A., Święci w świetle teorii dezintegracji pozytywnej, „Heksis” 2010, nr 1.

Chapliy N., Wszechstronny rozwój jednostki w społeczeństwie demokratycznym. Związek teorii dezintegracji pozytywnej Kazimierza Dąbrowskiego z koncepcją demokracji Gustawa Radbrucha, wyd. M. Woch, Warszawa 2013.

Dabrowski’s theory of positive disintegration, red. S. Mendaglio, Great Potential Press, Scottsdale (AZ) 2008.

Dodd A., Applying Dabrowski’s theory of positive disintegration within the classroom, „AGATE: Journal of the Gifted and Talented Education Council of The Alberta Teachers Association”, Special Issue: Dabrowski’s Theory of Positive Disintegration and Gifted Education, vol. 15, no. 2, Fall 2002.

Dziekanowski C., Samorealizacja a teoria dezintegracji pozytywnej, „Heksis” 2010, nr 1.

Finlay L., Kazimierz Dabrowski’s theory of positive disintegration and its implication for gifted students, „AGATE: Journal of the Gifted and Talented Education Council of The Alberta Teachers Association”, Special Issue: Dabrowski’s Theory of Positive Disintegration and Gifted Education, vol. 15, no. 2, Fall 2002.

Grzywak-Kaczyńska M., Teoria dezintegracji pozytywnej a hierarchia wartości, „Zdrowie Psychiczne” 1975, nr 3.

Grzywak-Kaczyńska M., Teoria dezintegracji pozytywnej Kazimierza Dąbrowskiego, „Zagadnienia Wychowawcze w Aspekcie Zdrowia Psychicznego” 1972, nr 6.

Jurewicz R., Higiena psychiczna a pedagogika, „Zagadnienia Wychowawcze w Aspekcie Zdrowia Psychicznego” 1971, nr 5–6.

Kaminski Battaglia M.M., A hermeneutic historical study of Kazimierz Dabrowski and his theory of positive disintegration, Dissertation submitted to the Faculty of the Virginia Polytechnic Institute and State University, 2002.

Kobierzycki T., Biography of Kazimierz Dąbrowski (New version by Tadeusz Kobierzycki, originally published anonymously in Wikipedia), 2010, http://www.positivedisintegration.com/Kobierzycki2010.pdf (dostęp: 27.05.2018).

Kobierzycki T., CREATIVITY AND MENTAL HEALTH IN THE PROCESS OF POSITIVE DISINTEGRATION (paper for the 5th International Conference on The Theory of Positive Disintegration), USA, Florida, August 2002.

Kobierzycki T., CZY OSOBA ISTNIEJE? „Ja” i osobowość – dezintegracja i transcendencja, „Ethos” 2016, t. 29, nr 4(116).

Kobierzycki T., Dziecko w sytuacjach granicznych. U podstaw psychologii egzystencjalnej K. Dąbrowskiego, glossa do artykułu opublikowanego w czasopiśmie „Ethos”: Czy osoba istnieje? Ja i osobowość – dezintegracja i transcendencja, wygłoszona na Międzynarodowym Sympozjum Teorii Dezintegracji Pozytywnej w Lublinie 21 kwietnia 2018 r., https://dezintegracja.pl/dziecko-sytuacjach-granicznych-u-podstaw-psychologii-egzystencjalnej-k-dabrowskiego/ (dostęp: 29.12.2018).

Kobierzycki T., Jak można być zdrowym i chorym psychicznie w XXI wieku? Uwagi o psychiatrii i jej filozofii, „Kultura i Wartości” 2016, nr 18.

Kobierzycki T., Krótki biogram naukowy Kazimierza Dąbrowskiego, Studencka Szkoła Higieny Psychicznej – wykłady – Warszawa 1984–1996, https://dezintegracja.pl/krotki-biogram-naukowy-kazimierza-dabrowskiego/ (dostęp: 15.01.2019).

Kobierzycki T., Od twórczości do osobowości (studium psychologiczne z teorii dezintegracji pozytywnej), „Heksis” 2010, nr 1.

Kobierzycki T., Osoba. Dylematy rozwoju. Studium metakliniczne, Redakcja Wydawnictw Pozaprasowych „Pomorze” Pomorskiego Wydawnictwa Prasowego RSW „Prasa-Książka-Ruch” w Bydgoszczy, Bydgoszcz 1989.

Kobierzycki T., Pojęcie charakteru narodowego i problem człowieczeństwa (w koncepcji Kazimierza Dąbrowskiego), „Humanistyka i Przyrodoznawstwo” 2008, nr 14.

Kobierzycki T., Profesor dr Kazimierz Dąbrowski (1902–1980), „Heksis” 2000, nr 1–3.

Kobierzycki T., Twórczość jako mechanizm i dynamizm jaźni (Między neurobiologią i neurokulturą), „Zagadnienia Naukoznawstwa” 2011, z. 4(190).

Korporowicz L., Przemiany kultury narodowej w świetle teorii dezintegracji pozytywnej Kazimierza Dąbrowskiego, „Polska Myśl Pedagogiczna” 2018, nr 4.

Leśniak F., O dezintegracji pozytywnej, „Studia Theologica Varsaviensia” 1964, nr 2(1–2).

Limond W., Wrażliwość, intensywność a potencjał rozwojowy osób wybitnie zdolnych, „Chowanna” 2014, t. 2(43).

Łukomski S., Dezintegracja pozytywna. Teoria Profesora Kazimierza Dąbrowskiego, https://dezintegracja.pl/dezintegracja-pozytywna-teoria-profesora-kazimierza-dabrowskiego-pl/ (dostęp: 30.12.2018).

Mendaglio S., Dąbrowski’s dynamisms: Shapers of development and psychological constructs, „Advanced Development: A Journal on Adult Giftedness” 2017, vol. 16.

Mendaglio S., Dabrowski’s theory of positive disintegration: Some implications for teachers of gifted students, „AGATE: Journal of the Gifted and Talented Education Council of The Alberta Teachers Association”, Special Issue: Dabrowski’s Theory of Positive Disintegration and Gifted Education, vol. 15, no. 2, Fall 2002.

Mendaglio S., Tillier W., Has the time come to emulate Jung? A response to Piechowski’s most recent rethinking of the theory of positive disintegration. I. The case against primary integration, „Roeper Review” 2015, vol. 37(4).

Michelle-Pentelbury R., TPD and practicality in the classroom: A need for subjective identification, „AGATE: Journal of the Gifted and Talented Education Council of The Alberta Teachers Association”, Special Issue: Dabrowski’s Theory of Positive Disintegration and Gifted Education, vol. 15, no. 2, Fall 2002.

Nelson T.M., Sinha B.K., Psychologiczne koncepcje wartości, „Zdrowie Psychiczne” 1975, nr 3.

Niewiadomska I., Dąbrowski, Kazimierz, [w:] Enciclopedia della persona nel XX secolo, red. A. Pavan, Napoli 2008, s. 265–266.

Ostałowska L., Blokada. W dziedzinie higieny psychicznej prof. Dąbrowski jest dalej niż świadomość społeczna, „itd” 1980, nr 48(1043).

Pamrów M., Kazimierz Dąbrowski i teoria dezintegracji pozytywnej, [w:] Różne oblicza Erosa, red. nauk. M. Krajski, Agencja SGK, Warszawa 2015.

Piechowski M.M., A Reply to Mendaglio and Tillier, „Roeper Review” 2015, vol. 37(4).

Piechowski M.M., Peace Pilgrim, exemplar of level V, „Roeper Review” 2009, vol. 31(2).

Piechowski M.M., Poziomy struktury wartości, „Zdrowie Psychiczne” 1975, nr 3.

Piechowski M.M., Rethinking Dabrowski’s theory I: The case against primary integration, „Roeper Review” 2014, vol. 36(4).

Piechowski M.M., Rethinking Dabrowski’s theory II: It’s not all flat here, „Roeper Review” 2017, vol. 39(2).

Romanowska-Łakomy H., Problem sensu życia w psychoterapii Kazimierza Dąbrowskiego, „Heksis” 2010, nr 1.

Rzepa T., Kulisy sporu wokół (Państwowej) Wyższej Szkoły Higieny Psychicznej. Baley kontra Dąbrowski, „Przegląd Psychologiczny” 2010, nr 3(53).

Rzepa T., Wyższa Szkoła Higieny Psychicznej – „gorsza” czy „lepsza” córka Psyche?, „Postępy Psychiatrii i Neurologii” 1999, t. 8, z. 8.

Silverman L.K., Perfekcjonizm nie jest chorobą, przeł. H. Polyak, „Heksis” 2010, nr 1.

Skawroń J., Czynnik trzeci w kształtowaniu osobowości. Zagadnienie sumienia w TDP K. Dąbrowskiego, „Polonia Sacra” 2010, nr 26(70).

Susan Jackson P., Frankfourth Moyle V., With Dabrowski in mind: Reinstating the outliers in support of full-spectrum development, „Roeper Review” 2009, vol. 31(3).

Świątek W., Teoria dezintegracji pozytywnej w opinii współczesnej nauki, „Problemy Studenckiego Ruchu Naukowego” 1980, nr 5(51).

Tatala M., Problematyka rozwoju w teorii dezintegracji pozytywnej Kazimierza Dąbrowskiego, „Paedagogia Christiana” 2002, nr 1(9).

Tillier B., Kazimierz Dabrowski: The theory of positive disintegration and education, prezentacja, Calgary 2006.

Tillier W., A brief overview of the relevance of Dabrowski’s theory for the gifted, „AGATE: Journal of the Gifted and Talented Education Council of The Alberta Teachers Association”, Special Issue: Dabrowski’s Theory of Positive Disintegration and Gifted Education, vol. 15, no. 2, Fall 2002.

Tillier W., Surviving authentic development: Suicide risk in psychoneuroses and positive disintegration, „Advanced Development: A Journal on Adult Giftedness” 2017, vol. 16.

Winkler A., Kontrowersje wokół psychoterapii a teoria dezintegracji pozytywnej, https://dezintegracja.pl/kontrowersje-wokol-psychoterapii-a-teoria-dezintegracji-pozytywnej-pl/ (dostęp: 30.12.2018) (artykuł ukazał się pierwotnie w kwartalniku „Zdrowie Psychiczne” 1983, nr 3).

Zakościelna E., Życie i dzieła prof. dr. hab. medycyny i filozofii Kazimierza Dąbrowskiego – czyli pasja rozwoju i trud istnienia, „Zdrowie Psychiczne” 1981, nr 2–3.

Zielińska A., Dezintegracja pozytywna. Paradoksy romantyzmu, „Acta Universitatis Wratislaviensis. Prace Literackie” 2004, nr 44.

Żurko M., Felietonistyka Kazimierza Dąbrowskiego w latach 1978–1980 jako przykład porad psychologicznych, „Psychologia Wychowawcza” 2016, nr 10.

Adler A., Sens życia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1986.

Alternatywy w edukacji, red. B. Śliwerski, A. Rozmus, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2018.

Baudrillard J., Społeczeństwo konsumpcyjne. Jego mity i struktury, przeł. S. Królak, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2006.

Controversies over these books, informacja otrzymana za pośrednictwem Williama Tilliera.

Enciclopedia della persona nel XX secolo, red. A. Pavan, Napoli 2008.

Freud S., Psychologia nieświadomości, przeł. R. Reszke, Wydawnictwo KR, Warszawa 2007.

Freud Z., Wstęp do psychoanalizy, przeł. S. Kempnerówna, W. Zaniewicki, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1982.

Gadamer H.-G., Prawda i metoda, przeł. B. Baran, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2013.

Giddens A., Socjologia, wydanie nowe, współpraca P.W. Sutton, przeł. O. Siara, A. Szulżycka, P. Tomanek, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2012.

Górniewicz J., Szkice z teorii wyobraźni i samorealizacji, Polskie Towarzystwo Pedagogiczne w Toruniu, Warszawa–Toruń 1995.

Górniewicz J., Rubacha K., Droga do samorealizacji czyli w poszukiwaniu tożsamości, Wydawnictwo „C&T”, Toruń 1993.

Instytut Higieny Psychicznej, Wydawnictwo Koła Przyjaciół Instytutu Higieny Psychicznej, Warszawa 1937.

Jankowski K., Od psychiatrii biologicznej do humanistycznej, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1976.

Jung C.G., Symbole przemiany. Analiza preludium do schizofrenii, przeł. R. Reszke, Wydawnictwo WROTA, Warszawa 1998.

Kuderowicz Z., Nietzsche, Wiedza Powszechna, Warszawa 1979.

Maritain J., Od filozofii człowieka do filozofii wychowania, przeł. A. Ziemicki, [w:] Człowiek – Wychowanie – Kultura, Wydawnictwo WAM, Kraków 1993.

Maritain J., Pisma filozoficzne, przeł. J. Fenrychowa, Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”, Kraków 1988.

Milerski B., Hermeneutyka pedagogiczna. Perspektywy pedagogiki religii, Wydawnictwo Naukowe Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej, Warszawa 2011.

Milerski B., Karwowski M., Racjonalność procesu kształcenia. Teoria i badanie, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2016.

Mouffe Ch., Agonistyka. Polityczne myślenie o świecie, przeł. B. Szelewa, Krytyka Polityczna, Warszawa 2015.

Mounier E., Chrześcijaństwo i pojęcie postępu, przeł. A. Bukowski, Wydawnictwo Znak, Kraków 1968.

Mounier E., Co to jest personalizm?, przeł. D. Eska, A. Turowiczowa, A. Krasiński, Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”, Kraków 1960.

Mounier E., Wprowadzenie do egzystencjalizmów, przeł. A. Bukowski, Wydawnictwo Znak, Kraków 1964.

Państwowy Instytut Higieny Psychicznej, Druk. „Prasa demokratyczna”, Warszawa 1947.

Pismo Święte Nowego Testamentu, Wydział Duszpasterski Kurii Metropolitalnej, Olsztyn 2000.

Reich W., Mordercy Chrystusa, Agencja Wydawnicza Jacek Santorski & Co, Warszawa 1995.

Ricoeur P., Egzystencja i hermeneutyka. Rozprawy o metodzie, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1985.

Ricoeur P., Język, tekst, interpretacja, przeł. P. Graff, K. Rosner, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1989.

Sloterdijk P., Musisz życie swe odmienić. O antropotechnice, przeł. J. Janiszewski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2014.

Standing G., Prekariat. Nowa niebezpieczna klasa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2014.

Subsumcje edukacji, red. M. Chutorański, J. Moroz, O. Szwabowski, Wydawnictwo Naukowe Katedra, Gdańsk 2017.

Systemy edukacji w krajach europejskich, red. E. Potulicka, D. Hildebrandt-Wypych, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2013.

Śliwerski B., Diagnoza uspołecznienia szkolnictwa III RP w gorsecie centralizmu, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2013.

Śliwerski B., Prawo dziecka do swoich praw, „Pedagogika Społeczna” 2017, nr 4.

Śliwerski B., Teoretyczne i empiryczne podstawy samowychowania, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2010.

Witkowski L., Ambiwalencje w kulturze jako wyzwania dla pedagogiki ogólnej, „Rocznik Pedagogiczny” 2000, t. 23.

Žižek S., W obronie przegranych spraw, przeł. J. Kutyła, Krytyka Polityczna, Warszawa 2008, wersja mobi.

https://www.positivedisintegration.com/Stekelcertificate.pdf (dostęp: 27.09.2020).

Pobrania

Dane do pobrania nie są jeszcze dostępne.

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować

Chojnowski, Dominik. 2021. Pedagogiczne Implikacje Teorii Dezintegracji Pozytywnej Kazimierza Dąbrowskiego. Poland: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8220-564-0.