-
3593
-
3355
-
3122
-
2980
-
2553
Metateksty i parateksty teatru i dramatu
Od antyku do współczesności
Pliki do pobrania
W publikacji Czytelnik znajdzie rozważania na temat metatekstów i paratekstów dramaturgicznych, do których należą didaskalia, ilustracje, incipity, odsyłacze, posłowia, przedmowy, przypisy, tytuły, a także różnego rodzaju komentarze, recenzje, omówienia oraz streszczenia. Peryferie tekstu zmieniały się na przestrzeni wieków od epoki starożytnej do czasów współczesnych, co przekłada się na różnorodność ich form i treści. Cechy charakterystyczne i zadania metatekstów i paratekstów zależały od rodzaju tekstu głównego, epoki literackiej oraz dominujących w danej kulturze tendencji naukowych i teatralno-dramatycznych.
Praca w polskim obszarze badawczym jest poważnym osiągnięciem naukowym, ustalającym dla przyszłych badaczy nowe kierunki poszukiwań w aspekcie konkretnych dzieł dramatycznych i spektakli teatralnych. Nie widzę dla niej prac konkurencyjnych. Dotąd zajmowano się metatekstami i didaskaliami w sposób „niesystemowy”, dość wycinkowy i w wąskim obszarze. Tymczasem prezentowana publikacja dokonuje usystematyzowania procesu badawczego oraz przedstawia wyniki badań szczegółowych na tle przemian historycznych, a także przemian gatunkowych w dramaturgii i teatrze od antyku do współczesności. Dlatego znajdzie ona szeroki krąg odbiorców: powinna zainteresować praktyków teatru, badaczy historii teatru i dramatu polskiego oraz obcego, teatrologów badających recepcję obcej dramaturgii w Polsce, jak również autorów dramatycznych.
Jadwiga Czerwińska – prof. dr hab., zatrudniona w Uniwersytecie Łódzkim, redaktor naczelna „Collectanea Philologica”, członek Komitetu Nauk o Kulturze Antycznej PAN, The Classical Association, Centrum Latinitatis Europae, Łódzkiego Towarzystwa Naukowego, Towarzystwa Naukowego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Polskiego Towarzystwa Filologicznego; stypendystka m.in. Fondation Hardt pour L’Etude de L’Antiquité Classique, Vandoeuvres-Genève, Fundacji z Brzezia Lanckorońskich. Zainteresowania naukowe obejmują teatr i dramat grecki (zwłaszcza tragedie Eurypidesa), filozofię grecką oraz recepcję kultury antycznej, szczególnie w kulturze włoskiej. Jest autorką wielu publikacji naukowych, w tym monograficznych opracowań polskich i włoskich na temat twórczości Eurypidesa. Za swą działalność otrzymała m.in. Medal Komisji Edukacji Narodowej, wiele nagród indywidualnych oraz nagrodę ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Małgorzata Budzowska – adiunkt w Katedrze Filologii Klasycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Jej rozprawa doktorska pt. Fedra, czyli o etyce uczuć w tragediach Eurypidesa, Seneki i Racine’a uzyskała nagrodę Narodowego Centrum Kultury jako najlepsza rozprawa doktorska z dziedziny kultury w Polsce w 2009 r. Publikuje artykuły z dziedziny recepcji mitów antycznych w teatrze współczesnym, jest współredaktorem tomu Ancient Myths in the Making of Culture (2014). Zaangażowana w dwa projekty badawcze finansowane przez NCN: Recepcja mitów antycznych z kręgu kultury śródziemnomorskiej w teatrze polskim XXI wieku oraz Starożytny teatr i dramat w świetle pism scholiastów.
Katarzyna Chiżyńska – adiunkt w Katedrze Filologii Klasycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Tytuł doktora w dziedzinie literaturoznawstwa starożytnego uzyskała w 2012 r. na podstawie rozprawy Scholia Medicea in Aeschyli „Persas” – opracowanie, przekład, komentarz. Ukończyła studia magisterskie z zakresu kulturoznawstwa (teatrologia) (2007) oraz filologii klasycznej (2005). Aktualnie realizuje projekt NCN zatytułowany Starożytny teatr i dramat w świetle pism scholiastów. Jej zainteresowania badawcze skupiają się na pracach scholiastów oraz poetyce starożytnego dramatu.
Damian Pierzak – obronił pracę doktorską zatytułowaną Mit grecki w „Mowach” Cycerona na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (2015). Jego zainteresowania badawcze obejmują rzymską retorykę oraz literaturę i kulturę późnorepublikańskiego Rzymu. Obecnie realizuje projekt naukowy Argumentacja na podstawie przeszłości w mowach Cycerona. Teoria i praktyka w ramach grantu Narodowego Centrum Nauki.
Piotr Bering – filololog-mediolatynista i historyk-mediewista. Uzyskał doktorat (1993) z historii oraz habilitację (2001) z literaturoznawstwa. Interesuje się średniowiecznym teatrem, teatralnością, średniowieczną historiografią, polsko- -niemieckimi relacjami kulturalnymi w średniowieczu. Badacz średniowiecznych i staropolskich rękopisów. Od 2009 r. związany z Instytutem Filologii Klasycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Od 2007 r. członek, a od 2013 r. przewodniczący sekcji polskiej Société Internationale pour l’étude du Théâtre Médiéval.
Simon Wirthensohn – tytuł doktora uzyskał w 2016 r. Studiował literaturę niemiecką, włoską i łacińską w Uniwersytecie w Insbrucku i Salerno. W latach 2013–2016 był zatrudniony w Neołacińskim Instytucie Ludwika Boltzmanna w Innsbrucku na stanowisku junior researcher. Obecnie pracuje w Instytucie Filologii Klasycznej w Innsbrucku, gdzie przygotowuje edycję XVIII-wiecznych dramatów łacińskich.
Małgorzata Mieszek – adiunkt w Katedrze Literatury Dawnej i Nauk Pomocniczych Uniwersytetu Łódzkiego, autorka monografii poświęconej staropolskim intermediom (Intermedium polskie XVI–XVIII wieku: teatry szkolne, 2007). Artykuły publikowała m.in. w „Pamiętniku Literackim”, „Ruchu Literackim”, „Pamiętniku Teatralnym”, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica”, „Tematach i Kontekstach”, „Pracach Polonistycznych” oraz w monograficznych tomach zbiorowych, m.in. Anatomia szczęścia (2005), Kolor w kulturze (2010), Władca, władza (2011), Piśmiennictwo zakonne w dobie staropolskiej (2013), Kalendarze staropolskie (2013). Współpracowała przy edycjach monografii i antologii o tematyce staropolskiej (m.in. S. Twardowski, Szczęśliwa moskiewska ekspedycyja, 2002; Mikołaj Rej w pięćsetlecie urodzin, 2005). Zainteresowania badawcze: dramat i teatr staropolski, dawna literatura popularna, literatura jezuicka.
Anna Wiśniewska-Grabarczyk – studentka studiów doktoranckich języka, literatury i kultury w Katedrze Literatury Polskiej XX i XXI wieku na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Łódzkiego. Laureatka Nagrody Fundacji UŁ za najlepszą pracę magisterską oraz Nagrody „Polityki” za najlepszą pracę o historii PRL-u, a także wyróżniona w IX edycji konkursu im. W. Pobóg-Malinowskiego na Najlepszy Debiut Historyczny Roku (2016). Członkini Komisji Badań Genetycznych i Dokumentacyjnych nad Literaturą PAN, Łódź. Kierownik grantu NCN (Preludium) Powojenna literatura polska w świetle kryptotekstów (na podstawie biuletynów Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk z lat 1945– 1956). Jej zainteresowania naukowe to cenzura w PRL oraz literatura dla dzieci i młodzieży.
Tomasz Kaczmarek – dr hab. prof. UŁ w Katedrze Filologii Romańskiej, dr nauk humanistycznych Uniwersytetu Paryskiego IV (Sorbona). Jego zainteresowania naukowe obejmują przede wszystkim literaturę francuską i włoską XX w., a w tym obszarze zwłaszcza dramat i awangardę teatralną w Europie pierwszej połowy XX w. Jest autorem trzech monografii poświęconych twórczości Henri-René Lenormanda, teatrowi francuskiemu z perspektywy estetyki ekspresjonistycznej i anarchii w teatrze francuskim.
Michał Nikodem – doktorant w Zakładzie Teorii Literatury na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Magister w zakresie filologii polskiej, specjalizacja: literaturoznawstwo (2015) oraz psychologii, specjalizacja: psychologia kliniczna (2015). Jego zainteresowania naukowe obejmują teorie literatury, psychoanalizę, kulturę popularną.
Marta Sterna – ukończyła studia na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Łódzkiego na kierunku filologia klasyczna (praca magisterska pt. Antyczne Korzenie Pulcinelli) oraz italianistyka z translatoryką (praca magisterska pt. La maternità e la sessualità ne „L’Arte della gioia”. Due linee di processo di formazione di Modesta, una donna libera). Aktualnie studentka studiów doktoranckich w zakresie języka, literatury i kultury na Wydziale Filologicznym UŁ. Obszary jej zainteresowań naukowych to teatr neapolitański XX wieku, teatr antycznej Grecji oraz twórczość włoskich pisarek (zwłaszcza Goliardy Sapienzy).
Grażyna Starak – dr hab. nauk humanistycznych w dziedzinie literaturoznawstwa, adiunkt w Zakładzie Literatury i Kultury Francuskiej i Frankofońskiej w Instytucie Języków Romańskich i Translatoryki Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Wielokrotna stypendystka rządu francuskiego. Jej zainteresowania i badania dotyczą współczesnego teatru francuskiego i europejskiego, zagadnień związanych z antropologią teatru, języka teatralnego. Opublikowała kilkadziesiąt artykułów w kraju i za granicą, brała udział w licznych konferencjach krajowych i zagranicznych, literaturoznawczych oraz teatrologicznych. Jest autorką dwóch monografii: Le langage théâtral d’Antonin Artaud (2000), A la recherche de l’Autre. L’oeuvre dramatique de Bernard-Marie Koltès (2014).
Elżbieta Leszkiewicz – doktorantka w Instytucie Filologii Romańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zainteresowana przekładem teatralnym i zjawiskiem rozpadu komunikacji w teatrze absurdu, szczególnie u Samuela Becketta, Eugene Ionesco, Sławomira Mrożka.
Krystyna Modrzejewska – profesor, romanistka, literaturoznawca, kieruje Katedrą Kultury i Języka Francuskiego Uniwersytetu Opolskiego. Autorka monografii o recepcji współczesnego teatru francuskiego w Polsce w latach 1945–1970, tożsamości kulturowej płci we francuskim dramacie XX w. (1997, 2004), sztuce uwodzenia we francuskim teatrze XX w. (2009), kondycji człowieka w literaturze francuskiej XX w. (2010, 2015) oraz redaktorka tomów zbiorowych.
Katarzyna Wojtysiak-Wawrzyniak – adiunkt w Katedrze Filologii Romańskiej Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Ukończyła filologię romańską oraz kulturoznawstwo na Uniwersytecie Łódzkim, odbyła studia doktoranckie na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jej zainteresowania badawcze dotyczą teatru hiszpańskiego w XIX, XX i XXI w., zwłaszcza tzw. Pokolenia ’27, do którego należy Federico Garcia Lorca. Prowadzi także badania w zakresie poetyki i antropologii kulturowej, historii idei oraz antropologicznych struktur wyobraźni Gilberta Duranda.
Irena Lewkowicz – wykładowca w Katedrze Dramatu i Teatru Instytutu Kultury Współczesnej Uniwersytetu Łódzkiego. Interesuje się teorią tekstu dramatycznego, dramatem współczesnym, groteską w sztuce, teatrem kulturowo marginalizowanym. Publikuje w monografiach, czasopismach i wydawnictwach słownikowych. Edytorka tekstów literackich. Redaktorka i współredaktorka ośmiu książek.
Beata Popczyk-Szczęsna – dr hab. nauk humanistycznych w dziedzinie literaturoznawstwa, adiunkt w Zakładzie Teatru i Dramatu w Instytucie Nauk o Kulturze i Studiów Interdyscyplinarnych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Autorka książek: Postać Judasza w dramacie polskim XX wieku. Potyczki z referencją (2003), Dramaturgia polska po 1989 roku (2013), Powtórzenia i powroty. O dramaturgii Janusza Głowackiego (2015); współredaktorka pracy zbiorowej Dramat i doświadczenie (2014). Zajmuje się dramatem i teatrem XX w., teorią i praktykami lektury tekstu dramatycznego oraz polską najnowszą dramaturgią sceniczną.
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
Dyscypliny
- Archeologia
- Bibliologia i informatologia
- Biologia
- Chemia
- Ekonomia i zarządzanie
- Etnologia i antropologia kulturowa
- Filologia polska
- Filologie obce
- Filozofia
- Fizyka
- Geografia
- Historia
- Językoznawstwo
- Judaica
- Kultura i sztuka
- Literaturoznawstwo
- Matematyka
- Media
- Pedagogika
- Podręczniki dla cudzoziemców
- Politologia i stosunki międzynarodowe
- Prawo
- Psychologia
- Socjologia
- Varia
- Otwarty dostęp
Seria
- 100 lat niepodległości
- Akademia Samorządowa
- Akademia Zarządzania i Finansów
- Aktywni (nie)pełnosprawni
- Analecta Literackie i Językowe
- Bałkany XX/XXI
- Bibliotheca Litteraria
- Bibliotheca Philosophica
- Biografia i Badanie Biografii
- Byzantina Lodziensia
- Contemporary Asian Studies Series
- Cyfryzacja
- Edukacja dla Mądrości
- Ekonomia
- Filmo!znawcy
- Finanse
- Gerontologia
- Interdyscyplinarne Studia Miejskie
- Interpretacje Literackie
- Jerzy Giedroyc i…
- Jerzy Giedroyc i Świadkowie Historii
- Jesień Życia?
- Językoznawstwo
- Judaica Łódzkie
- Jurysprudencja
- Kim Jest Człowiek?
- Kognitywistyka
- Komunikacja i Media
- Krótkie Wprowadzenie
- Kultura Literacka Łodzi
- Literaturoznawstwo. Sylwetki
- Łódzkie Studia z Językoznawstwa Angielskiego i Ogólnego
- Łódź w PRL. PRL w Łodzi
- Manufactura Hispánica Lodziense
- Marketing
- Monografie Sekcji Socjologii Niepełnosprawności PTS
- Nauka Sztuki – Sztuka Nauki
- Neuronauka w psychologii
- Oblicza feminizmu
- Oblicza wojny
- Perspektywy Biograficzne
- Politologia
- Polska a Europa Środkowo-Wschodnia w XX wieku
- Polska Kultura Filmowa
- Prawo
- PRL. Biografie
- Projekt: Egzystencja i Literatura
- Psychologia Wszystkiego
- Research on Science & Natural Philosophy
- Romanistyka dla Teatru
- Series Ceranea
- Stała Konferencja Pedagogiki Społecznej pod Patronatem Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN
- Sztuka-Media-Kultura
- Terapia Pedagogiczna
- Twórczość i Edukacja
- Vade Nobiscum
- Warsztaty z Geografii Turyzmu
- Wczesna Edukacja
- W poszukiwaniu idei XXI wieku
- W Wieży Babel po polsku
- Zarządzanie
- Życie prywatne Polaków w XIX wieku

