Idea kuchni nowoczesnej w projektach rozwoju zakładów gastronomicznych w Polsce w latach 50. i 60. XX wieku

Wzorzec kuchni domowej, do którego nawiązywano w pierwszych francuskich restauracjach okazał się dysfunkcjonalny w obliczu wzrostu popularności obiektów żywienia zbiorowego w XIX wieku i konieczności przygotowania posiłków na skalę masową. Powrót do rozwiązań typowych dla kuchni domowych, ale zastosowanych w systemie żywienia zbiorowego przyniosły realizowane w czasie I wojny światowej projekty upowszechnienia stołówek pracowniczych. Podobny projekt realizowany w latach 20. w państwie sowieckim realizował plan świadomej degradacji kuchni domowej poprzez kuchnię kolektywną (stołówkową). Dyskredytacja domowego jedzenia na rzecz posiłków dostępnych w stołówkach stanowiło próbę wprowadzenia porządku ideologicznego w przestrzeń domową, a zarazem porzucenie tego, co z domowym jedzeniem kojarzono – czasochłonnego przyrządzania niewielkich porcji dla domowników według tradycyjnych przepisów. Plan rozwoju systemu zbiorowego żywienia na skalę masową realizowano w Polsce od początku lat 50. Nawiązujący do wzorców sowieckich projekt zmechanizowanych kuchni, wykorzystujących półprodukty i produkujących standardowe, racjonalnie opracowane posiłki okazał się w praktyce niezrealizowaną utopią. Hasło modernizacji kuchni w PRL lat 50. i 60. należy uznać za ideologiczny postulat, który w ogromnym stopniu pozostawał w sferze projektu, faktycznie zaś nadawał „wyższy” sens zabiegom instytucjonalizacji – poprzez upublicznienie, próby racjonalizacji i kontrolę – praktyk codzienności.