Wokół pieca i stołu. Praktyki zamieszkiwania łódzkich włókniarzy

Brak wydzielonego w architektonicznej bryle domu pomieszczenia, które pełniłoby funkcje kuchni – to cecha mieszkań jednoizbowych budowanych dla robotników przed II wojną światową. Dopiero zgromadzone i rozmieszczone w przestrzeni sprzęty i przedmioty ustanawiały krajobraz kuchni (ludzi i przedmioty), w której współdziałali mieszkańcy i które „wywoływały” określone interaktywne odpowiedzi ze strony człowieka. W artykule z perspektywy praktyk zamieszkiwania spoglądam na przedmioty oraz ich ustrukturyzowanie w obrębie fragmentu przestrzeni mieszkania zwanego kuchnią. Opieram się na materiale zebranym podczas wieloletnich badań na temat wnętrz mieszkań rodzin robotniczych, które prowadziłam ze studentami etnologii na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku w Łodzi, wśród mieszkańców kamienic czynszowych i domów familijnych wybudowanych przez fabrykantów dla „swoich” robotników. Spośród zgromadzonych relacji wybieram takie, które wypowiadali robotnicy zajmujący z rodzinami te same mieszkania przed wojną i po wojnie, albowiem chcę spojrzeć na zamieszkiwanie jako praktykę, która łączy się z pokoleniowym przebywaniem w określonej przestrzeni i przekazywaniem wzorców jej udamawiania.