Polacy o Włochach – Włosi o Polakach. Język, literatura, kultura: I polacchi a proposito degli italiani – gli italiani a proposito dei polacchi. Lingua, letteratura, cultura

Magdalena Pietrzak; Małgorzata Mieszek; Anna Lenartowicz-Zagrodna; Magdalena Wismont; Maria Berkan-Jabłońska; Adam Mazurkiewicz; Karolina Kołodziej

doi:10.18778/8331-960-5

Polacy o Włochach – Włosi o Polakach. Język, literatura, kultura

I polacchi a proposito degli italiani – gli italiani a proposito dei polacchi. Lingua, letteratura, cultura

Magdalena Pietrzak (red.)

Uniwersytet Łódzki, Wydział Filologiczny, Zakład Historii Języka Polskiego

https://orcid.org/0000-0002-2136-356X (unauthenticated)

Małgorzata Mieszek (red.)

Uniwersytet Łódzki, Wydział Filologiczny, Zakład Literatury Dawnej, Edytorstwa i Nauk Pomocniczych

https://orcid.org/0000-0002-0737-6233 (unauthenticated)

ISBN (e-book)

ISBN-13 (15) 978-83-8331-960-5

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-960-5

Słowa kluczowe: polsko-włoskie kontakty językowe, literatura polska XVI-XX w., zapożyczenia językowe, Literacka Nagroda Nobla

Opublikowane: 2 grudnia 2025

Kategorie: Filologia polska, Otwarty dostęp

Pliki do pobrania

PDF

Monografia składa się z trzech części poświęconych kolejno językowi, literaturze i kulturze ujętych w kontekście relacji polsko-włoskich. W części sprofilowanej językoznawczo znalazły się wykłady poświęcone leksyce (zapożyczeniom polsko-włoskim na przestrzeni wieków, leksyce włoskiej w polskim słownictwie kulinarnym), paremii (podobieństwom i różnicom językowym i semantycznym) oraz historii języka polskiego. Odrębny tekst odnosi się do łacińsko-polskich kontaktów językowych. Łacina nie tylko dała początek językom romańskim, lecz także była pierwszym językiem polskich elit. Ostatni tekst analizuje trzy reportaże Henryka Sienkiewicza z podróży do Włoch. W części literaturoznawczej znalazły się opracowania poświęcone kolejno: polsko-włoskim relacjom na gruncie literackim od XVI do XVIII w., wpływom, jakie twórczość Giambatisty Mariniego wywarła na polskich twórców barokowych w zakresie poetyki, stylistyki i tematyki. Kolejne teksty podejmują zagadnienie wpływów literatury i kultury Włoch na pokolenie polskich romantyków i po-romantyków. Jedno z opracowań podejmuje temat wierszy-ekfraz wybranych poetów polskich. Blok poświęcony literaturze zamyka wykład przybliżający sylwetkę i twórczość Stanisława Lema. Blok tematyczny o kulturze otwiera tekst przybliżający sylwetkę hetmana Jana Zamoyskiego, następny omawia relacje polsko-włoskie na płaszczyźnie dynastycznej, dyplomatycznej i politycznej oraz pokazuje, w jaki sposób owe kontakty przyczyniły się do inkorporowania elementów kulturalnych i obyczajowych zarówno w Polsce, jak i we Włoszech. W zamykającym monografię wykładzie przybliżone zostały sylwetki pięciorga polskich laureatów Literackiej Nagrody Nobla i nakreślona została recepcja ich dzieł we Włoszech.

Wprowadzenie

Magdalena Pietrzak

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-960-5.01

PDF

Kilka kart z historii języka polskiego

Magdalena Pietrzak

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-960-5.02

PDF

Polsko-łacińskie kontakty językowe w pigułce

Anna Lenartowicz-Zagrodna

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-960-5.03

PDF

Zapożyczenia włoskie w dziejach polszczyzny (XVI-XIX w.)

Magdalena Pietrzak

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-960-5.04

PDF

Lwia część komunikacji – o idiomach w języku

Magdalena Wismont

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-960-5.05

PDF

Włoszczyzna w polszczyźnie, czyli o italianizmach w polskim słownictwie kulinarnym

Magdalena Pietrzak

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-960-5.06

PDF

Podobieństwa w języku zaklęte. O polskiej i włoskiej paremii

Magdalena Wismont

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-960-5.07

PDF

Obraz kobiety w języku włoskim i polskim na przykładzie paremii i frazeologizmów

Magdalena Wismont

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-960-5.08

PDF

Bella Italia Henryka Sienkiewicza (perspektywa językoznawcza)

Magdalena Pietrzak

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-960-5.09

PDF

„Jako Polacy do Włoch się jęli przyjeżdżać, to Rzeczpospolita nasza inkaszy kształt wzięła” — polsko-włoskie kontakty od XVI do XVIII w. (aspekt kulturalno-literacki)

Małgorzata Mieszek

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-960-5.10

PDF

Pogłosy marinizmu w poezji polskiego baroku na wybranych przykładach

Małgorzata Mieszek

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-960-5.11

PDF

Włochy polskich romantyków

Maria Berkan-Jabłońska

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-960-5.12

PDF

Włoskie doświadczenia Cypriana Norwida (1821-1883) i Teofila Lenartowicza (1822-1893)

Maria Berkan-Jabłońska

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-960-5.13

PDF

Włoska sztuka – polskie wiersze. Kilka przykładów

Maria Berkan-Jabłońska

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-960-5.14

PDF

Stanisław Lem – pisarz wszechstronny

Adam Mazurkiewicz

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-960-5.15

PDF

Jan Zamoyski (1542-1605) – polski padewczyk

Małgorzata Mieszek

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-960-5.16

PDF

Polsko-włoskie relacje dynastyczno-polityczne i ich oddziaływanie na polską i włoską kulturę w XVI–XVIII w. (wybrane zagadnienia)

Małgorzata Mieszek

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-960-5.17

PDF

„A może się nawet zdarzyć, że zostawiając tak za sobą książki niby zeschłą skórę węża, po to, żeby uciekać w przód od tego, co zrobiło się dawniej, dostaje się Nagrodę Nobla”, Czesław Miłosz. Polscy nobliści

Karolina Kołodziej

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-960-5.18

PDF

Pobrania

Dane do pobrania nie są jeszcze dostępne.

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować

Lenartowicz-Zagrodna, Anna, Magdalena Wismont, Maria Berkan-Jabłońska, Adam Mazurkiewicz, i Karolina Kołodziej. 2025. Polacy O Włochach – Włosi O Polakach. Język, Literatura, Kultura: I Polacchi a Proposito Degli Italiani – Gli Italiani a Proposito Dei Polacchi. Lingua, Letteratura, Cultura. Zredagowane przez Magdalena Pietrzak i Małgorzata Mieszek. Poland: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8331-960-5.

Pobierz cytowania

Inne teksty tego samego autora

Danuta Kowalska, Anna Lenartowicz-Zagrodna, Magdalena Pietrzak, Ewa Woźniak, Renata Marciniak-Firadza, Stanisław Koziara, Tomasz Lisowski, Tadeusz Lewaszkiewicz, Bożena Matuszczyk-Podgórska, Małgorzata Nowak, Anna Kozłowska, Jolanta Migdał, Joanna Kamper-Warejko, Joanna Kulwicka-Kamińska, Maria Trawińska, Iwona Pałucka-Czerniak, Lucyna Agnieszka Jankowiak, Lucyna Warda-Radys, Izabela Kępka, Małgorzata Święcicka, Maria Wojtak, Edyta Pałuszyńska, Dorota Kozaryn, Leonarda Mariak, Beata Grochala, Agnieszka Zatorska, Bożena Sieradzka-Baziur, Na szlakach dawnej i współczesnej polszczyzny
Ewa Woźniak, Anna Lenartowicz-Zagrodna, Aleksandra Janowska, Artur Rejter, Irmina Kotlarska, Krystyna Kleszczowa, Grzegorz Rudziński, Grażyna Rytter, Lucyna Agnieszka Jankowiak, Renata Marciniak-Firadza, Joanna Sobczykowa, Stanisław Koziara, Danuta Kowalska, Alina Kępińska, Tomasz Lisowski, Rafał Zrębski, Małgorzata Nowak, Dorota Szagun, Magdalena Hawrysz, Marceli Olma, Magdalena Pietrzak, Agnieszka Zatorska, Maria Wichowa, Elżbieta Kucharska-Dreiss, Jolanta Migdał, Bogdan Walczak, Tadeusz Lewaszkiewicz, Iwona Pałucka-Czerniak, Małgorzata Dawidziak-Kładoczna, Magdalena Jurewicz-Nowak, Jolanta Klimek-Grądzka, Magdalena Wismont, Iwona Żuraszek-Ryś, Anna Wiśniewska-Grabarczyk, Filologia jako porządkowanie chaosu