„Zmieniając siebie – zmieniam świat”: Gloria E. Anzaldúa i jej pisarstwo zaangażowanego rozwoju w ujęciu społeczno-kulturowym

Grażyna Zygadło

Słowa kluczowe: mniejszość latynoska w USA, granica meksykańsko-amerykańska, Trzeci Świat, pisarze amerykańscy, Border studies, Anzaldúa Gloria E., feminizm, gender

Opublikowane: 16 stycznia 2019

Kategorie: Filologie obce

Pliki do pobrania

PRZECZYTAJ FRAGMENT

Publikacja jest poświęcona analizie twórczości i filozofii pisarstwa Glorii E. Anzaldúy – znanej amerykańskiej pisarki meksykańskiego pochodzenia. Interdyscyplinarny charakter monografii wynika z tego, że wpisuje się ona zarówno w nurt badań nad Pograniczem (Border studies), studia amerykanistyczne, postkolonialne, jak i gender oraz queer studies. Poruszane są w niej ważne problemy społeczne, polityczne i kulturowe dotyczące mniejszości latynoskiej w USA, a przy tym zwraca się uwagę na walory literackie omawianych utworów. Dużą wartość książki stanowią tłumaczenia wierszy oraz fragmentów jej epokowego dzieła Borderlands/La Frontera dokonane przez Autorkę, ponieważ dotąd w Polsce nikt nie podjął się przekładu twórczości Anzaldúy.

Pomimo obszernej tematyki jest to pozycja napisana językiem zwięzłym i konkretnym, unikalna ze względu na bardzo szeroki krąg potencjalnych odbiorców, którymi mogą być studenci i studentki filologii obcych, studiów międzynarodowych, historii i studiów genderowych; pracownicy naukowi tych dyscyplin; czytelnicy zainteresowani interdyscyplinarnymi badaniami humanistycznymi, tematyką gender czy literaturą mniejszości. Ponadto warto zauważyć, że na polskim rynku wydawniczym brakuje jakichkolwiek materiałów dotyczących Glorii E. Anzaldúy, a w piśmiennictwie światowym nie powstała dotąd monografia jej poświęcona – liczne artykuły dotykające tej tematyki są rozproszone w książkach i periodykach naukowych.

Anzaldúa Gloria, Cherrie Moraga (Red.). 1983. This Bridge Called My Back. Writings by Radical Women of Color. New York: Kitchen Table: Women of Color Press.

Anzaldúa Gloria. 1983. La Prieta, [w:] This Bridge Called My Back. Writings by Radical Women of Color. Red. G. Anzaldúa, C. Moraga. New York: Kitchen Table: Women of Color Press, s. 198–209.

Anzaldúa Gloria. 1983. Speaking in Tongues: A Letter to 3rd World Woman Writers, [w:] This Bridge Called My Back. Writings by Radical Women of Color. Red. G. Anzaldúa, C. Moraga. New York: Kitchen Table: Women of Color Press, s. 165–173.

Anzaldúa Gloria. 1990. En Rapport, In Opposition: Cobrando cuestas a las nuestras, [w:] Making Face, Making Soul/ Haciendo Caras: Creative and Critical Perspectives by Feminists of Color. Red. Gloria Anzaldúa. San Francisco: Aunt Lute Books, s. 142–148.

Anzaldúa Gloria (Red). 1990. Making Face, Making Soul/Haciendo Caras: Creative and Critical Perspectives by Feminists of Color. San Francisco: Aunt Lute Books.

Anzaldúa Gloria. 1993. Friends from the Other Side – Amigos del Otro Lado. San Francisco: Children’s Book Press.

Anzaldúa Gloria (Red). 1993. Theorizing Lesbian Existence. „Signs: Journal of Women in Culture and Society”, Vol. 18 (4), Summer.

Anzaldúa Gloria. 1994. Del Otro Lado, [w:] Compañeras: Latina Lesbians. Red. Juanita Ramos. New York–London: Routledge, s. 2–3.

Anzaldúa Gloria. 1996. Coatlalopeuh, She Who Has Dominion Over Serpents, [w:] Goddess of the Americas. Writings on the Virgin of Guadalupe. Red. Ana Castillo. New York: Riverhead Books, s. 52–55.

Anzaldúa Gloria. 1996. Prietita and the Ghost Woman – Prietita y La Llorona. San Francisco: Children’s Book Press.

Anzaldúa Gloria. 1998. To(o) Queer the Writer – Loca, escritora y Chicana, [w:] Living Chicana Theory. Red. Carla Trujillo. Berkeley: Third Woman Press, s. 263–276.

Anzaldúa Gloria. 1999. Borderlands/La Frontera. San Francisco: Aunt Lute Books. Anzaldúa Gloria, AnaLouise Keating (Red.). 2002. This Bridge We Call Home: Radical Visions for Transformation. New York: Routledge.

Acuña Rodolfo. 2004. Occupied America. A History of Chicanos. New York: Pearson Longman.

Aldama Arturo J., Quinonez Naomi H. (Red.). 2002. Decolonial Voices. Chicana and Chicano Cultural Studies in the 21st Century. Bloomington–Indianapolis: Indiana University Press.

Andreas Peter. 2009. Border Games. Policing the U.S.-Mexico Divide. Ithaca: Cornell University Press.

Arredondo Gabriela F., Hurtado Aida, Klahn Norma, Najera-Ramirez Olga, Zavella Patricia (Red.). 2003. Chicana Feminisms. Durham–London: Duke University Press.

Bacon David. 2008. Illegal People. How Globalization Creates Migration and Criminalizes Immigrants. Boston: Beacon Press.

Barker Chris. 2005. Studia kulturowe. Teoria i praktyka. Tłum. Agata Sadza. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Basiuk Tomasz, Ferens Dominika, Sikora Tomasz (Red.). 2006. Parametry pożądania. Kultura odmieńców wobec homofobii. Kraków: Universitas.

Borkowska Grażyna, Sikorska Liliana (Red.). 2000. Krytyka feministyczna. Siostra teorii i historii literatury. Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN.

Butler Judith. 1990. Gender Trouble: Feminism and the Subversion of Identity. New York: Routledge.

Calderón Héctor, Saldívar José David (Red.). 1991. Criticism in the Borderlands. Studies in Chicano Literature, Culture and Ideology. Durham–London: Duke University Press.

Camacho Schmidt Alicia. 2008. Migrant Imaginaries. Latino Cultural Politics in the U.S.-Mexico Borderlands. New York: New York University Press.

Cantú Norma E., Gutierrez Christina L. (Red.). 2009. Güerras y Prietas: Celabrating 20 Years of Borderlands/La Frontera. USA: The Adelante Project.

Castro Rafaela. 2000. Chicano Folklore. A Guide to the Folktales, Traditions, Rituals and Religious Practices of Mexican-Americans. New York: Oxford University Press.

Chacón Justin Akers, Davis Mike. 2006. No One Is Illegal. Fighting Racism and State Violence on the U.S.-Mexico Border. Chicago: Haymarket Books.

Chavez R. Leo. 2008. The Latino Threat: Constructing Immigrants, Citizens, and the Nation. Stanford: Stanford University Press.

Clarke Cheryl. 1996. Lesbianism: An Act of Resistance, [w:] Feminism and Sexuality. Red. Stevi Jackson, Sue Scott. New York: Columbia University Press, s. 155–161.

Cortina Rodolfo (Red.). 1998. Hispanic American Literature. Lincolnwood, Illinois: NTC Publishing Group.

Cypess Messinger Sandra. 1991. La Malinche in Mexican Literature. From History to Myth. Austin: University of Texas Press.

Del Castillo Bernard Diaz. 1963. The Conquest of New Spain. London: Penguin.

Delgado Richard, Stefancic Jean (Red.). 1998. The Latino/a Condition. A Critical Reader. New York: New York University Press.

Domańska Ewa. 2008. Badania postkolonialne, [w:] Teoria postkolonialna. Wprowadzenie krytyczne. Red. Leela Gandhi. Tłum. Jacek Serwański. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, s. 157–165.

Donnan Hastings, Wilson Thomas M. 1999. Borders: Frontiers of Identity, Nation and State. Oxford: Berg.

Espinosa Gaston, Garcia Mario T. (Red.). 2008. Mexican American Religions Spirituality, Activism, and Culture. Durham–London: Duke University Press Books.

Falcón Sylvanna. 2001. Rape as a Weapon of War: Advancing Human Rights for Women at the U.S.-Mexico Border. „Social Justice”, Vol. 28, No. 2 (84), Summer, s. 31–50.

Fernandez-Kelly Maria Patricia. 1983. For We Are Sold, I and My People. Women and Industry in Mexico’s Frontier. Albany: State University of New York Press.

Fox-Genovese Elizabeth. 1988. Within the Plantation Household: Black and White Women of the Old South. Chapel Hill: The University of North Carolina Press.

Gajewska Agnieszka. 2008. Hasło: Feminizm. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.

Ganster Paul, Lorey David E. 2008. The US-Mexican Border into the Twenty-First Century. Lanham: Rowman & Littlefield Publishers, INC.

Gonzalez Juan. 2000. Harvest of Empire. A History of Latinos in America. New York: Penguin.

Grewal Inderpal. 2005. Transnational America: Feminisms, Diasporas, Neoliberalisms. Durham–London: Duke University Press.

Guidotti-Hernández Nicole M. 2011. Unspeakable Violence. Remapping U.S. and Mexican National Imaginaries. Durham–London: Duke University Press.

Hanson Victor Davis. 2003. Mexifornia. A State of Becoming. San Francisco: Encounter Books.

Harding Sandra (Red.). 1987. Feminism and Methodology. Social Science Issues. Bloomington–Indianapolis: Indiana University Press.

Herrera-Sobek Maria, Maciel David (Red.). 1998. Culture across Borders: Mexican Immigration Popular Culture. Tucson: University of Arizona Press.

Herrera-Sobek Maria, Viramontes Helena Maria (Red.). 1996. Chicana Creativity and Criticism: Charting New Frontiers in American Literature. Albuquerque: University of New Mexico Press.

Huntington Samuel. 2004. Who Are We? The Challenges to America’s National Identity. New York: Simon and Schuster.

Kapuściński Ryszard. 2006. Ten Inny. Kraków: Wydawnictwo Znak.

Kasperowicz Ryszard, Wolicka Elżbieta (Red.). 2005. Biografia, historiografia, dawniej i dziś. Biografia nowoczesna – nowoczesność biografii. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.

Keating AnaLouise (Red.). 2000. Interviews/Entrevistas. New York: Routledge.

Keating AnaLouise (Red.). 2008. Entre Mundos/ Among Worlds. New Perspectives on Gloria Anzaldúa. New York: Palgrave Macmillan.

Keating AnaLouise (Red.). 2009. The Gloria Anzaldúa Reader. Durham–London: Duke University Press.

Keating AnaLouise, Gonzalez-Lopez Gloria (Red.). 2011. Bridging. How Gloria Anzaldúa’s Life and Work Transformed Our Own. Austin: University of Texas Press.

Keating AnaLouise (Red.). 2015. Light in the Dark. Luz en lo oscuro. Rewriting Identity, Spirituality, Reality. Durham–London: Duke University Press.

Khagram Sanjeev, Levitt Peggy (Red.). 2008. The Transnational Studies Reader: Intersections and Innovations. New York: Routledge.

Kochanowski Jacek. 2006. Wszyscy jesteśmy odmieńcami. Przyczynki do społecznej teorii queer, [w:] Parametry pożądania. Kultura odmieńców wobec homofobii. Red. Tomasz Basiuk, Dominika Ferens, Tomasz Sikora. Kraków: Universitas, s. 37–50.

Kosofsky-Sedgwick Eve. 1990. Epistemology of the Closet. Berkeley: University of California Press.

Krzak Zygmunt. 2007. Od matriarchatu do patriarchatu. Warszawa: Wydawnictwo TRIO.

Kubiaczyk Filip. 2013. Nowoczesność, kolonialność i tożsamość: perspektywa latynoamerykańska. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Kubicka Grażyna. 2015. Maria Czaplicka: płeć, szamanizm, rasa. Biografia antropologiczna. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Lauter Paul (Red.). 1994. The Heath Anthology of American Literature. Lexington: D.C. Heath and Company.

Loomba Ania. 2011. Kolonializm/Postkolonializm. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.

Madison Soyini D. (Red.). 1994. The Woman That I Am. The Literature and Culture of Contemporary Women of Color. New York: St. Martin’s Press.

Madsen Deborah. 2000. Understanding Contemporary Chicana Literature. Columbia: University of South Carolina Press.

Martinez Elizabeth. 1998. De Colores Means All of Us: Latina Views for a Multi-Colored Society. Cambridge, MA: South End Press.

Mignolo Walter. 2000. Nepantla: Views from South. Issue 1. Durham–London: Duke University Press.

Mizielińska Joanna. 2006. Płeć, ciało, seksualność. Od feminizmu do teorii queer. Kraków: Universitas.

Młodawska Agata, Brzozowska Emilia. 2006. Teoria queer a podmiot kobiecy na przykładzie wybranych nurtów feminizmu, [w:] Queerowanie feminizmu – estetyka, polityka czy coś więcej? Red. Joanna Zakrzewska. Poznań: Konsola, s. 9–35.

Mora Pat. 1993. Nepantla: Essays from the Land in the Middle. Albuquerque: University of New Mexico Press.

Moraga Cherrie. 1983. La Güera, [w:] This Bridge Called My Back. Writings by Radical Women of Color. Red. Gloria Anzaldúa, Cherrie Moraga. New York: Kitchen Table: Women of Color Press, s. 27–34.

Moraga Cherrie. 1997. Waiting in the Wings: Portrait of a Queer Motherhood. Ann Arbor, Michigan: Firebrand Books.

Moraga Cherrie. 2000. Loving in the War Years: lo que nunca paso por sus labios. Cambridge: South End Press.

Morrison Toni. 1997. Rootedness: The Ancestor as Foundation, [w:] The Woman That I Am. The Literature and Culture of Contemporary Women of Color. Red. Soyini D. Madison. New York: St. Martin’s Press, s. 492–497.

Paredes Américo. 1958. „With His Pistol in His Hand:” A Border Ballad and Its Hero. Austin: University of Texas Press.

Paredes Américo. 1993. Folklore and Culture on the Texas-Mexican Border. Red. Richard Bauman. Austin: CMAS Books, Center for Mexican American Studies, University of Texas at Austin.

Paredes Américo. 1998. The Ballad of Gregorio Cortez, [w:] Hispanic American Literature. Red. Rodolfo Cortina. Lincolnwood, Illinois: NTC Publishing Group, s. 57–61.

Paz Octavio. 1961. The Labyrinth of Solitude. Life and Thought in Mexico. New York: Grove Press, INC.

Perez Emma. 1999. The Decolonial Imaginary. Writing Chicanas into History. Bloomington–Indianapolis: Indiana University Press.

Ramos Juanita. 1994. Compañeras: Latina Lesbians. New York: Routledge.

Rich Adrienne. 1978. Przymusowa heteroseksualność a egzystencja lesbijska. Tłum. Agnieszka Grzybek. „Furia Pierwsza” 1999/2000, Nr 4/5, s. 110–111.

Romero Mary, Hondagneu-Sotelo Pierrette, Ortiz Vilma (Red.). 1997. Challenging Fronteras: Structuring Latina and Latino Lives in the U.S. New York: Routledge.

Rusinek Michał. 2000. Kilka uwag o biografii, muzyce i języku. „Teksty Drugie”, Nr 4, s. 97–99.

Saldivar José David. 1997. Border Matters: Remapping American Cultural Studies. Berkeley: University of California Press.

Saldivar José David. 2012. Trans-Americanity: Subaltern Modernities, Global Coloniality, and the Cultures of Greater Mexico. Durham–London: Duke University Press.

Saldivar-Hull Sonia. 2000. Feminism on the Border: Chicana Gender Politics and Literature. Berkeley: University of California Press.

Salska Agnieszka. 1965. Biografia, [w:] Materiały do Słownika rodzajów literackich. T. VII, z. 3, s. 133.

Segura Denise, Zavella Patricia (Red.). 2007. Women and Migration in the U.S.-Mexico Borderlands. Durham–London: Duke University Press.

Showalter Elaine. 1979. Krytyka feministyczna na rozdrożu. Tłum. I. Kalinowska-Blackwood, [w:] Współczesna teoria badań literackich za granicą. Antologia. Red. Henryk Markiewicz. Wyd. 2 zm. T. 4, cz. 2. 1996. Kraków: Wydawnictwo Literackie, s. 429–468.

Showalter Elaine. 1979. Towards a Feminist Poetics, [w:] Women Writing and Writing about Women. Red. Mary Jacobus. New York: Routledge, s. 25–36.

Shukla Sandhya, Tinsman Heidi (Red.). 2007. Imagining Our Americas: Toward a Transnational Frame. Durham–London: Duke University Press.

Slotkin Richard. 1973. Regeneration Through Violence: The Mythology of the American Frontier, 1600–1860. Norman: University of Oklahoma Press.

Slotkin Richard. 1985. The Fatal Environment: The Myth of the Frontier in the Age of Industrialization 1800–1890. Norman: University of Oklahoma Press.

Slotkin Richard. 1992. Gunfighter Nation: The Myth of the Frontier in Twentieth Century. Norman: University of Oklahoma Press.

Spurgeon Sara L. 2009. The Cyborg Coyote: Generating Theory in the Borderlands. „Southwestern American Literature”, Vol. 34, Issue 2, Spring, s. 9–28.

Steele Cassie Premo. 2000. We Heal from Memory. Sexton, Lorde, Anzaldúa and the Poetry of Witness. New York: Palgrave Macmillan.

Śmieja Wojciech. 2010. Przeciw konstrukcjonistom. Teoria „queer” i jej krytycy, „Przestrzenie Teorii”, Nr 13, s. 223–242.

Tey-Rebolledo Diana. 1995. Women Singing in the Snow: A Cultural Analysis of Chicana Literature. Tucson: The University of Arizona Press.

Thomas Hugh. 1995. Conquest. Montezuma, Cortes, and the Fall of Old Mexico. New York: Simon and Schuster.

Tindall George B., Shi David E. 2002. Historia Stanów Zjednoczonych. Tłum. zbiorowe. Poznań: Zysk i S-ka.

Todorov Tzvetan. 1999. The Conquest of America. The Question of the Other. Norman: University of Oklahoma Press.

Tong Rosemarie Putnam. 2002. Myśl feministyczna. Wprowadzenie. Tłum. Jarosław Mikos, Bożena Umińska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Torres Hector. 1992. Gloria Anzaldúa, [w:] Dictionary of Literary Biography. Chicano Writers, Second Series. Vol. 122. Detroit: Gale Research Inc., s. 8–17.

Truett Samuel, Young Elliott (Red.). 2004. Continental Crossroads. Remapping U.S.-Mexico Borderlands History. Durham–London: Duke University Press.

Trujillo Carla. 1997. Chicana Lesbians: Fear and Loathing in the Chicano Community, [w:] Chicana Feminist Thought. The Basic Historical Writing. Red. Alma M. Garcia. New York: Routledge, s. 281–287.

Urrea Luis Alberto. 1993. Across the Wire. Life and Hard Times on the Mexican Border. New York: Anchor Books.

Vila Pablo. 2000. Crossing Borders, Reinforcing Borders. Social Categories, Metaphors, and Narrative Identities on the U.S.-Mexico Frontier. Austin: University of Texas Press.

Walker Alice. 1983. In Search of Our Mothers’ Gardens. Orlando: Harcourt.

Zakrzewska Joanna (Red.). 2006. Queerowanie feminizmu – estetyka, polityka czy coś więcej? Poznań: Konsola.

Zygadło Grażyna. 2007. Culture Matters. Chicanas’ Identity in Contemporary USA. Frankfurt am Main: Peter Lang.

Zygadło Grażyna. 2008. Mexifornia without Mexicans – Contemporary Visions of Mexican-American Presence in the U.S, [w:] Interpreting the New Milenio. Red. J. A. Gurpegui,

M. Carmen Gomez Galisteo. Newcastle: Cambridge Scholars Press, s. 246–253.

Zygadło Grażyna. 2013. Nie mój mit, ale moja historia – wątki westernowe w prozie Chicano/a, [w:] Amerykański western literacki w XX wieku. Między historią, fantazją a ideologią. Red. Agata Preis-Smith, Marek Paryż. Warszawa: Czuły Barbarzyńca, s. 241–257.

A Bipartisan Attempt to Restore Credibility to the U.S. Border Enforcement System. Donald Kerwin. http://www.huffingtonpost.com/donald-kerwin/a-bipartisan-attempt--to-r_b_5044761.html [dostęp 05.2014].

Amerykański sen pryska w edukacji. Mariusz Zawadzki. „Gazeta Wyborcza”, 11.02.2012. http://wyborcza.pl/1,76842,11125749,Amerykanski_sen_pryska_w_edukacji.html#ixzz2pM6S3yGr [dostęp 4.12.2013].

Anti-immigrant Sentiment andthe Problem of Reproduction/ Maintenance in Mexican Immigration to the United States. Tamar Diana Wilson. http://www.academia.edu/3604437/Anti-immigrant_sentiment_and_the_problem_of_reproduction_maintenance_in_Mexican_immigration_to_the_United_States [dostęp 05.2014].

Harvest of Shame. Edward R. Murrow. CBS Reports. http://www.cbs.com/shows/cbs_evening_news/video/1662282819/1960-harvest-of-shame-/ [dostęp 26.05.2014].

Health and Human Rights Violations at the US-Mexico Border Policy. Date: 1/1/1999 Policy Number: 9924. http://www.apha.org/advocacy/policy/policysearch/default.htm?id=195 [dostęp 05.2014].

http://newint.org/features/1994/01/05/border/ [dostęp 03.2004, 05.2014].

http://womenshistory.about.com/od/practice/a/womens_studies_programs.htm [dostęp 4.12.2013].

http://www.afsc.org/border.htm [dostęp 09.2002].

Immigration and Human Rights on the U.S./Mexico Border. Wywiad z Roberto Martinezem. http://www.inmotionmagazine.com/border.html#anchor137779 [dostęp 09.2002, 05.2014].

Mother Scolded by Judge for Speaking in Spanish. Sam Howe Verhovek. „New York Times”, 30.08.1995. http://www.nytimes.com/1995/08/30/us/mother-scol-ded-by-judge-for-speaking-in-spanish.html [dostęp 09.2014].

Operation Gatekeeper’ Claims the Lives of 444 Immigrant Workers in Five Years. Bill Vann. 9.10.1999. World Socialist Web Site. http://www.wsws.org/articles/1999/oct1999/immi-o09.shtml [dostęp 09.2002, 05.2014].

Salman Rushdie i „Dwa lata, osiem miesięcy i dwadzieścia osiem nocy”. Dużo do powiedzenia, mało do opowiedzenia. Jerzy Jarniewicz. „Gazeta Wyborcza”, 8.12.2015. http://wyborcza.pl/1,75410,19309728,salman-rushdie-i-dwa-lata-osiem-miesiecy-i-dwadziescia-osiem.html

Segregacja na szkolnej stołówce. Olga Szpunar. „Gazeta Wyborcza” 2004, 26.03. http://wyborcza.pl/1,75248,1990583.html#ixzz2z2WtDGWN [dostęp 05.2014].

Settlement Sends Signal on Violence by Border Patrol. Miriam Davidson. „The Christian Science Monitor”, 6.06.1995. http://www.csmonitor.com/1995/0606/06032.html [dostęp 05.2014].

The Minuteman Reconsidered. Steven M. Thomas. http://minutemanproject.com/the--minuteman-reconsidered/ [dostęp 06.2014].

Tropiciele z Arizony szkolą polską Straż Graniczną. http://esanok.pl/2014/tropicielez-arizony-szkola-polska-straz-graniczna-zdjecia-ts007.html [dostęp 13.06.2014].

Pobrania

Dane do pobrania nie są jeszcze dostępne.

Licencja

Jak cytować

Zygadło, Grażyna. 2019. „Zmieniając Siebie – Zmieniam świat”: Gloria E. Anzaldúa I Jej Pisarstwo zaangażowanego Rozwoju W ujęciu społeczno-Kulturowym. Literaturoznawstwo. Sylwetki. Poland: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://www.press.uni.lodz.pl/index.php/wul/catalog/book/345.