Choroby zakaźne w getcie łódzkim

Ewa Wiatr

doi:10.18778/8445-080-2

Choroby zakaźne w getcie łódzkim

Ewa Wiatr

Uniwersytet Łódzki , Centrum Badań Żydowskich im. Filipa Friedmana

Publikacja:

Medycyna w Kraju Warty

Strony: 83-108

DOI: https://doi.org/10.18778/8445-080-2.5

Słowa kluczowe: opieka zdrowotna, getto łódzkie, Kraj Warty, szpitale, mordowanie chorych

Opublikowane: 27 sierpnia 2026

Kategorie: Historia

Artykuł podejmuje problem występowania chorób zakaźnych w getcie łódzkim oraz działań podejmowanych przez żydowską administrację getta. Celem jest wykazanie skuteczności tych działań, które, mimo ograniczonych środków zapobiegawczych, hamowały rozprzestrzenianie się chorób. Stan sanitarny getta był przedmiotem zainteresowania władz okupacyjnych, co przejawiało się m.in. w obowiązku raportowania. Dla administracji żydowskiej nakaz pilnowania czystości i zapobiegania chorobom stał się kolejnym elementem walki o przeżycie. W pierwszej części artykułu omówione są instytucje powołane do walki z chorobami zakaźnymi oraz podejmowane przez nie działania prewencyjne oraz reaktywne, w drugiej natomiast prześledzone są w ujęciu chronologicznym najważniejsze przypadki epidemii, które wybuchły w getcie, również w ujęciu statystycznym.

Badania oparte są na materiale źródłowym pochodzącym głównie z zasobów Archiwum Państwowego w Łodzi, powstających w getcie „Biuletynach Kroniki Codziennej” oraz na dokumentach osobistych w postaci dzienników i wspomnień.

Ewa Wiatr - Uniwersytet Łódzki; Centrum Badań Żydowskich im. Filipa Friedmana

Adiunkt w Centrum Badań Żydowskich Uniwersytetu Łódzkiego. Zajmuje się historią diaspory żydowskiej w Łodzi i regionie, głównie w okresie II wojny światowej i Zagłady, ze szczególnym uwzględnieniem życia codziennego. Współredaktor i edytor wielu publikacji źródłowych, m.in. Kroniki getta łódzkiego, Encyklopedii getta, oraz serii Judaica łódzkie oraz wielu dzienników pisanych w łódzkim getcie. Była członkiem zespołu opracowującego „Leksykon getta łódzkiego”, realizowany w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. Kieruje projektem „Działalność Haszomer Hacair w okupowanej Polsce 1939–1945” realizowanego przy wsparciu finansowym Claims Conference.

Licencja

Jak cytować

Wiatr, Ewa. 2026. „Choroby Zakaźne W Getcie łódzkim”. W Medycyna W Kraju Warty, zredagowane przez Krystyna Radziszewska, Florian Steger, i Aleksandra Góralczyk-Bińkowska, 83-108. Poland: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8445-080-2.5.

Pobierz cytowania

Inne teksty tego samego autora

Hans-Jürgen Bömelburg, Marlene Klatt, Łukasz M. Plęs, Krystyna Radziszewska, Kajetan Stobiecki, Między Łodzią a Litzmannstadt: niemieckie świadectwa z lat 1939-1945
Krystyna Radziszewska, Magdalena Ruta, Frank Szlomo, Dziennik z łódzkiego getta (1941-1942)
Aleksandra Bak-Zawalski, Krystyna Radziszewska, Oskar Rosenfeld, „Dać przyczynek do historii kultury getta”
Oskar Singer, Ewa Wiatr, Krystyna Radziszewska, Sascha Feuchert, Reportaże i eseje z getta łódzkiego
Dariusz Dekiert, Irmina Gadowska, Krystyna Radziszewska, Jesteśmy bardami, trubadurami…
Dariusz Dekiert, Irmina Gadowska, Krystyna Radziszewska, Pogawędki
Katarzyna Badowska, Tomasz Cieślak, Krystyna Pietrych, Krystyna Radziszewska, Kamil Śmiechowski, Inga B. Kuźma, Tomasz Ferenc, Marta Sikorska, Rafał Matyja, Przemysław Waingertner, Marcin Szymański, Ewelina Maria Kostrzewska, Grażyna Ewa Karpińska, Krzysztof Stefański, Aleksandra Sumorok, Małgorzata Nieszczerzewska, Elżbieta Rybicka, Wojciech Browarny, Dorota Samborska-Kukuć, Kamil Piskała, Tomasz Wójcik, Tomasz Majewski, Elżbieta Umińska-Tytoń, Aneta Pawłowska, Leszek Karczewski, Agnieszka Karpowicz, Irmina Gadowska, Piotr Olkusz, Karolina Prykowska-Michalak, Monika Wąsik-Linder, Karolina Kołodziej, Łukasz Biskupski, Przemysław Owczarek, Łódź. Miasto modernistyczne
Przemysław Owczarek, Krystyna Radziszewska, Katarzyna Badowska, Bartłomiej Cieśla, Karolina Kołodziej, Krystyna Piątkowska, Pogranicze folkloru i kultury popularnej w wielkomiejskiej Łodzi. Od połowy XIX wieku do 1939 roku
Dariusz Dekiert, Krystyna Radziszewska, Ewa Wiatr, Wśród łódzkich Żydów. Wspomnienia o mieście młodości
Krystyna Radziszewska, Sasha Feuchert, Hans-Jürgen Bömelburg, Monika Kucner, Jennifer Ehrhardt, „Cud, że ręka jeszcze pisze…”. Świadectwa z łódzkiego getta z materiałami dydaktycznymi dla uczniów i studentów