Niepełnosprawność w historii sztuki oraz anty-ableizm sztuki współczesnej

Joanna Stawowy

doi:10.18778/8220-475-9

Niepełnosprawność w historii sztuki oraz anty-ableizm sztuki współczesnej

Joanna Stawowy

Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie

https://orcid.org/0000-0002-8556-7406 (unauthenticated)

Publikacja:

Zrozumieć niepełnosprawność: Problemy – badania - refleksje

Serie: Monografie Sekcji Socjologii Niepełnosprawności PTS

Strony: 75-89

DOI: https://doi.org/10.18778/8220-475-9.05

Słowa kluczowe: niepełnosprawność, pomoc, potrzeby, wsparcie, zrozumienie

Opublikowane: 30 grudnia 2021

Kategorie: Socjologia, Otwarty dostęp

Pliki do pobrania

PDF

Temat choroby i niepełnosprawności jest podejmowany przez artystów od dawna, zależnie od epoki był on jednak przedstawiany na różne sposoby. Ruchy społeczne XX w., mające na celu emancypację inności, rzuciły nowe światło na postrzeganie ludzkiego ciała oraz jego możliwości sprawczych. Obecnie artysta jest bardziej komentatorem rzeczywistości niż jej biernym obserwatorem, a niepełnosprawność stanowi jeden z ważniejszych tematów sztuki. Wykluczenie, które dawniej obejmowało ludzi niepełnosprawnych, dzisiaj zdaje się przemijać, jednakże problem ableizmu nadal istnieje, a artyści współcześni odwołują się do niego w swojej twórczości, starając się mierzyć z krzywdzącymi stereotypami. Celem niniejszego artykułu jest próba spojrzenia na niepełnosprawność oczyma artystów, odnalezienie jej przedstawień w dziełach sztuki oraz prześledzenie, jak zmieniało się postrzeganie ciała niepełnosprawnego na podstawie estetyki oraz kanonu danej epoki – od idealnego ciała antyku po społeczne zaangażowanie sztuki współczesnej.

Joanna Stawowy - Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie

polska artystka oraz uczestniczka Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie, członkini Związku Polskich Artystów Plastyków. Temat przewodni jej twórczości stanowi holistyczna koncepcja człowieka tj. pogląd, że ciało i psychika są ze sobą nierozerwalnie związane. Konsekwentnie do owej koncepcji interesuje się medycyną oraz psychologią. Podejmowane wątki realizuje w różnych technikach. Ukończyła studia z wyróżnieniem – licencjackie na kierunku grafika oraz magisterskie Art & Design na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie. Uczestniczka wielu wystaw m.in. Transgrafia 2.0 (3.07.2021 r., Stowarzyszenie Międzynarodowe Triennale Grafiki w Krakowie), 6x6x2021 International Small Art Phenomenon (5.06.2021 r., Rochester Contemporary Art Center, USA) oraz Najlepsze Dyplomy UP (12.12.2017 r., Willa Decjusza w Krakowie).

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować

Stawowy, Joanna. 2021. „Niepełnosprawność W Historii Sztuki Oraz Anty-Ableizm Sztuki współczesnej”. W Zrozumieć niepełnosprawność: Problemy – Badania - Refleksje, zredagowane przez Grzegorz Całek, Jakub Niedbalski, Mariola Racław, i Dorota Żuchowska-Skiba, 75-89. Monografie Sekcji Socjologii Niepełnosprawności PTS. Poland: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8220-475-9.05.

Pobierz cytowania

Inne teksty tego samego autora

Grzegorz Całek, Zbigniew Głąb, Jakub Niedbalski, Joanna Sztobryn-Giercuszkiewicz, Dorota Żuchowska-Skiba, Paulina Gajoch, Kalina Kukiełko, Maria Stojkow, Laura Trela, Jakub Bucko, Aleksandra Czarnota, Anna Lulek, Celina Kamecka-Antczak, Klaudia Wos-Rutkowska, Mateusz Szafrański, Piotr Binder, Ewa Giermanowska, Albert Izdebski, Inkluzywne technologie cyfrowe
Grzegorz Całek, Jakub Niedbalski, Mariola Racław, Marta Sałkowska, Joanna Sztobryn-Giercuszkiewicz, Dorota Żuchowska-Skiba, Barbara Gąciarz, Magdalena Kokot-Rybińska, Tomasz Kasprzak, Monika Dubiel, Magdalena Kocejko, Angelika Greniuk, Ewa Giermanowska, Rafał Maciąg, Edyta Chmurska, Bartek Pałgan, Piotr Sieradzki, Magda Lejzerowicz, Maria Katarzyna Grzegorzewska, Piotr Karocki, Maria Łuszczyńska, Marzena Mamak-Zdanecka, Magdalena Parus-Jankowska, Niepełnosprawność i praca
Grzegorz Całek, Jakub Niedbalski, Mariola Racław, Marta Sałkowska, Joanna Sztobryn-Giercuszkiewicz, Dorota Żuchowska-Skiba, Magdalena Kokot-Rybińska, Tomasz Śliwowski, Celina Kamecka-Antczak, Mateusz Szafrański, Klaudia Wos, Angelika Greniuk, Magda Lejzerowicz, Wiktoria Boryca, Katarzyna Podstawka, Paulina Salska, Aleksandra Sanecka, Paulina Surgiel, Anna Westfal-Kuczyńska, Monika Wróblewska, Joanna Wojtyńska, Iwona Parzyńska, Beata Cichy, Paulina Gajoch, Niepełnosprawność i edukacja
Grzegorz Całek, Kamila Albin, Edyta Górska, Joanna Sztobryn-Giercuszkiewicz, Anna Gutowska, Joanna Wojtyńska, Monika Dubiel, Zbigniew Głąb, Rafał Maciąg, Justyna Migacz, Katarzyna Binder-Olibrowska, Tomasz Sahaj, Dorota Żuchowska-Skiba, Mariola Racław, Jakub Niedbalski, Aleksandra Różycka, Wirtualizacja życia osób z niepełnosprawnością
Grzegorz Całek, Kamila Albin, Edyta Górska, Joanna Sztobryn-Giercuszkiewicz, Anna Gutowska, Joanna Wojtyńska, Monika Dubiel, Zbigniew Głąb, Rafał Maciąg, Justyna Migacz, Katarzyna Binder-Olibrowska, Tomasz Sahaj, Dorota Żuchowska-Skiba, Mariola Racław, Jakub Niedbalski, Aleksandra Różycka, Wirtualizacja życia osób z niepełnosprawnością
Grzegorz Całek, Jakub Niedbalski, Dorota Żuchowska-Skiba, Zbigniew Głąb, Agnieszka Woynarowska, Milena Trojanowska, Jolanta Rzeźnicka-Krupa, Maria Stojkow, Joanna Sztobryn-Giercuszkiewicz, Celina Kamecka-Antczak, Mateusz Szafrański, Klaudia Wos, Tomasz Kasprzak, Kamila Albin, Tomasz Masłyk, Wojciech Mankowski, Elżbieta Zakrzewska-Manterys, Rafał Maciąg, Joanna Wojtyńska, Klaudia Izabela Majewska, Jak badać zjawisko niepełnosprawności. Szanse i zagrożenia założeń teoretycznych i metodologicznych studiów nad niepełnosprawnością