Łódzki remake poematu Aleksandra Puszkina "Eugeniusz Oniegin"

Anna Warda

doi:10.18778/8331-124-1

Keywords: A. Pushkin, 'Eugene Onegin', "Lodzinskij Listok", 'My uncle', N.G. Kuzmichs

Published: 27 February 2023

Categories: Polish philology, Open Access

Downloads

PDF Polish

The topic of research in the monograph is the work of N.G. Kuzmicha “My uncle”, which was published in the newspaper "Lodzinskij Listok" in 1896. It is a remake of Alexander Pushkin's poem “Eugene Onegin”.

The work was discussed in terms of its genre form - remake and confrontation with Pushkin's prototype. The author develops the works in Lodz, and the characters are known from Pushkin's poem, but differ from these prototypes in character, appearance and others. The work of Kuzmich is one of the regional adaptations of “Eugene Onegin”, which in this case is considered in conjunction with the multicultural, industrial Lodz of the late 19th century. The monograph presents the most widely read and helpful Russian-language newspaper published in Łódź - "Lodzinskij Listok" (1894-1914), in which Kuzmich study was published. The remake as a form of reference to the classics as well as remakes and continuations of Alexander Pushkin's works Eugene Onegin were also discussed. The literary frame of the work “My uncle” and the adequate introductory fragments present in Pushkin's original were also analysed. The image of Lodz presented in Kuzmich’s work and in the columns of the newspaper "Lodzinskij Listok" was also considered. In the analytical and descriptive part of the monograph, attention was focused on the three main characters of Kuzmich work: uncle, Tatiana and Eugene, and their prototypes created by Pushkin. A separate chapter is devoted to the narrator who plays a role in the work, taking into account the traditional, omniscient narrator, but also, like the characters, in their world and does not always reveal other information about them. The work is finalized with an appendix to my original text by uncle N. G. Kuzmich and its translation into Polish.

Puszkin A., Eugeniusz Oniegin, przeł. A. Ważyk, Warszawa 1973.

Кузмич Н.Г., Демон (пародия-шутка), «Лодзинский листок» 1896, № 100, 8 (20) мая, № 117, 2 (14) июня, № 157, 21 июля (2 августа), № 160, 26 июя (7 августа).

Кузмич Н.Г., Кому в Лодзи жить хорошо (пародия-шутка), «Лодзинский листок» 1897, № 27, 2 (14) февраля, № 28, 4 (16) февраля, № 30, 6 (18) февраля, № 31, 7 (19) февраля, № 39, 16 (28) февраля, № 40, 18 февраля (2 марта), № 45, 23 февраля (7 марта), № 52, 4 (16) марта, № 53, 5 (17) марта.

Кузмич Н.Г., Мой дядя. Роман-пародия, «Лодзинский листок» 1896, № 84, 14 (26) апреля.

Пушкин А.С., Евгений Онегин, [w:] А.С. Пушкин, Сочинения в двух томах, т. II, Москва 1982, s. 5–75.

Bachtin M., Вопросы литературы и эстетики, Москва 1975.

Badziak K., Chylak K., Łapa M., Łódź wielowyznaniowa. Dzieje wspólnot religijnych do 1914 roku, Łódź 2014.

Borowy W., O wpływach i zależnościach w literaturze, Kraków 1921, s. 7–45.

Budzi się Łódź… Obrazy miasta w literaturze do 1939 roku. Antologia, t. I, red. K. Badowska, T. Cieślak, K. Pietrych, P. Pietrych, K. Radziszewska, Łódź 2020.

Budzi się Łódź… Obrazy miasta – między literaturą a publicystyką. Antologia, t. II, red. K. Kołodziej, M. Kucner, A. Warda, t. II, Łódź 2022.

Charakterystyka druków periodycznych [w Łodzi] w 1912 r., [w:] Prasa Królestwa Polskiego w opinii władz cenzury rosyjskiej (1901–1914). Dokumenty, wstęp, oprac. i przekł. J. Kostecki, M. Tobera, Warszawa 2013.

Cieślak T., Pietrych K., Wstęp [do:] „Budzi się Łódź… Obrazy miasta w literaturze do 1939 roku. Antologia, t. I, red. K. Badowska, T. Cieślak, K. Pietrych, P. Pietrych, K. Radziszewska, Łódź 2020, s. 13–20.

Danek В., O tytule utworu literackiego, „Pamiętnik Literacki” 1975, nr 4, s. 143–174.

Dobrzyńska T., Delimitacja tekstu pisanego i mówionego, [w:] M.R. Mayenowa, Tekst. Język. Poetyka, Wrocław 1978, s. 101–118.

Dobrzyńska T., O delimitacji tekstu literackiego, „Pamiętnik Literacki” 1972, R. LXII, z. 2, s. 115–127.

Dobrzyńska T., Tekst. Próba syntezy, Warszawa 1993.

Eco U., Innowacja i powtórzenie. Pomiędzy modernistyczną i postmodernistyczną estetyką, przeł. T. Rutkowska, „Przekazy i Opinie” 1990, nr 1–2, s. 12–36.

Gajda S., Społeczna determinacja nazw własnych tekstów (tytułów), „Socjolingwistyka” 1987, nr 6, s. 79–89.

Genette G., Palimpsesty. Literatura drugiego stopnia, przeł. T. Stróżyński, A. Milecki, Gdańsk 2014.

Ginsberg A., Łódź. Studium monograficzne, Łódź 1962.

Głażewski J., Jana Andrzeja Morsztyna uwagi o czytelniku (na marginesie wprowadzenia do „Lutni”), „Barok” 1999, nr 2, s. 58.

Głowiński M., Kostkiewiczowa T., Okopień-Sławińska A., Sławiński J., Słownik terminów literackich, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1976.

Jaworska J., Wydawnictwa łódzkie w latach 1868–1918. Szkic historyczno-statystyczny, „Roczniki Biblioteczne” 1978, R. 22, z. 3–4, s. 502–503.

Kaszubina W., Bibliografia prasy łódzkiej 1863–1944, Warszawa 1967.

Kaszubina W., Najstarsze łódzkie czasopisma kulturalno-literackie. Szkic historyczno-bibliograficzny, „Prace Polonistyczne” 1969, seria XXV.

Kaszubina W., Notatki o prasie łódzkiej, „Rocznik Historii Czasopiśmiennictwa Polskiego” 1968, t. 7, s. 171–197.

Kaszubina W., Specyfika początków czasopiśmiennictwa polskiego w Łodzi (1863–1914), „Rocznik Historii Czasopiśmiennictwa Polskiego” 1968, t. 8, s. 42–50.

Kempa A., Sylwetki łódzkich dziennikarzy i publicystów, Łódź 1991.

Kita J., Obcy swój, nasz…, „Kronika Miasta Łodzi”, nr 1 (88)/220. 200 lat Łodzi przemysłowej, red. D. Ceran, A. Grzegorczyk, s. 87–93.

Kopaliński W., Słownik wyrazów obcojęzycznych i zwrotów obcojęzycznych z almanachem, cz. 2, Warszawa 2007.

Kowalska M., Remake jako forma dialogu z klasyką (inspiracje „Szynelem” Mikołaja Gogola w wybranej literaturze rosyjskiej XX i XXI wieku), „Politeja” 2019, nr 2 (59), s. 327–351.

Kucner M., Warda A., Obraz Łodzi w publicystyce prasowej i wspomnieniach, [w:] Budzi się Łódź… Obrazy miasta – między literaturą a publicystyką, t. II, red. K. Kołodziej, M. Kucner, A. Warda, Łódź 2022, s. 15–24.

Kuyama K., Interpretacja funkcji narratora w romansie wierszem „Eugeniusz Oniegin”, „Studia Rossica Posnaniensia” 1991, nr 21, s. 40–50.

Lipatow A.W., Wpływy literackie a wspólność typologiczna, „Pamiętnik Literacki” 1981, R. LXXII, z. 2, s. 127–146.

Liszewski S., Łódź. Monografia miasta, Łódź 2009.

Literaci, dziennikarze i publicyści, [w:] Żydzi łódzcy – The Jews of Łódź, red. A. Machejek, Łódź 2004.

Łódź. Dzieje miasta. Tom I: do 1918 r., red. B. Baranowski, J. Fijałek, R. Rosin, Warszawa–Łódź 1980.

Łódź wielokulturowa, Centrum Dialogu im. Marka Edelmana, http://www.centrumdialogu.com/lodz-wielokulturowa (dostęp: 26.07.2021).

Makarski W., Szkic o tytułach utworów Juliusza Słowackiego, „Dialog Dwóch Kultur” X, Warszawa–Lublin 2015, s. 109–120.

Markiewicz H., Odmiany intertekstualności, [w:] H. Markiewicz, Literaturoznawstwo i jego sąsiedztwa, Warszawa 1989, s. 198–228.

Maziarski J., Rozważania o felietonie, „Zeszyty Prasoznawcze” 1967, z. 1, s. 23.

Mazurek B., Literacka rama wydawnicza dzieł Franciszka Dionizego Kniaźnina (na tle porównawczym), Katowice 1993.

Nycz R., Parodia i pastisz. Z dziejów pojęć artystycznych w świadomości literackiej XX wieku, [w:] R. Nycz, Tekstowy świat. Poststrukturalizm a wiedza o literaturze, Warszawa 1993.

Ochniak M., Onomastyka literacka w kontekście interpretacyjnym i translatologicznym (Sasza Dwanow jako bohater powieści „Czewengur” Andrieja Płatonowa), „Studia Litteraria Universitatis Iagellonicae Cracoviensis” 2011, nr 6, s. 144–146.

Piechota M., O tytułach dzieł literackich w pierwszej połowie XIX wieku, Katowice 1992.

Pietrzak M., Wyznaczniki gatunkowe felietonu w świetle wypowiedzi prasowych II poł. XIX wieku, [w:] Gatunki mowy i ich ewolucja, t. 3. Gatunek a odmiany funkcjonalne, red. D. Ostaszewska, Katowice 2007, s. 130–136.

Pirecki P., Z problematyki ramy literackiej w komediach plebejskich XVII w. (wybrane zagadnienia), „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica” 2002, nr 5, s. 13–14.

Podolska J., Jagiełło M., Spacerownik rosyjskimi śladami po województwie łódzkim, Łódź 2012.

Polacy – Niemcy – Żydzi w Łodzi w XIX–XX w. Sąsiedzi dalecy i bliscy, red. P. Samuś, Łódź 1997.

Prasa Królestwa Polskiego w opinii władz cenzury rosyjskiej (1901–1914). Dokumenty, wstęp, oprac. i przekł. J. Kostecki, M. Tobera, Warszawa 2013.

Puś W., Dzieje Łodzi przemysłowej (zarys historii), Łódź 1987.

Pytlas S., Łódzka burżuazja przemysłowa w latach 1864–1914, Łódź 1994.

Sicińska K., Tytuły utworów w cyklu „Na skalnym Podhalu” Kazimierza Tetmajera – struktura syntaktyczno-semantyczna, uwarunkowania stylistyczne i tekstowe, funkcje, „Onomastica” LXIII, 2019, s. 181–207.

Skwarczyńska S., Wstęp do nauki o literaturze, t. 1, Warszawa 1954.

Słownik języka polskiego, http://sip.pwn.pl/szukaj/remake.html (dostęp: 2.08.2021).

Słownik terminologii medialnej, red. W. Pisarek, aut. R. Bartoszcze, Kraków 2006.

Słownik terminów literackich, red. J. Sławiński, Wrocław–Warszawa–Kraków 1998.

Stoff A., Funkcja tytułu w dziele literackim, „Zeszyty Naukowe UMK. Filologia Polska” 1975, nr 66, s. 3–16.

Suławka A.R., Prasa rosyjskojęzyczna wydawana w Łodzi przed I wojną światową w świetle raportów cenzora Wasilija Pietrowa, „Rocznik Bibliologiczno-Prasoznawczy” 2015, t. 7/18, s. 27–38.

Śmiechowski K., Strategie władz carskich wobec łódzkiej prasy codziennej do 1914 roku, „Klio. Czasopismo Poświęcone Dziejom Polski i Powszechnym” 2014, nr 28 (1), s. 63–83.

Tobera M., Cenzura czasopism w Królestwie Polskim na przełomie XIX i XX wieku, „Przegląd Historyczny” 1989, nr 80/1, s. 41–67.

Uździcka M., Tytuł utworu literackiego. Studium lingwistyczne, Zielona Góra 2008.

Warda A., Łódzkie czasopismo „Majak” i jego specyfika, [w:] Świat przedstawiony w literaturze, kulturze i języku, red. A. Warda, A. Stępniak, Łódź 2020, s. 215–226.

Warda A., Obraz Łodzi w felietonach rosyjskojęzycznej gazety „Łodzinskij Listok”, [w:] Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość Łodzi. Tom 1. Historia i tożsamość miasta przemysłowego. Zbiór studiów z okazji 22 lat Łodzi przemysłowej, red. K. Śmiechowski, Łódź 2022, s. 135–148.

Warda A., Od imitacji do plagiatu. Z badań nad etyką literacką w osiemnastowiecznej Rosji, „Slavia Orientalis” 2005, nr 4, s. 515–526.

Warda A., Роман-пародия «Мой дядя» Н.Г. Кузмича и пушкинский роман в стихах «Евгений Онегин», „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Rossica” 2019, s. 51–63.

Warda A., Z teorii i praktyki zapożyczeń literackich w Rosji w XVIII wieku, Łódź 2020.

Wiernicka V., Rosjanie w Polsce. Czas zaborów 1795–1915, Warszawa 2015, s. 413–418.

Wiernicka V., Русские в Лодзи, [w:] Русские в Польше, red. В.М. Гринин, Варшава 2009, s. 29–34.

Wojtak M., Gatunki prasowe, Lublin 2004.

Wojtak M., Rola stylizacji w modyfikowaniu poetyki felietonu, „Prace Filologiczne” 2007, t. 53, s. 742–743.

Wszeborowska H., Felieton – w wyostrzonym obiektywie, [w:] Praktyczna stylistyka nie tylko dla polonistów, red. E. Bańkowska, A. Mikołajczuk, Warszawa 2003, s. 274–288.

Zarys monografii województwa łódzkiego, red. S. Liszewski, Łódź 2001.

Баевский В., Время в „Евгении Онегине”, Ленинград 1983.

Губин И., Римейк как тенденция (случай Олега Богаева), http://litbook.ru/article/4164/ (dostęp: 18.03.2022).

Загидуллина М., Ремейки, или Экспансия классики, „Новое литературное обозрение” 2004, № 69, с. 213–222.

Кононова Н.В., «Евгений Онегин» в творчестве Вл. Клопотовского-Лери (По материалам рижских газет 1920-х годов), [w:] Болдинские чтения 2014, ред. Н.М. Фортунатов, Большое Болдино 2014, s. 24–37.

Кумбашева Ю.А., Мотив сна в русской лирике первой трети XIX века, Санкт-Петербург 2001, https://www.dissercat.com/content/motivsna-v-russkoi-lirike-pervoi-treti-xix-veka (dostęp: 30.04.2021).

Лекманов О., Об одной пародии на «Евгения Онегина», „Studia Russica Helsingiensia et Tartuensia” X: «Век нынешний и век минувший», Тарту 2006, cz. 2, s. 251–258.

Ломакина И., Особенности постмодернистского литературного ремейка (на материале сборника рассказов „Reader, I married him” под редакцией Т. Шевалье), «Вестник Томского государственного университета» 2019, № 443, s. 54–58.

Лотман Ю., Пушкин, Санкт Петербург 1995.

Масанов И.Ф., Словарь псевдонимов русских писателей, ученых и общественных деятелей, Москва 1956–1960.

Нечаенко Д.А., Художественная природа литературных сновидений (Русская проза XIX века), Автореферат, Москва 1991, s. 6, http://cheloveknauka.com/v/407074/a?#?page=1 (dostęp: 24.04.2021).

Нефагина Г., Римейк в современной русской прозе, [w:] Взаимодействие литератур в мировом славянском поцессе, ред. Т.Е. Автухович, И.В. Егоров, И.В. Жук, Гродно 1996, s. 193.

Нефагина Г., Русская проза кона XX века, Москва 2003.

Пушкин плюс. Незаконченные произведения А.С. Пушкина в продолжениях творческих читателей XIX–XX в., Мoсква 2008.

Райнхардт Р.О., Фанфик как феномен современной художественной литературы: кейс «Евгения Онегина», «Научный диалог» 2018, № 4, s. 161–168.

Смирнов С., Римейк (парафраза) в «новой русской» драме, http://mion.isu.ru/filearchive/mion_publcations/sbornik_Sib/6_2.html (dostęp: 2.08.2021).

Судьба Онегина, ред. В. Невская, А. Невский, Москва 2001.

Таразевич Е., Римейк в современной драматургии, [w:] Современная русская литература. Проблемы изучения и преподавания. Материалы Международной научно-практической конференции, Пермь 2006, s. 29.

Толковый словарь иностранных слов, ред. Л. П. Крысин, Москва 2007.

Урицкий А., Дубль второй, «Дружба нородов» 2002, № 3, http://magazines.russ.ru/druzhba/2002/3/ur.html (dostęp: 2.08.2021).

Узбекова Г.Ф., Сон как литературный прием в концепции Р. Г. Назирова, Башкирский государственный университет, 2015, https://cyberleninka.ru/article/n/son-kak-literaturnyy-priem-v-kontseptsii-r-g-nazirova/viewer (dostęp: 30.04.2021).

Фрумкин К., Ремейк, Фанфикшн, мэшап: литература эпохи повторения, «Топос» 2018, 24.10, https://tiny.pl/w5cr7 (dostęp: 1.01.2022).

Холодинская Т., Ремейк как категория, характеризующая межтекстовые отношения, «Филологические науки. Вопросы теории и практики» 2016, № 6 (60), ч. 1, s. 49–51.

Downloads

Download data is not yet available.